Από τα αρχαία χρόνια, οι οργανωμένοι σε μικρές κοινωνίες άνθρωποι επιζητούσαν με κάθε τρόπο τη συμβουλή του σοφού, ή του μάντη της φυλής. Καθώς τις συνήθειες τις κουβαλάμε στο DNA μας, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες, μια φορά το χρόνο, στην Όμαχα των ΗΠΑ, στηνόταν ένας χορός εκατομμυρίων δολαρίων για αυτούς που θα κατάφερναν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με έναν σύγχρονο σοφό του χρήματος -και όχι μόνο: Τον “Μάντη της Όμαχα”, τον θρυλικότερο των επενδυτών, τον Γουόρεν Μπάφετ, σε αυτό που έμεινε να αποκαλείται “Γούντστοκ των καπιταλιστών”, η ετήσια γενική συνέλευσης των μετόχων της Berkshire Hathaway. Τώρα, το επενδυτικό κοινό, θα μάθει να ζει χωρίς τον “μάντη” του. Εκτός αν ο… Μπάφετ στη θέση του Μπάφετ -ο γιος του, Χάουαρντ, που αναλαμβάνει την προεδρία της Berkshire- αποδειχθεί το ίδιο σοφός.
Στα 96 χρόνια της ζωής του, ο Γουόρεν Μπάφετ έχει περάσει σίγουρα πολλά. Ξεκίνησε εξαγοράζοντας μια χρεοκοπημένη κλωστοϋφαντουργία, τη μετέτρεψε στη μητρική του μεγαλύτερου επενδυτικού οίκου του πλανήτη, έσπασε όλα τα ρεκόρ αποδόσεων σε επενδύσεις, ξεπέρασε ακόμα και τον S&P 500 διαχρονικά, έκανε λάθη, τα πλήρωσε, τον αποκάλεσαν “μάντη”, τον λάτρεψαν. Σκαρφάλωσε στην κορυφή των πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου, έπεσε. Είναι η ώρα λοιπόν, να το ζήσει και αυτό: Να βγει στη… σύνταξη.
Ο θρυλικός επενδυτής έχτισε την αυτοκρατορία της Berkshire Hathaway, ακολουθώντας μια στρατηγική μακροπρόθεσμων επενδύσεων.
Κάπως έτσι, το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου, η Berkshire Hathaway ανακοίνωσε σε ένα λιτό δελτίο Τύπου ό,τι περιμέναμε όλοι εδώ και δεκαπέντε χρόνια: ο Γουόρεν Μπάφετ γίνεται επίτιμος πρόεδρος, παραμένει μέλος του διοικητικού συμβουλίου και τον διαδέχεται στην προεδρία ο γιος του, Χάουαρντ. Η αλλαγή ίσχυσε αμέσως. Οκτώ μήνες νωρίτερα, ο πατέρας είχε ήδη παραδώσει τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου στον Γκρεγκ Έιμπελ.
Η επιστολή με την οποία αποχαιρέτησε τους μετόχους κράτησε το γνώριμο ύφος. Είχε γιορτάσει τα 96 του, έγραψε, με ένα δισέγγονο που μόλις είχε κλείσει τον πρώτο του χρόνο ζωής και που πλέον κινείται πιο γρήγορα από εκείνον. Για τον γιο του σημείωσε πως τα 33 του χρόνια στο συμβούλιο αποτελούν μακρύτερη μαθητεία από τη δική του, αφού ο ίδιος πήρε τα ηνία στα 34. Και όρισε τον καταμερισμό με μία φράση: «Ο Γκρεγκ διοικεί την εταιρεία, ο Χάουαρντ θα φυλάει την κουλτούρα και τις αξίες της». Τον παρομοίασε μάλιστα με ασφαλιστήριο που κατέχουν οι μέτοχοι και εύχονται να μη χρειαστεί ποτέ να το ενεργοποιήσουν.
Ποιος είναι ο “μικρός Μπάφετ”
Η διευκρίνιση είναι ουσιαστική, γιατί ο τίτλος παραπλανά. Ο 71χρονος νέος πρόεδρος δεν θα επιλέγει μετοχές, δεν θα διαχειρίζεται τα μετρητά και δεν θα αποφασίζει εξαγορές. Αυτά ανήκουν στον Έιμπελ. Ο ασφαλιστικός τομέας παραμένει στον αντιπρόεδρο Άτζιτ Τζέιν, ενώ ο Άνταμ Τζόνσον, που ανέλαβε πρόσφατα τον τίτλο του President, εποπτεύει τις καταναλωτικές, τις υπηρεσιακές και τις λιανεμπορικές θυγατρικές. Η Σούζαν Ντέκερ μένει επικεφαλής ανεξάρτητη σύμβουλος. Η επενδυτική κρίση, ο ρόλος δηλαδή του «μάντη», περνά στον Έιμπελ. Στον Χάουαρντ περνά η φύλαξη όσων έχτισε ο πατέρας του.
