«Τα φώτα του Σαν Σίρο δεν θα σβήσουν ποτέ», τραγουδούσαν εν χορώ στη Curva sud  οι οργανωμένοι οπαδοί τη Μίλαν. Με το ίδιο σύνθημα  απαντούσαν οι τιφόζι της Ίντερ στο απέναντι πέταλο της Curva Nord.  Στο μεταξύ των ομάδων τους, τοπικό ντέρμπι  «della Madonnina» το πρόσταγμα των αντίπαλων κερκίδων αντηχούσε το ίδιο βροντερά και δεσμευτικά  . Το κοινό γήπεδο τους που φιλοξένησε  επί 100 χρόνια γενιές οπαδών και των δύο ομάδων πρόκειται να γκρεμιστεί. Αυτό το αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της ιταλικής πόλης, γνωστό και ως στάδιο «Τζουζέπε Μεάτσα» θα αντικατασταθεί από τη κατασκευή, λίγα μέτρα παραπέρα, ενός νέου, υπερσύγχρονου σταδίου έως το 2031.

Οι φανταχτερές μακέτες του έργου επιδείχτηκαν σε δημόσια θέα , ο συνολικός προϋπολογισμός του που ανέρχεται στα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ φανερώθηκε. Τι κι αν ο σχεδιασμός του φέρνει σε πλυντήριο ρούχων ή φριτέζα αέρος, όπως το κατηγορούν οι αναπολούντες του θρυλικό χθες. Εκεί πλέον θα βραχνιάζουν οι φίλαθλοι  με τα υπόδικα κασκόλ στο λαιμό. Στον αγωνιστικό του χώρο θα ιδρώνουν  τη κολλημένη στην πλάτη φανέλα της ομάδας τους  οι ποδοσφαιριστές. Αν κάτι, πάντως, λείψει από το μελλοντικό γήπεδο του Μιλάνο δεν θα είναι το εκτυφλωτικό φως. Θα είναι ο ήχος. Εκείνος ο εκκωφαντικός βαρύθυμος που άγγιζε τα 111 ντεσιμπέλ και ακουγόταν ως τη Μόντσα.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Το ιστορικό Σαν Σίρο, κοινή έδρα της Μίλαν και της Ίντερ επί έναν αιώνα, παραχωρεί τη θέση του σε ένα υπερσύγχρονο στάδιο.

Αν κάποτε τα γήπεδα χτίζονταν για να στεγάσουν τον θόρυβο του πλήθους, σήμερα, χτίζονται για να τον διαχειριστούν. Ο παλιός ρομαντισμός ξεθώριασε. Οι αλλοτινοί λαϊκοί ναοί της συλλογικής ζωής, ο τόπος όπου μια γειτονιά, μια πόλη ή μια κοινότητα έβρισκε  ταυτότητα και κοινή γλώσσα έχουν πια ξεπεραστεί. Το γήπεδο αλλάζει πρόσωπο. Είναι πλέον μια ακόμη επιχείρηση που πουλάει συναισθήματα. Και δεν αφήνει τίποτε στην τύχη. Η αφήγηση του είναι διαφορετική από το παρελθόν. Υπακούει στη παγκόσμια επενδυτική τάση της  μετατροπής του από απλό αθλητικό κτίριο σε πολυλειτουργικό κόμβο.

Δεν είναι πια  παρεκκλήσι για πιστούς  σε τελετουργίες με «αγίους» ποδοσφαιριστές που κάνουν «θαύματα». Η ιεροτελεστία του δεν περιορίζεται στη 1,5 ώρα του ματς. Πρέπει να διαρκεί 365 μέρες το χρόνο. Να ενσωματώνει εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, μουσεία, ξενοδοχεία, χώρους συνεδρίων, συναυλία αρένα  για τη  ψυχαγωγία των πάσης φύσεως επισκεπτών. Σχεδιάζεται από κορυφαίους διεθνείς αρχιτέκτονες ως  τοπόσημο – σύμβολο μιας πόλης  προκειμένου να προσελκύει τουρίστες, ακόμη και ασχέτους με τη μπάλα. Το ποδόσφαιρο έχει γίνει πολύ μεγάλο στο δημόσιος χώρος για να περιορίζεται μόνο σε φανατικούς οπαδούς.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Με προϋπολογισμό 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, το νέο γήπεδο του Μιλάνου σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί έως το 2031, λίγα μέτρα από το σημερινό.

