Από παραδοσιακή παιχνιδοβιομηχανία σε έναν ισχυρό όμιλο ψυχαγωγίας φιλοδοξεί να μεταμορφωθεί η Mattel, η εταιρεία πίσω από την Barbie και τα αυτοκινητάκια Hot Wheels. Ωστόσο, η μετάβαση μόνο εύκολη δεν προμηνύεται, καθώς η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με την υποχώρηση των πωλήσεων, τη συρρίκνωση της αγοράς παιχνιδιών και τις πιέσεις από μετόχους που ζητούν την πώλησή της.
Όπως υπογραμμίζει ο Economist, οι εξελίξεις στη Mattel είναι ραγδαίες. Τις τελευταίες εβδομάδες, η εταιρεία, η χρηματιστηριακή αξία της οποίας έχει υποχωρήσει κατά 20% από τις αρχές του έτους, προχώρησε στην αντικατάσταση του διευθύνοντος συμβούλου της και μεγάλου μέρους της διοικητικής ομάδας.
Την ίδια στιγμή, σημαντικοί μέτοχοι πιέζουν για την πώληση της επιχείρησης. Μεταξύ των πιθανών ενδιαφερομένων συγκαταλέγονται η Zuru, γνωστή μεταξύ άλλων για τα νεροπίστολά της, και η Authentic Brands, η οποία διαχειρίζεται εμπορικά σήματα από τα Care Bears έως τη Juicy Couture.
Ο νέος επικεφαλής της Mattel, ωστόσο, έχει διαφορετικά σχέδια. Αντί να προχωρήσει στην πώληση, επιδιώκει να αξιοποιήσει τα δημοφιλή εμπορικά σήματα της εταιρείας, μετατρέποντάς την σε έναν σύγχρονο όμιλο ψυχαγωγίας με δραστηριότητες που θα εκτείνονται από τον κινηματογράφο έως τα βιντεοπαιχνίδια.
Η κρίση στην αγορά παιχνιδιών και η πίεση από τον πληθωρισμό
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τις επιχειρήσεις παραγωγής παιχνιδιών.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών των πρώτων υλών, επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής. Για εταιρείες όπως η Mattel, που χρησιμοποιούν μεγάλες ποσότητες πλαστικού, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς το πλαστικό παράγεται από παράγωγα του αργού.
Παράλληλα, οι καταναλωτές περιορίζουν τις δαπάνες τους υπό την πίεση του πληθωρισμού. Οι γονείς γίνονται πιο προσεκτικοί στις αγορές παιχνιδιών, αναζητώντας οικονομικότερες επιλογές.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της εταιρείας Mintel, το 65% των αγοραστών παιχνιδιών θεωρεί πλέον την τιμή ως το σημαντικότερο κριτήριο επιλογής.
Πολλοί καταναλωτές στρέφονται έτσι σε φθηνότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας των μεγάλων αλυσίδων λιανικής, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για τις παραδοσιακές παιχνιδοβιομηχανίες.
Τα παιδιά εγκαταλείπουν τα παιχνίδια όλο και νωρίτερα
Τα προβλήματα του κλάδου, ωστόσο, δεν περιορίζονται στο αυξημένο κόστος παραγωγής και στη μειωμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ο Άντονι Μποναντίο, αναλυτής της Wells Fargo, εκτιμά ότι η παγκόσμια βιομηχανία παιχνιδιών βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρθρωτική παρακμή.
Η πτώση των γεννήσεων περιορίζει σταδιακά τον αριθμό των δυνητικών αγοραστών, ενώ τα παιδιά εγκαταλείπουν τα παραδοσιακά παιχνίδια σε ολοένα μικρότερη ηλικία.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αλλαγή διαδραματίζει η τεχνολογία.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα παιδιά και οι έφηβοι ηλικίας 8 έως 18 ετών περνούν κατά μέσο όρο 7,5 ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες, αφήνοντας ολοένα λιγότερο χρόνο για παιχνίδια που απαιτούν φυσική παρουσία και δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τη UBS, οι παγκόσμιες πωλήσεις παιχνιδιών έχουν αυξηθεί με μέσο ετήσιο σύνθετο ρυθμό μόλις 3% την τελευταία δεκαετία, με το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης να οφείλεται στις υψηλότερες τιμές και όχι στην αύξηση του όγκου πωλήσεων.
Ακόμη και αυτή η περιορισμένη ανάπτυξη, όμως, δεν αποτυπώνει πλήρως τις δυσκολίες της αγοράς.
Η εταιρεία δεδομένων Circana επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος της αύξησης των πωλήσεων προέρχεται από κατηγορίες προϊόντων που απευθύνονται κυρίως σε ενήλικες με νοσταλγική διάθεση.
Πρόκειται για τους λεγόμενους «kidults», δηλαδή ενήλικες που εξακολουθούν να αγοράζουν και να συλλέγουν παιχνίδια, στηρίζοντας κατηγορίες όπως τα συλλεκτικά παιχνίδια καρτών και τα κατασκευαστικά σετ.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το Magic: The Gathering της Hasbro και τα δημοφιλή κατασκευαστικά παιχνίδια της Lego.
Πτώση 10% για την Barbie και 15% για τη Fisher-Price
Οι μεταβολές στις προτιμήσεις των καταναλωτών αποτυπώνονται ξεκάθαρα και στις οικονομικές επιδόσεις της Mattel.
Στις 5 Νοεμβρίου, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι οι πωλήσεις των Hot Wheels αυξήθηκαν κατά 6% στο τρίτο τρίμηνο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Τα συλλεκτικά αυτοκινητάκια εξακολουθούν να έχουν μεγάλη απήχηση και στους ενήλικες καταναλωτές, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό μέρος της πελατειακής τους βάσης.
Αντίθετα, οι πωλήσεις της Barbie μειώθηκαν κατά 10%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση για τη Fisher-Price, τη μάρκα παιχνιδιών που απευθύνεται σε βρέφη και μικρά παιδιά, με πτώση 15%.
Οι αρνητικές επιδόσεις ανάγκασαν τη Mattel να προχωρήσει σε σημαντική υποβάθμιση των ετήσιων προβλέψεών της τόσο για τις πωλήσεις όσο και για την κερδοφορία.
Ο νέος CEO και το στοίχημα των 8,7 δισ. δολαρίων
Την προσπάθεια αναστροφής της κατάστασης έχει αναλάβει ο Ρότζερ Λιντς, ο οποίος ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Mattel τον περασμένο μήνα.
Ο Λιντς προέρχεται από τον χώρο των μέσων ενημέρωσης και της ψηφιακής ψυχαγωγίας. Προηγουμένως είχε ηγηθεί της Condé Nast, του εκδοτικού ομίλου που εκδίδει μεταξύ άλλων τη Vogue, ενώ παλαιότερα είχε αναλάβει τη διοίκηση της πλατφόρμας μουσικής ροής Pandora.
Κατά την πρώτη του τηλεδιάσκεψη με αναλυτές για τα οικονομικά αποτελέσματα της Mattel, εξήγησε ότι εκείνο που τον προσέλκυσε στην εταιρεία ήταν το ίδιο στοιχείο που τον είχε οδηγήσει στην Condé Nast: η αξία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των εμπορικών σημάτων της.
Η Mattel διαθέτει ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο εμπορικών ονομάτων και χαρακτήρων, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε κινηματογραφικές παραγωγές, βιντεοπαιχνίδια και διαδραστικές εμπειρίες ψυχαγωγίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της UBS, η συνολική αξία των εμπορικών σημάτων και της πνευματικής ιδιοκτησίας της Mattel ανέρχεται σε 8,7 δισ. δολάρια, ποσό σχεδόν διπλάσιο από την τρέχουσα χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας.
Η αξιοποίηση αυτού του χαρτοφυλακίου αποτελεί τη βάση της στρατηγικής του νέου διευθύνοντος συμβούλου, ο οποίος επιδιώκει να δημιουργήσει πρόσθετες πηγές εσόδων πέρα από τις πωλήσεις των παραδοσιακών παιχνιδιών.
Η επιτυχία της Barbie στον κινηματογράφο δεν κράτησε
Μέχρι σήμερα, πάντως, η Mattel έχει δυσκολευτεί να μετατρέψει την εμπορική αναγνωρισιμότητα των προϊόντων της σε σταθερή και μακροπρόθεσμη κερδοφορία.
Η κινηματογραφική ταινία Barbie, η οποία αναδείχθηκε στη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία του 2023, αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυνατοτήτων της εταιρείας.
Η επιτυχία της ταινίας ενίσχυσε τα λειτουργικά κέρδη της Mattel κατά περίπου 100 εκατ. δολάρια, ή 15%, εκείνη τη χρονιά.
Ωστόσο, η θετική επίδραση στις πωλήσεις των κουκλών Barbie αποδείχθηκε προσωρινή.