Γνωστός ως ο «Μάντης της Όμαχα», ο Μπάφετ έγινε σύμβολο της υπομονής και της πειθαρχίας στις αγορές.
Η ζωή του Χάουαρντ Μπάφετ, πάντως, αλλάζει με τρόπο πολύ συγκεκριμένο, όπως το έχει περιγράψει ο ίδιος . Έχει ταξιδέψει σε περίπου 155 χώρες. Μόνο στην Ουκρανία είχε πάει πέντε φορές το 2022 (είναι μεγάλος και ενεργός υποστηρικτής της χώρας στην πολεμική αναμέτρηση με τη Ρωσία), άλλες πέντε το 2023 και τέσσερις ή πέντε το 2024. «Αυτά είναι ταξίδια που δεν θα κάνω», είπε. Θα πρέπει, εξήγησε, να είναι παρών για να κάνει τη δουλειά του, οπότε ο βαθμός κινδύνου στην καθημερινότητά του θα μειωθεί. Για έναν άνθρωπο που το Bloomberg Markets περιέγραφε το 2015 πιο άνετο σε ζούγκλα της Κεντρικής Αφρικής, σε συνάντηση με Ρωανδούς αντάρτες, αλλά και στο χάος της πρώτης γραμμής της Ουκρανίας, παρά με κοστούμι στην Ουάσινγκτον, η φράση δεν είναι σχήμα λόγου.
Γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1954, μεσαίο από τα τρία παιδιά του Γουόρεν και της Σούζαν Μπάφετ. Το όνομά του είναι από μόνο του οικογενειακό καταστατικό: Χάουαρντ από τον παππού του, βουλευτή του Κογκρέσου, και Γκράχαμ από τον Μπέντζαμιν Γκράχαμ, τον δάσκαλο που διαμόρφωσε την επενδυτική σκέψη του πατέρα του.
Δεν έγινε ούτε επενδυτής ούτε τραπεζίτης. Πέρασε από τρία κολέγια, το Augustana, το Chapman και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ίρβαϊν, χωρίς να πάρει πτυχίο από κανένα. Έσκαψε θεμέλια, οδήγησε μπουλντόζες, δούλεψε στα γλυκά See’s, μια από τις εταιρείες του πατέρα του. Το 1977 ξεκίνησε να καλλιεργεί στην Τεκάμα της Νεμπράσκα, χωρίς να έχει ιδέα από γεωργία, σε γη που αγόρασε ο πατέρας του και του νοίκιασε.
Το «νοίκιασε» έχει σημασία. Ο Γουόρεν είχε αγοράσει το πρώτο του αγρόκτημα στα 14, με 1.200 δολάρια από τις οικονομίες του, και εισέπραττε ενοίκιο από τον καλλιεργητή. Δεκαετίες αργότερα εισέπραττε ενοίκιο από τον γιο του, ως ποσοστό επί των ακαθάριστων εσόδων. Δημοσίευμα του Fortune το 1990 περιέγραφε μάλιστα και μια κωμική παραλλαγή της συμφωνίας, με το μίσθωμα να ανεβαίνει όσο ανέβαινε το βάρος του ενοικιαστή. Η μόνη οικογενειακή παροχή ήταν η ευκαιρία, με τους όρους της αγοράς.
Σήμερα διαχειρίζεται ένα οικογενειακό αγρόκτημα περίπου 6.000 στρεμμάτων στο κεντρικό Ιλινόις και λειτουργεί άλλα 1.600 στη Νεμπράσκα, ενώ εποπτεύει ερευνητικά κτήματα του ιδρύματός του, περίπου 38.000 στρεμμάτων, σε Αριζόνα, Ιλινόις και Νεμπράσκα. Υποστηρίζει με πάθος τις μεθόδους καλλιέργειας χωρίς όργωμα. Όταν το 2011 ο Γουόρεν είπε δημόσια στο «60 Minutes» ότι τον θέλει μη εκτελεστικό πρόεδρο, ο Χάουαρντ απάντησε ότι δέχεται, αρκεί να συνεχίσει να καλλιεργεί.
Oσον αφορά την USAir ο Μπάφετ παραδέχθηκε ότι είχε κάνει επιφανειακή και λανθασμένη ανάλυση, παρασυρόμενος από το ιστορικό κερδοφορίας της εταιρείας.
