Ακόμη και οι πιο ανεπαίσθητες πράξεις της καθημερινότητας σπάνια είναι ουδέτερες. Η σύγχρονη ψυχολογία της συμπεριφοράς δείχνει ότι μικρές κινήσεις ρουτίνας μπορούν να λειτουργήσουν ως παράθυρο σε βαθύτερα στοιχεία του χαρακτήρα.

Περνάς τη διάβαση πεζών και ένα αυτοκίνητο επιβραδύνει για να σου δώσει προτεραιότητα. Σηκώνεις στιγμιαία το χέρι, ίσως με ένα διακριτικό χαμόγελο, ως ένδειξη ευχαριστίας. Ο οδηγός ανταποδίδει με ένα νεύμα.

Για ορισμένους, αυτή η αντίδραση έρχεται αυθόρμητα. Για άλλους, το βλέμμα μένει καρφωμένο μπροστά, σαν το όχημα να μην υπήρξε ποτέ. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2017, αυτή η φαινομενικά ασήμαντη χειρονομία δεν είναι καθόλου τυχαία.

Τι αποκαλύπτουν οι μελέτες συμπεριφοράς στους δρόμους της πόλης

Παρατηρησιακές μελέτες σε αστικό περιβάλλον δείχνουν ότι οι πεζοί που χαιρετούν ευχαριστώντας τον οδηγό μοιράζονται συχνά κοινά χαρακτηριστικά προσωπικότητας.

Συνήθως πρόκειται για ανθρώπους με ανεπτυγμένη ενσυναίσθηση και αυξημένη κοινωνική επίγνωση, άτομα που σκέφτονται σχεδόν αυτόματα πώς βιώνει την κατάσταση ο άλλος.

Βρετανική έρευνα, που κατέγραψε συμπεριφορές σε πολυσύχναστες διαβάσεις, έδειξε ότι οι ίδιοι πεζοί που έκαναν τη χειρονομία ευχαριστίας ήταν συχνά εκείνοι που πρόσεχαν να μη δυσκολεύουν τους γύρω τους, βοηθούσαν γονείς με καρότσια ή αντιδρούσαν έγκαιρα σε ένα απότομο φρενάρισμα ποδηλάτη. Σε επόμενες μετρήσεις, τα ίδια άτομα εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα ενσυναίσθησης, υπευθυνότητας και κοινωνικής συνείδησης.

Οι ειδικοί περιγράφουν τέτοιες συμπεριφορές ως «προκοινωνικά μικρο-σήματα»: κινήσεις ελάχιστης προσπάθειας, αλλά με σαφές μήνυμα συνεργασίας. Δεν πρόκειται απλώς για ευγένεια, αλλά για ένδειξη εσωτερικευμένων κοινωνικών κανόνων. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όσοι δεν χαιρετούν είναι αγενείς. Συχνά είναι απλώς αγχωμένοι, αφηρημένοι ή απορροφημένοι στις σκέψεις τους.

Η συγκεκριμένη χειρονομία συνδέεται κυρίως με τρεις παραμέτρους: την καθημερινή ευγνωμοσύνη, την κοινωνική ευαισθησία και την αίσθηση συλλογικής ευθύνης.

Δεν μιλάμε για μεγάλες πράξεις καλοσύνης, αλλά για την ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τις μικρές διευκολύνσεις της καθημερινής συνύπαρξης: έναν οδηγό που επιβραδύνει, έναν κοινόχρηστο χώρο που μοιράζεται.

Πώς επηρεάζεται σταδιακά και η συμπεριφορά των οδηγών

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η χειρονομία δεν αντικατοπτρίζει μόνο τον χαρακτήρα, αλλά μπορεί και να διαμορφώνει τη συμπεριφορά των άλλων. Όπως διαπίστωσαν ερευνητές, οδηγοί που λαμβάνουν συχνά τέτοιες ενδείξεις ευχαριστίας τείνουν με τον χρόνο να γίνονται πιο πρόθυμοι και πιο θετικοί.

Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι τέτοιες μικρές συνήθειες καλλιεργούνται. Ένα απλό πείραμα είναι να χαιρετά κανείς συνειδητά για λίγες ημέρες σε κάθε διάβαση όπου του δίνεται προτεραιότητα. Όχι υπερβολικά, αλλά με μια καθαρή, ανθρώπινη κίνηση αναγνώρισης.

Η διάβαση ως καθρέφτης της συνύπαρξης στον δημόσιο χώρο

Η διάβαση πεζών λειτουργεί τελικά σαν καθρέφτης: αποκαλύπτει πώς σχετιζόμαστε με τους αγνώστους γύρω μας και, σε βάθος χρόνου, με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Μια κίνηση λίγων δευτερολέπτων μπορεί να φανερώνει –και ενδεχομένως να διαμορφώνει– τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να συνυπάρχουμε στον δημόσιο χώρο.

Διαβάστε ακόμη 

HSBC: Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας αναγέννησης των αναδυόμενων αγορών (πίνακας)

Συνάντηση Εξάρχου με τον Ερικ Τραμπ στο Νταβός – Στο επίκεντρο επενδυτικές ευκαιρίες και οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας

Metlen: Τι προβλέπει η στρατηγική συμφωνία με τον Όμιλο Τσάκου – Η επίσημη ανακοίνωση

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα