Εάν με κάποιο μαγικό ή μεταφυσικό τρόπο μάθαινε ο Καρλ Μαρξ ότι το σπουδαιότερο έργο του, το περίφημο «Κεφάλαιο», θα έβγαινε σε δημοπρασία για να πουληθεί και μάλιστα έναντι υψηλού τιμήματος, από μεγάλο οίκο σε μια διαδικασία που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως σύμβολο του καπιταλισμού, θα…ίδρωνε από την οργή του.
Πράγματι, ένα μοναδικό αντίτυπο του εμβληματικού τετράτομου “Das Kapital” από την πρώτη του έκδοση φιγουράρει στις λίστες των σπάνιων βιβλίων που έχει βγάλει προς πώληση ο φημισμένος διεθνής οίκος δημοπρασιών Sotheby’s.
Πρόκειται για ένα αντίτυπο του οποίου ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε στις 14 Σεπτεμβρίου 1867 στο Αμβούργο της Γερμανίας από τον εκδότη Otto Meisner και ακολούθησαν οι επόμενοι το 1885 και το 1894.
«Το αριστούργημα του Μαρξ αποτέλεσε τη σύνοψη περισσότερων από είκοσι ετών έρευνας στις αίθουσες ανάγνωσης του Βρετανικού Μουσείου και ακολούθησε το προγενέστερο έργο του *Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας’, που εκδόθηκε το 1859. Είναι σπάνιο να βρεθεί το έργο ολοκληρωμένο, όπως στην προκειμένη περίπτωση, καθώς το τελευταίο μέρος δημοσιεύθηκε περισσότερα από 25 χρόνια μετά τον πρώτο τόμο — και 11 χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Μόνο ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε όσο ζούσε ο Μαρξ. Το πρώτο μέρος επιμελήθηκε ο ίδιος, ενώ ο Φρίντριχ Ένγκελς επιμελήθηκε όλα τα υπόλοιπα, μέχρι και ένα έτος πριν από τον θάνατό του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εκδότης Otto Meissner παρέμεινε υπεύθυνος για το σύνολο της έκδοσης» όπως σημειώνεται.
Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του Francis Wheen, στο έργο *Karl Marx*, ότι «εκατό χρόνια μετά τον θάνατό του, ο μισός πληθυσμός της Γης βρισκόταν υπό τη διακυβέρνηση καθεστώτων που διακήρυτταν τον Μαρξισμό ως την ιδεολογική τους πυξίδα. Οι ιδέες του μεταμόρφωσαν τη μελέτη της οικονομίας, της ιστορίας, της γεωγραφίας, της κοινωνιολογίας και της λογοτεχνίας. Από την εποχή του Ιησού Χριστού, κανένας άλλος άσημος και φτωχός άνθρωπος δεν ενέπνευσε τέτοια παγκόσμια αφοσίωση-ούτε παρερμηνεύτηκε τόσο καταστροφικά».
Το «Κεφάλαιο» του Μαρξ, που αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη ανάλυση του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά κυρίως την θεωρητική-ιδεολογική βάση για τα επαναστατικά κινήματα σε όλο τον κόσμο, πωλείται έναντι 116.848 ευρώ (131.000 δολάρια).
Περιλαμβάνει το Βιβλίο Ι (Η διαδικασία παραγωγής του κεφαλαίου), το Βιβλίο ΙΙ (Η διαδικασία κυκλοφορίας του κεφαλαίου), το Βιβλίο ΙΙΙ (Η συνολική διαδικασία της καπιταλιστικής παραγωγής, κεφάλαια Ι έως XXVIII) και το Βιβλίο ΙΙΙ (Η συνολική διαδικασία της καπιταλιστικής παραγωγής, κεφάλαια XXIX έως LII), το κείμενο είναι βέβαια στη γερμανική γλώσσα και οι τόμοι δερματόδετοι με καφέ δέρμα και επίχρυσα στοιχεία στο εξώφυλλο.
Οι επιστολές του Νέλσονα
Σε δυσθεώρητα ύψη κινείται η εκτίμηση για τη σημαντικότερη σωζόμενη ιδιωτική συλλογή επιστολών και εγγράφων που γράφτηκαν από τον ναύαρχο Οράτιο Νέλσονα (1758-1805), μία από τις κορυφαίες μορφές της βρετανικής ιστορίας. Και τούτο καθώς κινείται μεταξύ 4 και 6 εκατ. λιρών (4,73-7,1 εκατ. ευρώ).
Η συλλογή Richards περιλαμβάνει 418 έγγραφα, και κυρίως επιστολές με τις οποίες ανακοινώνει τις νίκες του, συμπεριλαμβανομένης της Ναυμαχίας του Νείλου, άλλες που ρίχνουν φως στον χαρακτήρα και τη δημόσια εικόνα του, καθώς και εκείνες όπου εξηγεί τον «δρόμο της τιμής» που καθόριζε τις πράξεις του («Πίστη στον Βασιλιά σου, αγάπη για εκείνους που πολεμούν στο πλευρό σου […] Να είσαι πάντα πιστός στην Πατρίδα σου»). Ακόμη, επιστολές που αποκαλύπτουν τις προσωπικές του δοκιμασίες και την ψυχική του ανθεκτικότητα, όπως οι επίπονες προσπάθειές του να μάθει να γράφει με το αριστερό χέρι μετά την απώλεια του δεξιού του βραχίονα στη μάχη, καθώς και επιστολές που προσφέρουν πρόσβαση στα πιο προσωπικά του συναισθήματα, ιδίως όταν εκφράζει το βάθος της νοσταλγίας για την αγαπημένη του, Έμμα Χάμιλτον.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται από τον Sotheby’s, η συλλογή δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια 40 ετών αφοσιωμένης προσπάθειας από τον Clive Richards, επενδυτή επιχειρηματικών κεφαλαίων και φιλάνθρωπο, ενώ τα έσοδα της πώλησης θα διατεθούν στο Ίδρυμα Clive Richards Foundation, έναν φιλανθρωπικό οργανισμό για την υποστήριξη της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, της πολιτιστικής κληρονομιάς και των τεχνών.
Κοπέρνικος και…Άρχοντας των Δακτυλιδιών
Στις 20 Οκτωβρίου αναμένεται να διεξαχθεί η ζωντανή δημοπρασία για το αυθεντικό αντίτυπο βιβλίου του εμβληματικού αστρονόμου και γεωμέτρη Νικόλαου Κοπέρνικου.
Το «De revolutionibus orbium coelestium» (Περί των Περιστροφών των Ουρανίων Σφαιρών), που εκδόθηκε στη Νυρεμβέργη το 1543 θεωρείται έργο-σταθμός για την ανθρώπινη σκέψη, καθώς σηματοδότησε τη γέννηση του ηλιοκεντρισμού, αλλάζοντας για πάντα την αντίληψή μας για το σύμπαν.
Η εκτίμηση για την τιμή του βιβλίου που ανήκει στην πρώτη του έκδοση είναι από 625.982 έως 894.260 ευρώ (700.000-1.000.000 δολάρια).
Ένα επίσης σπάνιο βιβλία, από την πρώτη έκδοση του μνημειώδους έργου του Γουόλτ Γουίτμαν, -από τους μεγαλύτερους Αμερικανούς ποιητές-, του «Φύλλα Χλόης» (Leaves of Grass), το 1855, διατίθεται έναντι 198.000 ευρώ (222.000 δολαρίων). Σημειώνεται ότι η πρώτη έκδοση περιλάμβανε μόλις 795 αντίτυπα, εκ των οποίων μόνο 337 ήταν βιβλιοδετημένα με ιδιαίτερο τρόπο και επίχρυσα στοιχεία στο εξώφυλλο.