Σερίφης, φωτογράφος, δωρητής
Το βιογραφικό του δύσκολα χωράει στα συνηθισμένα των διοικητικών συμβουλίων. Υπήρξε στέλεχος στην Archer Daniels Midland και στη GSI Group. Κάθισε στα συμβούλια της ADM, της ConAgra, της Lindsay, της Coca-Cola Enterprises και της ίδιας της Coca-Cola, από την οποία αποχώρησε το 2016 μετά από 17 χρόνια. Εκλέχθηκε στην κομητειακή επιτροπή του Ντάγκλας της Νεμπράσκα και ήταν σερίφης της κομητείας Μέικον στο Ιλινόις από το 2017 έως το 2018. Για σχεδόν μια δεκαετία υπήρξε πρεσβευτής καλής θέλησης του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ. Ως εκτελεστικός παραγωγός, το όνομά του βρίσκεται στους τίτλους των υποψήφιων για Όσκαρ ντοκιμαντέρ «Virunga» και «Porcelain War».
Το κεντρικό του έργο, όμως, είναι το Ίδρυμα Howard G. Buffett, που δημιούργησε το 1999 και έχει διαθέσει πάνω από 3,7 δισ. δολάρια για την επισιτιστική ασφάλεια, τη διαχείριση συγκρούσεων και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Στην Ουκρανία έχει δεσμεύσει περισσότερο από 1 δισ. δολάρια από το 2022. Το βιβλίο του, «40 Chances», εξηγεί τη λογική: ένας αγρότης έχει περίπου 40 καλλιεργητικές περιόδους στη ζωή του, άρα 40 ευκαιρίες να κάνει κάτι σωστά.
Τι ακριβώς σημαίνει λοιπόν «φύλακας της κουλτούρας»; Το 2013, στο Bloomberg TV, ο ίδιος το είχε περιγράψει πρακτικά: να βεβαιώνεται ότι όσα έχει υποσχεθεί ο πατέρας του στους ανθρώπους της εταιρείας εξακολουθούν να ισχύουν. «Κατά κάποιον τρόπο, προετοιμάζομαι γι’ αυτό όλη μου τη ζωή», είπε τότε. Ο καθηγητής διοίκησης Μάικλ Γουίδερς, του Πανεπιστημίου Notre Dame, έθεσε το ανοιχτό ερώτημα στο Associated Press: αν ο Έιμπελ και ο Χάουαρντ θα μπορέσουν να τιμήσουν αυτή την κληρονομιά και ταυτόχρονα να αφήσουν την εταιρεία να προσαρμοστεί σε μια αγορά πολύ διαφορετική από εκείνη που κατέκτησε ο Μπάφετ.
Η επενδυτική φιλοσοφία του Γουόρεν Μπάφετ βασίζεται στην αναζήτηση ποιοτικών επιχειρήσεων με ισχυρά θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη.
Ο… “μάντης” και το πρωινό των 3,17 δολαρίων
Περίεργος άνθρωπος ο Μπάφετ. Κατάφερε να γίνει ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και εξακολουθεί να μένει στο σπίτι με τα πέντε υπνοδωμάτια στην Όμαχα που αγόρασε το 1958, για 31.500 δολάρια. Για πολλά χρόνια, στον δρόμο προς το γραφείο σταματούσε στα McDonald’s. Στο ντοκιμαντέρ του HBO, το 2017, εξήγησε ότι δεν ξοδεύει πάνω από 3,17 δολάρια για πρωινό και ότι η επιλογή του εξαρτάται από τη μέρα στο χρηματιστήριο: όταν οι τιμές πέφτουν κατεβαίνει στο φθηνότερο, όταν αισθάνεται εύπορος παίρνει το μπισκότο με μπέικον, αυγό και τυρί. Διαθέτει μάλιστα χρυσή κάρτα που του εξασφαλίζει δωρεάν φαγητό από την αλυσίδα στην Όμαχα. Κι όμως, πληρώνει.
Πίνει περίπου πέντε κουτάκια Coca-Cola τη μέρα, κυρίως Cherry Coke, και έχει πει στο Fortune ότι το ένα τέταρτο των θερμίδων του προέρχεται από εκεί. Το 1988 άρχισε να αγοράζει μετοχές της εταιρείας, δίνοντας τελικά 1,3 δισ. δολάρια για 400 εκατομμύρια τίτλους. Πολλοί το αφηγούνται ως αστείο, αυτό το «επενδύω σε ό,τι μου αρέσει». Ο ίδιος πιστώνει την απόφαση σε όσα έμαθε από την ιδιοκτησία μιας άλλης γλυκιάς επιχείρησης, της See’s Candies: ένα ισχυρό σήμα κατατεθέν αντέχει τις αυξήσεις τιμών.