Κάθε νέο γήπεδο ανταποκρίνεται πια με αξιοθαύμαστη ακρίβεια στην έννοια του πολυχρηστικού «σταδίου-κοσμήματος». Καμιά σχέση με τις  τσιμεντένιες κερκίδες ,τα  σκουριασμένα κάγκελα, τα  αποδυτήρια που μύριζαν υγρασία  των παλαιότερων.  Μέρα με τη νύχτα ακόμη και με  τα νεότερα,  με τα στριμωγμένα καθίσματα, τις βρώμικες εξέδρες  μετά το ματς,  τα ανύπαρκτα ή ασφυκτικά γύρω παρκινγκ τους. Η κατασκευή του  νέου γηπέδου δρομολογείται πλέον έτσι, ώστε να  προσφέρει άνεση, ασφάλεια, καλύτερη θέαση με αμέτρητες ψηφιακές οθόνες και απίθανες τεχνολογικές εφαρμογές. Ίσως να έχει λιγότερη αυθεντικότητα και συναισθηματική πυκνότητα με το προηγούμενο γήπεδο,  αλλά προορίζεται για μια νέα γενιά φίλαθλων που δεν κουβαλήσει σχολαστικά ξεθυμασμένες μνήμες.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Το νέο Σαν Σίρο φιλοδοξεί να γίνει σύγχρονο τοπόσημο του Μιλάνου, συνδυάζοντας ποδόσφαιρο, εμπορικές δραστηριότητες και ψυχαγωγία.

Αυτή είναι η προοπτική που υλοποιείται  παντού στις νέες κατασκευές γηπέδων. Η διαφορά είναι πώς άλλο κατεδάφιση και ανοικοδόμηση στο ίδιο σημείο- όπως το στάδιο «Νίκος Γκούμας» της ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια που ξανακτίστηκε ως «Αγιά Σοφιά», νυν  ALLWYN Arena- , και άλλο το γκρέμισμα και ανέγερση σε κοντινό σημείο. ¨Όπως η μετακόμιση της Άρσεναλ από το «Χαίμπουρι» στο «Εμιρέιτς» και η μετακίνηση της Ατλέτικο Μαδρίτης από το «Βινθέντε Καλδερόν» στο «Μετροπολιτάνο». Μπορεί η νέα τους έδρα να βρίσκεται σχεδον δίπλα στη παλιά, αλλά  η νοσταλγία δεν ξεσπιτώνεται ούτε μεταναστεύει. Και φυσικά είναι διαφορετικό πράγμα η νέα εκ θεμελίων ανέγερση γηπέδου, όπως του Παναθηναϊκού στο Βοτανικό και διαφορετικό η ανακαίνιση ή ανακατασκευή. Υπόδειγμα της τελευταίας αποτελεί το Μπερναμπέου της Ρεάλ Μαδρίτης.

Έτυχε πριν από πολλά χρονιά να μείνω αρκετό καιρό στην Ισπανική πρωτεύουσα. Φιλοξενούμουν σε ένα διαμέρισμα στη γωνία Πασέο ντε Καστιγιάνα και Χενεράλ Περόν, φάτσα  ακριβώς από το στάδιο Σαντιάγο Μπερναμπέου, την έδρα της «πιο δοξασμένης ομάδας στο κόσμο» συμφώνα με τους οπαδούς της  Σε ένα καφέ- μπαρ της γειτονιάς Κουάτρο Καμίνος συναναστράφηκα τότε με μια παρέα από ένθερμους υποστηρικτές  των  «μερένχες». Σε τσάτρα πάτρα αγλλοισπανικούς διαλόγους, αφού κατάλαβαν το «ψώνιο» μου με το ποδόσφαιρο, με αποδέχτηκαν ως «ψαγμένο» με τη μπάλα ξένο .