Ποιος δεν θα ήθελε όμως να έχει στη βιβλιοθήκη του ένα αντίτυπο από την πρώτη, πρώιμη έκδοση του The Lord of the Rings, του J.R.R. Tolkien, που είναι υπογεγραμμένο από τον ίδιο και κυκλοφόρησε το 1965. Μπορεί ο συγγραφέας που έφυγε από τη ζωή το 1973, να μην φανταζόταν την εκρηκτική επιτυχία που θα γνώριζε το έργο του αρκετές δεκαετίες αργότερα, ωστόσο αυτό το σπάνιο σετ τριών τόμων φέρει την πολύτιμη πατίνα του χρόνου, αποτυπώνοντας τα αυθεντικά μηνύματα του. Αντίστοιχη είναι η τιμή που φτάνει στις 120.188 ευρώ.
Αυτοκίνητα από…πλατίνα
Και από τα σπάνια βιβλία σε κάποια αυτοκίνητα από…πλατίνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μια Shelby Cobra Daytona Coupe του 1964 που ανήκε προηγουμένως στον Carroll Shelby και βγήκε σε δημοπρασία τον Αύγουστο σπάζοντας τα…κοντέρ στην τιμή.
Συγκεκριμένα, στην 22η ζωντανή δημοπρασία της Gooding Christie’s που έγινε στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια βγήκε «ένα από τα πιο σημαντικά αμερικανικά αυτοκίνητα που κατασκευάστηκαν ποτέ», με εκτίμηση πάνω από 25 εκατ. δολ.
Στη δημοπρασία, όπως αναφέρεται, επιτεύχθηκαν τα υψηλότερα έσοδα μέχρι σήμερα, με συνολικά πάνω από 159 εκατ. δολάρια και το πιο πολύτιμο αυτοκίνητο που βγήκε ποτέ από τον οίκο δημοπρασιών ήταν η Shelby Cobra Daytona Coupe, που πουλήθηκε για 42,9 εκατ. δολάρια (38,3 εκατ. ευρώ). Σημειώνοντας έτσι νέο παγκόσμιο ρεκόρ για αμερικανικό αυτοκίνητο με διαφορά άνω των 20 εκατ. δολαρίων, από το προηγούμενο.
Στην ίδια δημοπρασία που έγινε στις 14 και 15 Αυγούστου «έλαβαν χώρα κορυφαίες πωλήσεις για διάφορα μεταπολεμικά ευρωπαϊκά σπορ αυτοκίνητα με αξιοσημείωτη αγωνιστική ιστορία, σημαντική προέλευση και διαχρονική κληρονομιά στον κόσμο του μηχανοκίνητου αθλητισμού». Σε αυτά περιλαμβάνονταν μια Ferrari 250 P του 1963, η οποία πουλήθηκε για 18.705.000 δολάρια, μια Ferrari 250 GT SWB Berlinetta Competizione του 1961, η οποία πουλήθηκε για 8.090.000 δολάρια, και μια Porsche 907 Langheck του 1968, η οποία πουλήθηκε για 3.305.000 δολάρια.
Επίσης, μια Maserati Tipo 61 Birdcage του 1959, η οποία έφτασε τα 4.240.000 δολάρια, και μια Ferrari 225 Sport ‘Tuboscocca’ Spider του 1952, η οποία πουλήθηκε για 4.295.000 δολάρια.
Οι πολύτιμες τσάντες
Μπορεί αυτά τα μυθικά αυτοκίνητα να μαγνητίζουν το ενδιαφέρον κυρίως των ανδρών, αλλά υπάρχουν και οι πολύτιμες, συλλεκτικές τσάντες που συγκινούν τις περισσότερες γυναίκες.
Στις λίστες του Sotheby’s δίνουν το «παρών» δεκάδες μοντέλα των μεγαλύτερων οίκων μόδας και οι τιμές τους είναι…αστρονομικές.
Στην κορυφή βρίσκονται οι τσάντες της Hermes, όπως μια Kelly 22 Palladium Hardware, του 2026, περιορισμένης έκδοσης και με πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Είναι από δέρμα, έχει χρησιμοποιηθεί προσεκτικά, βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση και αποτιμάται στις 145.452 ευρώ (170.000 δολ.).