Στην Όμαχα τρώει μπριζόλα στο Gorat’s, πάντα την ίδια παραγγελία, T-bone με διπλή μερίδα πατάτες. Το 2014 ανανέωσε το αυτοκίνητό του με ένα Cadillac XTS των περίπου 45.000 δολαρίων, αφού η επικεφαλής της General Motors, Μέρι Μπάρα, τον είχε πάει βόλτα με το παλιό. Παίζει μπριτζ και γιουκαλίλι. Και κυρίως διαβάζει: υπολογίζει ότι περνά το 80% της μέρας του πάνω από βιβλία, εκθέσεις και εφημερίδες. Για τον άνθρωπο που θεωρείται ο κορυφαίος επενδυτής όλων των εποχών, αυτή είναι ουσιαστικά η περιγραφή της δουλειάς του.
Αντίστοιχη απλότητα αποδίδεται και στη συμπεριφορά του. Πήγαινε ο ίδιος στο αεροδρόμιο για να παραλάβει φίλους, έχοντας έτοιμο ένα καινούριο ανέκδοτο, και διηγείται ακόμα με ευχαρίστηση τα χρόνια που μοίραζε εφημερίδες για τη Washington Post, βγάζοντας ως μαθητής 175 δολάρια τον μήνα, δηλαδή τον μισθό πολλών νέων της εποχής. Την ίδια τη Berkshire την έχει παρομοιάσει με πίνακα ζωγραφικής, με καμβά χωρίς όρια, πάνω στον οποίο μπορεί να ζωγραφίσει ό,τι θέλει.
Μια μπριζόλα, 19 εκατομμύρια
Αυτόν τον άνθρωπο… “σφάζονταν” και πλήρωναν όσο- όσο για να τον δουν από κοντά. Από το 2000, με έμπνευση της πρώτης του συζύγου, Σούζαν, ο Μπάφετ έβγαζε κάθε χρόνο σε δημοπρασία ένα γεύμα μαζί του στο στεκ χάουζ Smith & Wollensky της Νέας Υόρκης. Ο νικητής είχε δικαίωμα να φέρει έως επτά καλεσμένους. Τα έσοδα πήγαιναν στη Glide, οργάνωση του Σαν Φρανσίσκο που στηρίζει αστέγους και ανθρώπους σε φτώχεια. Ο όρος ήταν ένας: μπορούσαν να τον ρωτήσουν σχεδόν τα πάντα, εκτός από το πού σκοπεύει να επενδύσει.
Ο κατάλογος των νικητών λέει αρκετά. Ο διαχειριστής κεφαλαίων Τεντ Γουέσλερ πλήρωσε συνολικά 5,25 εκατ. δολάρια το 2010 και το 2011 και κατέληξε να διαχειρίζεται χρήματα για τη Berkshire. Νικητής υπήρξε και ο Ντέιβιντ Άινχορν της Greenlight Capital. Ο μεγιστάνας των κρυπτονομισμάτων Τζάστιν Σαν έδωσε 4.567.888 δολάρια το 2019 και κάθισε τελικά στο τραπέζι τον Ιανουάριο του 2020, χωρίς να μεταβάλει τη γνωστή στάση του οικοδεσπότη απέναντι στα crypto. Το τελευταίο γεύμα, το 2022, το «μεγάλο φινάλε» όπως το ονόμασε η Glide, έπιασε το ρεκόρ των 19.000.100 δολαρίων από πλειοδότη που έμεινε ανώνυμος. Σε 21 δημοπρασίες συγκεντρώθηκαν περίπου 53,2 εκατ. δολάρια.
Ο Buffett έχασε δισεκατομμύρια από την πτώση της αξίας της επένδυσης στην εταιρεία παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου ConocoPhillips καθώς δεν είχε προβλέψει το λάθος timing της αγοράς.
Για όσους δεν είχαν τέτοιο ποσό υπήρχε το «Woodstock των καπιταλιστών», η ετήσια γενική συνέλευση της Berkshire στην Όμαχα, όπου τα τελευταία χρόνια το πλήθος ξεπερνούσε τις 40.000. Το φετινό Woodstock, στις 2 Μαΐου, ήταν το πρώτο χωρίς τον Μπάφετ στη σκηνή. Το Associated Press κατέγραψε την αρένα γεμάτη λίγο πάνω από τη μέση. Ο ίδιος κάθισε στην πρώτη σειρά μαζί με το διοικητικό συμβούλιο και μίλησε για λίγο από τη θέση του, στηρίζοντας τον Έιμπελ. Δίπλα στις σημειώσεις του νέου CEO είχαν τοποθετήσει ένα κουτάκι Cherry Coke, ενώ δύο φανέλες με τα ονόματα Μπάφετ και Μάνγκερ αποσύρθηκαν και υψώθηκαν στην οροφή, όπως γίνεται με τους θρύλους του αθλητισμού.