«Ήταν περισσότερο μια υπόθεση γυναικών που ντύνονταν στα ροζ και πήγαιναν στον κινηματογράφο», σχολιάζει η Τζέιμι Κατς, αναλύτρια της Morningstar, εξηγώντας ότι η τεράστια πολιτιστική απήχηση της ταινίας δεν μεταφράστηκε σε διαρκή αύξηση της ζήτησης για τα προϊόντα της εταιρείας.
Ακόμη πιο απογοητευτική ήταν η πορεία των νεότερων κινηματογραφικών παραγωγών της Mattel.
Οι ταινίες «Masters of the Universe» και «Matchbox: The Movie» δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις εμπορικές προσδοκίες, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η εταιρεία στην προσπάθεια να επαναλάβει την επιτυχία της Barbie.
Οι δυσκολίες στα βιντεοπαιχνίδια και ο ανταγωνισμός της AI
Ανάλογα προβλήματα έχουν εμφανιστεί και στην προσπάθεια της Mattel να επεκταθεί στην αγορά των βιντεοπαιχνιδιών.
Το 2018, η εταιρεία δημιούργησε ένα στούντιο ανάπτυξης παιχνιδιών για κινητές συσκευές σε συνεργασία με την κινεζική NetEase, έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους ηλεκτρονικών παιχνιδιών παγκοσμίως.
Φέτος, η Mattel εξαγόρασε το ποσοστό 50% που κατείχε η NetEase στην κοινή επιχείρηση, αποκτώντας τον πλήρη έλεγχό της.
Ωστόσο, τίτλοι όπως το UNO! Mobile, που βασίζεται στο δημοφιλές παιχνίδι καρτών, έχουν αποδειχθεί περισσότερο αποτελεσματικοί στην προσέλκυση χρηστών παρά στη δημιουργία σημαντικών εσόδων.
Ένας από τους λόγους είναι ο έντονος ανταγωνισμός στην αγορά παιχνιδιών για κινητά τηλέφωνα.
Η ανάπτυξη τέτοιων εφαρμογών απαιτεί σχετικά περιορισμένα κεφάλαια, ενώ η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης μειώνει ακόμη περισσότερο το κόστος παραγωγής, διευκολύνοντας την είσοδο νέων ανταγωνιστών.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένα ιδιαίτερα γνωστό εμπορικό σήμα δεν εγγυάται την οικονομική επιτυχία ενός ψηφιακού παιχνιδιού.
Το παράδειγμα της Hasbro και τα 41 εκατ. δολάρια από το Monopoly Go!
Παρά τις δυσκολίες, ανταγωνιστές της Mattel έχουν ήδη αποδείξει ότι η αξιοποίηση δημοφιλών εμπορικών σημάτων μπορεί να αποφέρει σημαντικά έσοδα στον χώρο της ψηφιακής ψυχαγωγίας.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Hasbro, η οποία συνεργάστηκε με εταιρεία ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών για τη δημιουργία του Monopoly Go!.
Το παιχνίδι, που κυκλοφόρησε το 2023 και βασίζεται στο γνωστό επιτραπέζιο Monopoly, εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα επιτυχημένη εφαρμογή για κινητές συσκευές.
Μόνο κατά το τελευταίο τρίμηνο, η Hasbro εισέπραξε 41 εκατ. δολάρια από δικαιώματα εκμετάλλευσης του Monopoly Go!, αποδεικνύοντας ότι τα παραδοσιακά παιχνίδια μπορούν να αποκτήσουν μια δεύτερη, ιδιαίτερα κερδοφόρα ζωή στο ψηφιακό περιβάλλον.
Ανάλογες επιτυχίες φιλοδοξεί να πετύχει και ο Ρότζερ Λιντς, αξιοποιώντας τα εμπορικά σήματα που διαθέτει η Mattel.
Σε αυτή τη στρατηγική, η Barbie ενδέχεται να επιστρέψει σύντομα στο προσκήνιο, όχι μόνο ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες κούκλες στον κόσμο, αλλά και ως βασικός πυλώνας της προσπάθειας μεταμόρφωσης της εταιρείας σε έναν πολυδιάστατο όμιλο ψυχαγωγίας.
Το μεγάλο στοίχημα για τη Mattel είναι πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τη δημοτικότητα των προϊόντων της σε επαναλαμβανόμενα και βιώσιμα έσοδα, σε μια εποχή κατά την οποία τα παραδοσιακά παιχνίδια χάνουν σταδιακά τη θέση τους στην καθημερινότητα των παιδιών.