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Το ανακαινισμένο Μπερναμπέου θυμίζει διαστημόπλοιο, με φουτουριστικό περίβλημα από ανοξείδωτο χάλυβα, εντυπωσιακό φωτισμό LED και κινητή οροφή.

Οι πιο ηλικιωμένοι θυμούνταν τα εγκαίνια του γηπέδου της Ρεάλ  το 1947 δίπλα στο παλιό, κατεδαφισμένο  «Εστάδιο ντε Τσαμαρτίν». Αναπολούσαν τον  Αλφρέντο δι Στέφανο , που έκλεψαν από τη Μπαρτσελόνα, το Φέρεντς Πούσκας, το Πάκο Xέντο. Οι σχετικά νεότεροι θυμούνταν με ρίγος την εγχώρια θρυλική «πεντάδα» του «γύπα» Εμιλία Μπουντραγένιο, τον Αργεντινό  «φιλόσοφο» Χόρχε Βαλντάνο, τον Μεξικανό «οδοντίατρο» Ούγκο Σάντσες. Ήταν τα φεγγάρια, πριν η Ρεάλ γίνει «Γκαλάκτικος» με τη άφιξη παγκόσμιων σταρ σαν τους  Ρονάλντο, Ζιντάν, Μπέκαμ, Φίγκο, Ρομπέρτο Κάρλος κλπ. Σε μια φάση εκείνη η παρέα με πήρε μια Κυριακή μαζί της στο φημισμένο γήπεδο.  Ανεβήκαμε στο τέταρτο διάζωμα  για να παρατηρήσουμε δήθεν τη διάταξη των παικτών και να ανιχνεύσουμε από ψηλά τη αγωνιστική τακτική της ομάδας.

Στην ουσία επειδή ήταν φτηνότερα τα εισιτήρια. Κι ας βλέπαμε του παίκτες σαν τις μινιατούρες στο δημοφιλές εκείνη την εποχή  επιτραπέζιο παιχνίδι  Subbuteo. Πανηγυρίσαμε  τα γκολ, τραγουδήσαμε, εγώ  κουτσά στραβά, τον «Hala Madrid», αγκαλιαστήκαμε  με αγνώστους διπλανούς. Ήταν ένα  έντονο βίωμα και μια αξέχαστη εμπειρία με συναισθηματική συμμετοχή. Όπως, τέλος πάντων, αξίζει σε ένα φημισμένο γήπεδο.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Ο ανασυρόμενος χλοοτάπητας μεταφέρεται σε υπόγειο κλιματιζόμενο χώρο, βάθους 30 μέτρων, μετατρέποντας το στάδιο σε πολυχρηστική αρένα.

Πάνω από 25 χρόνια αργότερα επισκέφτηκα πάλι πέρυσι τα Χριστούγεννα τη Μαδρίτη. Το πρωτάθλημα της La Liga  έκανε γιορτινές διακοπές από τις αγωνιστικές υποχρεώσεις . Καθώς τα περισσότερα αξιοθέατα και τα μουσεία της πόλης τα είχα δει παλιότερα αποφάσισα να επισκεφτώ το ανακαινισμένο Μπερναμπέου. Ο ευγενικός concierge του ξενοδοχείου μού βρήκε εισιτήριο επισκέπτη μετά ξεναγού αντί 50 ευρώ .Πήγα και το στόμα μου κρέμασε στο πάτωμα από την έκπληξη.  Έμεινα άναυδος. Το στάδιο είχε μεταμορφωθεί εξωτερικά σε διαστημόπλοιο.