Οι αντιδράσεις μοιράστηκαν. Στο Reuters, ιδιώτης επενδυτής από τη Βοστώνη είπε ότι απογοητεύτηκε γιατί έλειπαν οι ιστορίες ζωής των δύο παλιών εταίρων, ενώ ένας τραπεζίτης της Όμαχα συνόψισε το κλίμα με την κουβέντα: «Ο Έιμπελ ίσως εξελιχθεί, αλλά δεν είναι Γουόρεν Μπάφετ». Το Bloomberg, από την άλλη, κατέγραψε παλιούς συμμετέχοντες να φεύγουν πεισμένοι από την πρώτη σόλο εμφάνιση του νέου CEO.
Στο γράμμα του για την Ημέρα των Ευχαριστιών, τον Νοέμβριο του 2025, είχε παραδεχθεί ότι κινείται αργά και ότι το διάβασμα έχει δυσκολέψει. Ανήγγειλε ότι «σωπαίνει», προσθέτοντας το χαρακτηριστικό του «κάπως». Τον Φεβρουάριο, ο Έιμπελ έγραφε στους μετόχους ότι ο πρόεδρος συνεχίζει να πηγαίνει στο γραφείο πέντε μέρες την εβδομάδα.
«Η πιο χαζή μετοχή που αγόρασα ποτέ»
Η ιστορία αρχίζει νωρίς. Ο Μπάφετ αγόρασε την πρώτη του μετοχή, της Cities Service, στα 11. Την είδε να πέφτει, την πούλησε με κέρδος 5 δολαρίων μόλις ανέκαμψε και στη συνέχεια την παρακολούθησε να ανεβαίνει πολύ ψηλότερα, ένα μάθημα υπομονής που έμελλε να διηγείται σε όλη του τη ζωή. Στα 14 υπέβαλε την πρώτη του φορολογική δήλωση. Το Χάρβαρντ τον απέρριψε και έτσι πήγε στο Κολούμπια, κοντά στον Μπέντζαμιν Γκράχαμ.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 διαχειριζόταν μια μικρή επενδυτική εταιρική σχέση. Το 1962 άρχισε να αγοράζει φθηνές μετοχές μιας παρακμάζουσας κλωστοϋφαντουργίας της Νέας Αγγλίας, της Berkshire Hathaway, με σχέδιο απλό: κάθε φορά που η εταιρεία έκλεινε εργοστάσια, αγόραζε πίσω μετοχές, άρα μπορούσε να της τις πουλήσει με ένα μικρό κέρδος. Το 1964 συμφώνησε προφορικά με τον επικεφαλής της, Σίμπερι Στάντον, στα 11,50 δολάρια ανά μετοχή. Η γραπτή πρόταση ήρθε στα 11 και 3/8. Για δώδεκα και μισό σεντς, όπως αφηγήθηκε το 2010 στο CNBC, θύμωσε, άρχισε να αγοράζει αντί να πουλά, πήρε τον έλεγχο της εταιρείας και απέλυσε τον Στάντον.
Ο ίδιος την αποκάλεσε την πιο χαζή μετοχή που αγόρασε ποτέ και κοστολόγησε το λάθος σε 200 δισ. δολάρια: αν είχε βάλει τα ίδια χρήματα εξαρχής σε μια ασφαλιστική, υπολόγιζε, η εταιρεία θα άξιζε τα διπλάσια. Η ασφάλιση ήρθε το 1967 και έδωσε στον όμιλο το πραγματικό του καύσιμο: το float, τα ασφάλιστρα που εισπράττονται σήμερα και πληρώνονται σε αποζημιώσεις πολύ αργότερα. Στο ενδιάμεσο επενδύονται. Στα τέλη Ιουνίου 2026 το ποσό αυτό έφτανε τα 177,5 δισ. δολάρια.
Το «όχι» του Τσάρλι
Κάποτε ρώτησαν τον Μπάφετ ποια ήταν η πιο πετυχημένη του επένδυση. «Το να προσλάβω τον Τσάρλι», απάντησε. Ο Τσάρλι Μάνγκερ, επίσης από την Όμαχα, είχε δουλέψει έφηβος στο παντοπωλείο της οικογένειας Μπάφετ, άφησε το πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν για να γίνει μετεωρολόγος στην Πολεμική Αεροπορία του Στρατού των ΗΠΑ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πήρε πτυχίο νομικής από το Χάρβαρντ και εγκαταστάθηκε στην Καλιφόρνια. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1959, σε δείπνο στην Όμαχα, όταν εκείνος επέστρεψε για να τακτοποιήσει τις υποθέσεις του πατέρα του που είχε πεθάνει. Έδεσαν αμέσως. Το 1978 έγινε αντιπρόεδρος της Berkshire και έμεινε στη θέση μέχρι τον θάνατό του, στις 28 Νοεμβρίου 2023, στα 99, λίγες εβδομάδες πριν κλείσει τα 100. Μιας και ο Μάνγκερ ήταν το alter ego του Μπάφετ και ο μόνος άνθρωπος που μπορούσε να του ασκήσει βέτο (!) και να του… ακυρώσει αποφάσεις, από τη μέρα που ο Μάνγκερ έφυγε από τη ζωή, αρχίσαμε να μετράμε αντίστροφα για την αποχώρηση του “μάντη της Όμαχα” από την ενεργό δράση.