Με φουτουριστικό ασύμμετρο ρευστό βιοκλματικό περίβλημα  από  ανοξείδωτο χάλυβα με περίγραμμα για προβολές LED, καθώς και κινητή αναδιπλούμενη οροφή που ανοιγοκλείνει σε 15 λεπτά. Εσωτερικά υπήρχαν ακόμη περισσότερες  πρωτοποριακές καινοτομίες. Η 360° οθόνη ήταν  τεχνολογικά αξιοθαύμαστη. Το ίδιο και ο ανασυρόμενος φυσικός χλοοτάπητας του αγωνιστικού χώρου που κατεβαίνει σε έναν υπόγειο, κλιματιζόμενο χώρο συντήρησης σε βάθος 30 μέτρων ο όποιος λειτουργεί ως τεχνητό θερμοκήπιο. Περιττεύει η αναφορά στη περιήγηση στο μουσείο των τροπαίων , στις premium σουίτες, στα πολυτελή αποδυτήρια των ποδοσφαιριστών και στη φωτογράφιση πλάι στα ολογράμματα τους.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Με κόστος που ξεπέρασε τα 1,35 δισεκατομμύρια ευρώ, το Μπερναμπέου αποτελεί πλέον μια τεράστια μηχανή εμπορικών και τουριστικών εσόδων.

Το εντυπωσιακό είναι ότι μέσα στο στάδιο  λειτουργούν αρκετά εστιατόρια υψηλών προδιαγραφών με λογικές τιμές. Το εμβληματικό  «Puerta 57»  με παραδοσιακή ισπανική κουζίνα,  φρέσκα θαλασσινά και τα τάπας διαθέτει πανοραμικά παράθυρα από το δάπεδο μέχρι την οροφή με θέα στο γήπεδο.  Το ίδιο και η διώροφη γαστροπάμπ «Arzábal» με γυάλινη τζαμαρία  50 μέτρων και θέα στον αγωνιστικό χώρο. Παρομοίως  πανοραμική οπτική χαρίζει και η υπαίθρια lounge βεράντα της «Σουίτας 57» με  μοντέρνα  γαστριμαργικά πιάτα και κοκτέιλ. Επισκέφτηκα, κατόπιν συνεννόησης  για μια μπίρα τη «Plaza Mahou», και αύτη μέσα στο στάδιο με θέα το γρασίδι και τις απέναντι κερκίδες,

Η μπυραρία λειτούργει επί τόπου ως κανονικό ζυθοποιείο με παραγωγική ικανότητα 30.000 λίτρων ετησίως της δημοφιλούς ισπανική μπίρας «Μάου» . Δεν προσέγγισα καν το πολυτελές εστιατόριο υψηλής ιαπωνικής γαστρονομίας «KŌ by 99 Sushi Bar» με περισσότερα  από 250 κρασιά επιλεγμένα από τη σομελιέ, το όποιο  βρίσκεται στον 10ο όροφο του σταδίου. Στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα   λειτούργει με πολλά καφέ-μπαρ, καταστήματα ρούχων και τροφίμων  το εμπορικό κέντρο «Λα Εσκίνα ( η πλησιέστερη ) ντελ Μπερναμπέου», ενώ στην ανατολική πλευρά του σταδιου εκτεινται  σε πολλαπλούς ορόφους το αχανες έκτασης 2.800 τ.μ  Megastore της Ρεάλ  που πουλάρι τη  πλήρη γκάμα του αθλητικού  εξοπλισμού, των αναμνηστικών και των αξεσουάρ του συλλόγου.

Η αυθεντική φανέλα των ποδοσφαιριστών με την οπού αγωνίζονται κοστίζει 160 ευρώ αδιαπραγμάτευτα. Τσιμπημένη σίγουρα τιμή αφού κάνεις μπορεί να προμηθευτεί παρόμοια και πολύ φθηνότερη στις υπαίθριες αγορές της Μαδρίτης όπως του «Ράστρο». Πακιστανικής μεν ραφής η «μαιμού» και πιο φαρδιά αλλά με λεπτοκεντημένο το ισπανικό βασιλικό στέμμα, παραδοσιακό έμβλημα της ομάδας. Και, βέβαια στη μισή τιμή από την επίσημη  μπουτίκ.  .

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας, ζυθοποιείο, πολυτελείς σουίτες και εμπορικά καταστήματα λειτουργούν μέσα στο στάδιο, ακόμη και χωρίς ποδοσφαιρικό αγώνα.

Και μια και μιλάμε για τιμές η δαπάνη για το εντυπωσιακά ολοκληρωμένο έργο ανακαίνισης του σταδίου Μπερναμπέου ξεπέρασε το 1,35 δισεκατομμύριο ευρώ, σύμφωνα με τις ελεγμένες  οικονομικές εκθέσεις του συλλόγου. Άλλες οικονομικές πήγες το ανεβάζουν στα 1,76 δισεκατομμύρια ευρώ. Μια τεραστία υπέρβαση καθώς  η  αρχική εκτίμηση του κόστους περιοριζόταν σε περίπου 800 εκατ. ευρώ . Η διοίκηση της ομάδας, υπό τη προεδρία του Φλορεντίν Πέρεθ σύναψε τρία χαμηλότοκα δάνεια τα όποια προτίθεται με καταβολή ετησίων  δόσεων  ύψους 60 εκατ.  να τα αποπληρώσει σε 30 χρόνια.  Υποτίθεται ότι θα τα καταφέρει μια και το στάδιο δεν είναι πια πόλος έλξης μόνο για τους όντος έδρας ποδοσφαιρόφιλους, μια άντε δυο φορές την εβδομάδα.

Οι προηγμένες υποδομές του το αξιοποιούν τις ημέρες χωρίς αγώνα, δηλαδή  τις περισσότερες . Προσελκύει πλέον  πλήθη στην εστίαση , την εμπορική κατανάλωση, τις συναυλίες. Διατίθεται για πάσης φύσεως μαζική προσέλευσης εκδηλώσεις, παραστάσεις και θεάματα- μέχρι και αγώνες του Αμερικανικού ποδόσφαιρου διοργανώνει επί ευρωπαϊκού εδάφους. Τελικά πέρα από καθεδρικός του ποδοσφαίρου αποτελεί ελκυστικό  αστικό ορόσημο , καταναλωτικό σημείο και πολιτιστικό προορισμό για την Ισπανική πρωτεύουσα. Το σουξέ του ανακαινισμένου γηπέδου της Ρεάλ Μαδρίτης, προκάλεσε ήδη έμπνευση, αλλά και συναισθήματα ζήλιας στις ντόπιες αντίπαλες ομάδες που σπεύδουν παραδειγματικά να το μιμηθούν. Το γήπεδο αντιμετωπίζεται πλέον ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης μιας ολόκληρης περιοχής.

¨Ήδη η Μπαρτσελόνα βρίσκεται σε φάση σταδιακής ανακατασκευής και επαναλειτουργίας του γηπεδου «Καμπ Νου» με νέα χωρητικότητα  105.000 θεατών προκειμένου να γίνει  το μεγαλύτερο γήπεδο στην Ευρώπη. Το συνολικό κόστος του έργου  έχει προϋπολογιστεί στα περίπου €1,45 δισεκατομμύρια ευρώ, ανεξάρτητα από το ύψος που θα καταλήξει. Επενδυτικά φαντς, τράπεζες και μεγάλοι εμπορικοί χορηγοί δείχνουν  πρόθυμοι να συνεισφέρουν. Επί πλέον η Βαλένθια ανακατασκευάζει  εκ θεμελίων το γήπεδο «Μεστάγια» , με εκτίμηση  κόστους  περίπου τα  350 εκατ. ευρώ.  Η Ρεάλ Μπέτις, επίσης ανακαινίζει το στάδιο «Μπενίτο Βιγιαμαρίν» με δαπάνη ύψους 270 εκατομμυρίων ευρώ.

Η τάση δεν περιορίζεται μόνο στην Ισπανία. Έχει εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη. Με στόχο τα νέα γήπεδα, κόστους πολλών δισεκατομμυρίων, να μετατραπούν από άποψη εμφάνισης,  ορατότητας και ακουστικής σε πόλους έλξης  που χαρίζουν  αίσθηση οικειότητας και ζωντανής , εκ του σύνεγγυς,  εμπειρίας. Με ένα συνδυασμό σύγχρονης τεχνολογίας, μοντέρνου σχεδιασμού και καινοτόμων εφαρμογών μηχανικής βιωσιμότητας των υποδομών που θα εγγυώνται, έτσι τουλάχιστον ισχυρίζονται, μαζί με τις νέες χρήσεις και την αθλητική κληρονομιά. Όλο και περισσότερο, προορίζονται να αποτελέσουν  μέρος ευρύτερων προγραμμάτων ανάπλασης που συνδυάζουν οικιστική ανάπτυξη, λιανικό εμπόριο, εγκαταστάσεις αναψυχής, δημόσιους χώρους διασκέδασης και βελτιώσεις στις μεταφορές.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο

Κάπως έτσι οι αρχιτέκτονες παρουσιάζουν μακέτες και οι επενδυτές ξεδιπλώνουν προϋπολογισμούς. Οι δήμαρχοι μιλούν για αστική αναγέννηση και οι πρόεδροι για οικονομική βιωσιμότητα. Οι σύμβουλοι για υπεραξία του προϊόντος και νέες πηγές εμπορικών εσόδων. Η διεύρυνση των τελευταίων κρίνεται εφικτή. Ακριβότερα εισιτήρια, σουβενίρ, VIP υπηρεσίες, τηλεοπτικά δικαιώματα μετάδοσης. Πολυδάπανος διαφημιστικός χώρος και χορηγικές ονομασίες γηπέδων. Χώρια η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας γύρω από το στάδιο. Ακριβώς έτσι καταφθάνουν οι μπουλντόζες και οι γερανοί για να υπηρετήσουν μια τεραστία  μηχανή παραγωγής εσόδων. Ακόμη και λιγότερο αναγνωρίσιμοι διεθνώς σύλλογοι έχουν μπει με τα μπούνια στο συγκεκριμένο παιχνίδι.

Η Σκωτσέζικη Ρέιντζερς της  Γλασκώβης εξετάζει σοβαρά ένα  φιλόδοξο πλάνο ανακατασκευής και επέκτασης του ιστορικού της σταδίου « Άιμπροξ» που άνοιξε τις πύλες του το 1899. Η  Μπέρμιγχαμ Σίτι  που αγωνίζεται στη δεύτερη κατηγορία της Αγγλίας σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα νέο, υπερσύγχρονο γήπεδο 62.000 θέσεων με την ονομασία «Πάουερχάουζ Στέιντιουμ»  ανατολικά της πόλης και να αφήσει την ιστορική έδρα της το στάδιο «Σαιντ Άντριου» που λειτούργει από  το 1906 . Η  Κρίσταλ Πάλας, πάλι, πρόκειται να ξοδέψει 130 εκατομμύρια λίρες για να ανακαινίσει το γήπεδο της «Σέλχερστ Παρκ» στο Νότιο Λονδίνο που εγκαινιάστηκε το 1924.  Ο οργασμός  υλοποίησης εμβληματικών ανακαινίσεων  και ριζικού  εκσυγχρονισμού των  υποδομών των παλιών γηπέδων διώχνει το κατευθυντήριο ρεύμα προς την εξελιγμένη νέα εποχή, Η όποια δεν αφόρα αποκλειστικά το ποδόσφαιρο. Στην Ελλάδα, όμως τι γίνεται; Μπορεί να μη σέρνουμε το χορό της τάσης , αλλά έχουμε μπει ορεξάτοι στο παγκόσμιο ρυθμό της.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Η νέα Τούμπα, προϋπολογισμού περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ, σχεδιάζεται να αντικαταστήσει την ιστορική έδρα του ΠΑΟΚ έως τα τέλη του 2030.

Η «Νέα Τούμπα» στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης των σύνθετων μελετών και των επαφών για την αστική ανάπλαση της περιοχής. Το  έργο  του νέου γηπέδου του ΠΑΟΚ , που εκτιμάται στα περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ,. στοχεύει  να ξεκινήσει τη  κατασκευή το καλοκαίρι του 2027 . Υπολογίζεται να  ολοκληρωθεί σε περίπου 40 μήνες και να παραδοθεί στην ομάδα  στο τέλος του 2030. Για την ώρα προγραμματίζεται μέχρι τα τέλη της χρόνιας να  κατατεθεί  η αίτηση για την έκδοση της οικοδομικής άδειας, η οποία αναμένεται  πως θα εγκριθεί σε τρεις περίπου μήνες.