Παρά την τεράστια περιουσία του, ο Μπάφετ παραμένει γνωστός για τον λιτό τρόπο ζωής και τις φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες του.
Ο Μάνγκερ είχε χάσει το αριστερό του μάτι μετά από χειρουργείο καταρράκτη και μιλούσε χωρίς περιστροφές, ιδίως για τα κρυπτονομίσματα. Ο Μπάφετ τον αποκαλούσε τον «φοβερό άνθρωπο του όχι», επειδή του έδινε συνέχεια… άκυρα. Όταν πέθανε, η Berkshire ήταν ήδη κολοσσός εκατοντάδων δισεκατομμυρίων και το ερώτημα που ως τότε αφορούσε μόνο την επόμενη μέρα του Μπάφετ έγινε διπλό: τι θα κάνει ο Μπάφετ χωρίς το δεξί του χέρι.
Μέχρι να τον γνωρίσει, ο Μπάφετ ακολουθούσε τη μέθοδο του «αποτσίγαρου» (cigar butt), κληρονομιά του Γκράχαμ: αγόραζε πολύ φθηνά άσχημες επιχειρήσεις, σαν ένα πεταμένο πούρο που έχει ακόμα μία τζούρα δωρεάν. Ο Μάνγκερ τον έπεισε για το αντίστροφο, να προτιμά μια θαυμάσια εταιρεία σε λογική τιμή αντί για μια μέτρια σε θαυμάσια τιμή. Το 2014 ο Μπάφετ θα γράψει ότι χρειάστηκε ο Μάνγκερ για να κόψει τη συνήθεια.
Το κλασικό παράδειγμα είναι η See’s Candies. Το 1972, το σχήμα των δύο εταίρων πλήρωσε 25 εκατ. δολάρια για μια ζαχαροπλαστική της Καλιφόρνιας με περίπου 4 εκατ. προ φόρων κέρδη, τιμή που στον Μπάφετ φαινόταν υψηλή. Από τότε έχει αποδώσει πάνω από 2 δισ. δολάρια προ φόρων, με ελάχιστες πρόσθετες επενδύσεις.
Η Berkshire έγινε έτσι κάτι δύσκολο να περιγραφεί: η GEICO, ο σιδηρόδρομος BNSF, η Berkshire Hathaway Energy, η Precision Castparts, η Duracell, η Dairy Queen, η Fruit of the Loom, οι σταθμοί Pilot, η Clayton Homes και οι μετοχές της Apple και της Coca-Cola κάτω από την ίδια στέγη. Η μέθοδος έμεινε σταθερή: αγορά και διακράτηση, χωρίς καθοδήγηση για τα κέρδη του επόμενου τριμήνου και με τον ίδιο να προτρέπει τους μετόχους να αγνοούν τις τριμηνιαίες διακυμάνσεις. Στην Apple, μια τοποθέτηση 35 δισ. δολαρίων έφερε, σύμφωνα με όσα είπε φέτος στην Όμαχα, 185 δισ.
Τα νούμερα και τα λάθη
Από το 1965 έως το τέλος του 2025 η μετοχή της Berkshire απέδωσε με σύνθετο ρυθμό 19,7% τον χρόνο, έναντι 10,5% του S&P 500 με μερίσματα. Η διαφορά των εννέα μονάδων, επί 61 χρόνια, δίνει συνολική άνοδο 6.099.294% έναντι 46.061%. Με απλά λόγια, 1.000 δολάρια στο τέλος του 1964 έγιναν περίπου 61 εκατομμύρια στη Berkshire και περίπου 462.000 στον δείκτη.
Δεν ήταν ευθεία γραμμή. Έως το 2024, η μετοχή είχε νικήσει τον δείκτη σε 40 από τις 60 χρονιές. Το 2025, η τελευταία χρονιά του ως CEO, έκλεισε με 10,9% έναντι 17,9% του S&P 500, ενώ ο τίτλος υστερεί του δείκτη και σε ορίζοντα τριετίας, πενταετίας και δεκαετίας.
Και τα λάθη είχαν υπογραφή, κυρίως επειδή τα υπέγραφε ο ίδιος στις ετήσιες επιστολές. Η Dexter Shoe, που αγοράστηκε το 1993 για 433 εκατ. δολάρια με μετοχές της Berkshire, έμεινε ως «η χειρότερη συμφωνία» του. Το 2007 έβαλε περίπου 2 δισ. δολάρια σε ομόλογα της Energy Future Holdings, της πρώην TXU, χωρίς να ρωτήσει τον Μάνγκερ. Η ζημιά έφτασε τα 873 εκατ. δολάρια προ φόρων. «Την επόμενη φορά θα τηλεφωνήσω στον Τσάρλι», έγραψε. Τις αεροπορικές τις εγκατέλειψε με την πανδημία. Και το 2025 η Berkshire κατέγραψε απομειώσεις 3,76 δισ. δολαρίων στην Kraft Heinz και 4,5 δισ. στην Occidental.
Οι δύο εταίροι διαφώνησαν ελάχιστες φορές και συνήθως με χιούμορ. Όταν η Berkshire απέκτησε εταιρικό τζετ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ο Μπάφετ πρότεινε να το ονομάσουν «Charles T. Munger». Ο Μάνγκερ αντιπρότεινε «Η Παρέκκλιση». Κατέληξαν, όπως έγραψε στην επιστολή του 1989, στο «The Indefensible», το «Αδικαιολόγητο».
Ο τελευταίος ισολογισμός
Το ερώτημα «τι αφήνει πίσω του» έχει, λογιστικά, δύο απαντήσεις. Ο τελευταίος ισολογισμός του ως CEO είναι της 31ης Δεκεμβρίου 2025, που δημοσιεύθηκε στις 28 Φεβρουαρίου με την πρώτη επιστολή του Έιμπελ. Ο τελευταίος που δημοσιεύθηκε ενώ ήταν ακόμα πρόεδρος είναι της 30ής Ιουνίου 2026. Η απόσταση ανάμεσα στους δύο αποτυπώνει τη διαδοχή.
Η εικόνα της τελευταίας χρονιάς του στο τιμόνι είναι καθαρή. Για το σύνολο του 2025 τα λειτουργικά κέρδη υποχώρησαν 6%, στα 44,49 δισ. δολάρια, και τα καθαρά 25%, στα 66,97 δισ., με τις απομειώσεις σε Kraft Heinz και Occidental να φτάνουν συνολικά τα 8,25 δισ. Το τελευταίο τρίμηνο ήταν το πιο αδύναμο: τα λειτουργικά κέρδη έπεσαν 30% και τα κέρδη ασφαλιστικής δραστηριότητας 54%, στα 1,56 δισ. Το ίδιο τρίμηνο ήταν το δέκατο τρίτο συνεχόμενο με περισσότερες πωλήσεις παρά αγορές μετοχών και το έκτο χωρίς επαναγορές. Ο ίδιος, που ζητούσε πάντα από τους μετόχους να μην αγχώνονται με τα τρίμηνα, άφησε πίσω του ένα ταμείο 373,3 δισ. δολαρίων, λίγο κάτω από το ρεκόρ των 381,6 δισ. του προηγούμενου τριμήνου.
Αυτό το ταμείο είναι η κληρονομιά που συζητήθηκε περισσότερο. Ο Έιμπελ, στην πρώτη του επιστολή, το περιέγραψε ως «dry powder», διαθέσιμα πυρομαχικά, μέρος των οποίων προορίζεται για τη στήριξη της ασφάλισης και για ακραία σενάρια. Στα τέλη Μαρτίου 2026 έφτασε σε νέο ρεκόρ, τα 397,4 δισ. δολάρια, ή 380,2 δισ. αν αφαιρεθεί μια εκκρεμής αγορά γραμματίων.
Οι αποφάσεις του Γουόρεν Μπάφετ παρακολουθούνται στενά από επενδυτές που αναζητούν ενδείξεις για τις μακροπρόθεσμες τάσεις των αγορών.
Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, το τελευταίο με τον Μπάφετ στην προεδρία, έδειξε τον πρώτο επαναπροσανατολισμό. Μετά από 14 τρίμηνα καθαρών πωλήσεων, η Berkshire αγόρασε μετοχές 23,5 δισ. δολαρίων και πούλησε 3,7 δισ. Στις αγορές περιλαμβάνονται 10 δισ. στην Alphabet, με έκπτωση, σε συμφωνία που διαπραγματεύθηκε ο ίδιος ο Μπάφετ. Ακολούθησαν επαναγορές περίπου 4,5 δισ., στο 1,4 της λογιστικής αξίας, και τον Ιούλιο η εξαγορά της κατασκευάστριας κατοικιών Taylor Morrison, έναντι 6,8 δισ. σε μετρητά. Τα λειτουργικά κέρδη ανέβηκαν 16,3%. Αφαιρώντας όμως τις συναλλαγματικές διαφορές, η αύξηση περιορίζεται στο 5,2%. Η GEICO, με αυξημένες αποζημιώσεις και δαπάνες, έριξε τα κέρδη από ασφάλιση 13,1%, ενώ ο BNSF βελτιώθηκε 6,3%, η Berkshire Hathaway Energy 27% και οι βιομηχανικές, υπηρεσιακές και εμπορικές θυγατρικές 24%.