Η διοίκηση της  ΠΑΕ έχει  ξεκαθαρίσει ότι το υφιστάμενο ιστορικό γήπεδο- που αποπερατώθηκε το Σεπτέμβριο του 1959  με ανιδιοτελή οικονομική συνεισφορά και αμισθί δουλειά των οπαδών της ομάδας –  δεν πρόκειται να κατεδαφιστεί προτού εξασφαλιστεί η τελική κύρια άδεια δόμησης. Η χωρητικότητα του  θα πλησιάζει τις  35.000 θέσεις , εκ των όποιων οι  31.500 θα προορίζονται για τους φιλάθλους ενώ οι 1.500 για φιλοξενούμενους και  VIP σε σουίτες. Από τις μακέτες κιόλας υπόσχεται σύγχρονη αρχιτεκτονική ταυτότητα και υπόγειο πάρκινγκ κάτω από το γήπεδο.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο

Η παγκοσμίου φήμης  αρχιτεκτονική εταιρεία «Populus»  που έχει σχεδιάσει περισσότερα από 1.300 στάδια παγκοσμίως , σε συνεργασία με την εξειδικευμένης τεχνογνωσίας ελληνική εταιρεία μηχανικών και σύμβουλων «Salfo που  διαχειρίζεται τις μελέτες και τη  εκτέλεση του έργου,  έχουν παρουσιάσει κιόλας το όραμα τους. Αυτό εμπνέεται από τη  « Αγκαλιά του Αετού» που συνδέεται άρρηκτα  με  το έμβλημα του συλλόγου και συντονίζεται με την ιστορία της Θεσσαλονίκης Συμφώνα με τα εντυπωσιακά στοιχεία του σχεδιασμού θα δημιουργηθεί μια ενιαία, αδιαίρετη κερκίδα 8.700 θέσεων στο βόρειο πέταλο , στα πρότυπα του «Κίτρινου Τείχους» της Ντόρτμουντ.

Ο χώρος των κερκίδων θα έρθει 24 μέτρα πιο κοντά στον αγωνιστικό χώρο και θα είναι έως και 20 μέτρα ψηλότερος, ενισχύοντας την εγγύτητα των φιλάθλων στα δρώμενα.  Ταυτόχρονα το ειδικό κέλυφος και η μεταλλική οροφή .είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε να παγιδεύουν  τον ήχο και να διατηρούν την ένταση,  τον παλμό και την εκρηκτική ατμόσφαιρα στο εσωτερικό του γηπέδου. Προφανώς η νέα αθλητική εγκατάσταση της Τούμπας  δεν θα αποτελεί πλέον αυτόνομο αθλητικό  προορισμό, οποίος θα παραμένει αδρανής  μεταξύ των ημερών αγώνων.  Θα λειτούργει  φιλοξενώντας ποικίλες εκδηλώσεις, εμπορικά καταστήματα λιανικής και εστίασης επί 365 μέρες το χρόνο .

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Το νέο Καραϊσκάκη σχεδιάζεται με χωρητικότητα άνω των 53.000 θεατών, φιλοδοξώντας να γίνει το μεγαλύτερο αμιγώς ποδοσφαιρικό γήπεδο της Ελλάδας.

Σε παρόμοιο  συναρπαστικό τέμπο δρομολογείται  το «Γεώργιος Καραϊσκάκης». Το παλιό στάδιο κατεδαφίστηκε και ξαναχτίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου την άνοιξη του 2003.   Ολοκληρώθηκε  σε χρόνο ρεκόρ 14 μηνών, για να είναι έτοιμο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004. Η εταιρεία «ΔΕΚΑΘΛΟΝ» ανέλαβε την αρχιτεκτονική μελέτη που σχετιζόταν με τις αθλητικές λειτουργίες του νέου γηπέδου σε στενή συνεργασία με την  «aa ASSOCIATES». Το έργο υλοποιήθηκε από την «J&P-ΑΒΑΞ» και το κόστος του καλύφθηκε με 20 εκατ. ευρώ ίδια κεφάλαια και 40 εκατ. ευρώ τραπεζικό δανεισμό. 22χρονια αργότερα ο Ολυμπιακός παρουσίασε ένα έργο ριζικού επανασχεδιασμού και ανοικοδόμησης του σημερινού γηπέδου Καραϊσκάκη.

Στόχος  να έχει χωρητικότητα πάνω από 53.000 θέσεις , που το καθιστά το μεγαλύτερο καθαρά ποδοσφαιρικό γήπεδο της Ελλάδας. Προβλέπεται  αναδιαμόρφωση των κερκίδων και προσθήκη νέου άνω διαζώματος, με τέσσερα συνολικά επίπεδα και δημιουργία νέου στεγάστρου. Προεξοφλείται φυσικά η κατασκευή νέων εκτεταμένων χώρων εμπορικών καταστημάτων, εστίασης, ψυχαγωγίας και φιλοξενίας. Θα διαθέτει επίσης Media Center περίπου 2.000 τ.μ. με αμφιθέατρο 320 θέσεων, επιπλέον σύγχρονους χώρους εργασίας περίπου 1.000 τ.μ. με θέα τη θάλασσα του Σαρωνικού καθώς και τουλάχιστον 1.800 θέσεις στάθμευσης. Το πλάνο προδιαγραφεί τη λειτουργία    περισσότερων από 100 σουίτες καθώς και αναβαθμισμένη  βελτιστοποίηση της εσωτερικής διάταξης. Με  32 κυλιόμενες σκάλες, 60 ανελκυστήρες, 20 διπλά κλιμακοστάσια και 70 θύρες πρόσβασης, για τη καλύτερη ροή πρόσβασης του κοινού.

Η μπάλα των δισεκατομμυρίων: γιατί τα γήπεδα δεν χτίζονται πια μόνο για ποδόσφαιρο
Περισσότερες από 100 σουίτες, εμπορικοί χώροι, εστιατόρια και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας θα μετατρέψουν το Καραϊσκάκη σε σύγχρονο επιχειρηματικό προορισμό.

Ύστερα από την ψήφιση των απαραίτητων νομοθετικών ρυθμίσεων, την ολοκλήρωση των μελετών και την έκδοση των αδειών η έναρξη των κύριων έργων αναμένεται να ξεκινήσει το Μάιο του 2027. Η ολοκλήρωση του θα διαρκέσει περίπου δύο χρόνια και φέρεται ο συντονισμός της αποπεράτωσης τους να έχει ανατεθεί ξανά στη «ΔΕΚΑΘΛΟΝ». Το έργο προϋπολογισμού  ύψους 250 εκατ. ευρώ έχει εγγυηθεί ότι θα το  χρηματοδοτήσει προσωπικά ο πρόεδρος της ομάδας και η ΠΑΕ του Ολυμπιακού.

Οι εποχές άλλαξαν. Ο κόσμος προοδεύει. Μαζί τους εξελίσσονται και τα  γήπεδα. Μεταβαίνουν από  το λαϊκό ποδοσφαιρικό τελετουργικό της παλιάς αλάνας στο υπερθέαμα της μοντέρνας  αρένας της αγοράς. Οι νοσταλγοί τη πρώτης λιγοστεύουν και χάνονται.  Οι  νεότερες γενιές δεν αφουγκράζονται πια  κραυγές θριάμβου και πανηγυρικά ξεφαντώματα από το ποδηλατοδρόμιο του Νέου Φαλήρου, το χωράφι της Λεωφ. Αλεξάνδρας, τη χωμάτινη φωλιά του Σιντριβανιού  της Θεσσαλονίκης. Αυτά είναι καταχωρισμένα μαζί με τις αλλοτινές δόξες τους στα κιτάπια της ιστορίας. Αν μένει κάτι ως αντίφαση στα νέα φαντασμαγορικά  γήπεδα είναι ότι οι επενδυτές τους λογαριάζουν και μετράνε τα πάντα, ενώ στις  κερκίδες των φιλάθλων η χαρά του ποδοσφαίρου δεν ζυγίζεται. Παραμένει αξία  ανεκτίμητη. Μόνο που πλέον θα την απολαμβάνουν με μεγαλύτερη άνεση και καλύτερη θέα.