Ο νέος πρόεδρος παραλαμβάνει επίσης ένα float 177,5 δισ. δολαρίων, ένα ασφαλιστικό χαρτοφυλάκιο 553,3 δισ., που είναι κατά 58% μετοχές και κατά 38% μετρητά, και 26,9% της Occidental.
Το τελευταίο ραντεβού
Αν το ζητούμενο είναι η επενδυτική σοφία, ο αποδέκτης του ερωτήματος είναι ο Γκρεγκ Έιμπελ. Ο 64χρονος εργάζεται στον όμιλο από το 2000, ανέλαβε τον ενεργειακό βραχίονα και στη συνέχεια όλες τις μη ασφαλιστικές δραστηριότητες και είναι ο ορισμένος διάδοχος από το 2021. Δεν είναι διαχειριστής χαρτοφυλακίου, αλλά μάνατζερ. Οι επιχειρήσεις του ομίλου αναμένεται να κρατήσουν την καθημερινή τους αυτονομία, με εκείνον όμως πιο παρεμβατικό από τον προκάτοχό του. Στην πρώτη του επιστολή προειδοποίησε ότι όσοι λίγοι δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα θα αντιμετωπίζονται αποφασιστικά και ανελέητα. Έχει επίσης δεσμευθεί να αγοράζει κάθε χρόνο μετοχές της Berkshire με ποσό ίσο με τον καθαρό ετήσιο μισθό του, 15 εκατ. δολάρια.
Ο Μπάφετ, στο σημείωμα του Σεπτεμβρίου, έγραψε ότι οι προσδοκίες του για τον διάδοχό του ήταν εξαρχής πολύ υψηλές και ότι εκείνος τις ξεπέρασε, λαμβάνοντας εδώ και καιρό τις αποφάσεις που μετρούν. Με αυτή τη διαπίστωση αιτιολόγησε τη χρονική στιγμή της δικής του αποχώρησης.
Η αγορά δεν έδειξε εξαρχής την ίδια σιγουριά, ούσα “εθισμένη” στον Μπάφετ. Από τότε που ο Μπάφετ ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τη θέση του CEO, στις 3 Μαΐου 2025, η μετοχή έχασε έως και 15%, με τον S&P 500 να κερδίζει πάνω από 35% τους επόμενους 17 μήνες. Το σκηνικό άλλαξε τον Οκτώβριο: η Β μετοχή πέρασε το ιστορικό ρεκόρ του Μαΐου 2025, έκλεισε στα 548,56 δολάρια στις 26 Οκτωβρίου και η Α στα 821.931 δολάρια, ενώ ο μήνας τελείωσε με άνοδο 8,9%, τη στιγμή που ο S&P 500 έχανε 0,9% και ο Nasdaq 5,3%. Η χρηματιστηριακή αξία φτάνει περίπου τα 1,16 τρισ. δολάρια. Από την αρχή του έτους, ωστόσο, η Berkshire υστερεί ακόμα του δείκτη κατά 2,8 μονάδες.
Οι αναλυτές δεν συμφωνούν. Η UBS είχε προβλέψει εξαρχής ότι κουλτούρα και στρατηγική θα μείνουν ως έχουν και η Morningstar δεν περίμενε μεγάλες αλλαγές με τη μετάβαση στον επίτιμο ρόλο. Ο Μέγερ Σιλντς της Keefe, Bruyette & Woods διατήρησε τη σύσταση «underperform», επικαλούμενος μακροοικονομική αβεβαιότητα και πιέσεις στις τιμές της ασφάλισης, και η Κάθι Σέιφερτ της CFRA είχε χαρακτηρίσει τον Φεβρουάριο υποτονική την αύξηση των εσόδων. Τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου, τα πρώτα με τον Χάουαρντ στην προεδρία, αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Υπάρχει και ο άλλος ισολογισμός, ο προσωπικός. Από το 2006 ο Μπάφετ έχει δωρίσει μετοχές αξίας περίπου 66 δισ. δολαρίων, περισσότερα από όλη του την περιουσία εκείνης της χρονιάς. Η διαθήκη του προβλέπει ότι περίπου το 99,5% της περιουσίας του θα πάει σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, με τα τρία παιδιά του να έχουν την ευθύνη της διάθεσης. Ανάμεσά τους και ο αγρότης από το Ιλινόις, που στο μεταξύ έχει αναλάβει και μια άλλη φύλαξη.
«Ο Χρόνος πάντα κερδίζει», έγραψε ο Μπάφετ στο αποχαιρετιστήριο σημείωμά του. Με εκείνον, πρόσθεσε, φάνηκε γενναιόδωρος.