Ένα άλλο κλασικό και πανάκριβο μοντέλο της Hermes, μια Birkin 30 από δέρμα αλιγάτορα σε χρώμα ροζ…τσιχλόφουσκας και βουκαμβίλιας, του 2011, μεταχειρισμένη αλλά σε σχετικά καλή κατάσταση έχει τιμή 115.506 ευρώ.
Την κούρσα, ωστόσο, οδηγεί μια άλλη Hermès Kelly 22 του 2026 που και αυτή είναι Limited Edition, πολύχρωμη και κατασκευασμένη από συνδυασμό δερμάτων. Το εσωτερικό είναι επενδεδυμένο με δέρμα Fauve Barenia σε αντίστοιχη απόχρωση. Περιλαμβάνει λουράκι, προστατευτικό τσόχινο κάλυμμα, φυλλάδιο οδηγιών φροντίδας, θήκη φύλαξης (dust bag) και κουτί. Η τιμή της φτάνει τις 151.616 ευρώ.
Διατίθενται αρκετές ακόμη Kelly, μάλιστα και του 2026, όπως μια Quelle Idole Kelly Doll από δέρμα Swift με τιμή 88.615 ευρώ, αλλά και Birkin 30, που είναι HSS (Hermès Special Order), από ματ δέρμα αλιγάτορα και αν και χρονολογείται από το 2011 τιμάται 120.475 ευρώ.
Σε πιο «οικονομικά» επίπεδα πωλούνται κάποιες, επίσης κλασσικές, Chanel, όπως μια που παραπέμπει σε…μπιτόνι βενζίνης, είναι από χρυσό καπιτονέ δέρμα αρνιού, λανσαρίστηκε το 2015 και έχει 30.766 ευρώ. Επίσης, μια μαύρη κανονικού σχεδίου Chanel από δέρμα αλιγάτορα, του 2018, τιμάται 20.065 ευρώ.
Κοσμήματα και ρολόγια
Από αυτές τις πανάκριβες συλλογές δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα σπάνια κοσμήματα με την υπογραφή κορυφαίων οίκων. Η τιάρα-κολιέ του Cartier, με διαμάντια που λάμπουν…παντοτινά, δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 για τη Mary Cavendish, Μαρκησία του Χάρτινγκτον και στη συνέχεια Δούκισσα του Ντέβονσαϊρ. Πιθανότατα, το κόσμημα παραγγέλθηκε στο πλαίσιο της στέψης του βασιλιά Γεωργίου ΣΤ’ το 1937, όπως σημειώνεται. Η εκτίμηση κινείται από 839.292 ευρώ έως 1.183.617 ευρώ.
Διαμάντια 62 καρατίων και χρυσό 18 καρατίων περιλαμβάνει ένα περιδέραιο του οίκου Van Cleef & Arpels που δημιουργήθηκε το 1962 και πωλείται στις 472.839 ευρώ. Αντίστοιχα, ένα σετ του οίκου Bvlgari με διαμάντια 35 καρατίων και λευκόχρυσο 18 καρατίων τιμάται 222.947 ευρώ, ενώ ένα δαχτυλίδι αρραβώνων, με πλατίνα και διαμάντι 5,25 καρατίων από τον Tiffany & Co. 166.798 ευρώ…
Πλούσια είναι και συλλογή ρολογιών που λανσάρονται από τον Sotheby’s, όπως ένα Patek Philippe Nautilus του 2021 με τιμή 240.274 ευρώ, αλλά και ένα Rolex χρυσό με ρουμπίνια του 2018 με 338.747 ευρώ.
Τα sneakers
Όσο κι αν φαντάζει υπερβολικό ή και απίστευτο σε τέτοιου επιπέδου δημοπρασίες βγαίνουν και παπούτσια sneakers. Όχι βέβαια κάποια τυχαία, αλλά με «βαριές» υπογραφές και σχεδόν μοναδικά.
Ένα από τα κορυφαία είναι το Louis Vuitton x Nike Air Force 1, δηλαδή η εκδοχή του «Air Force 1»-, από τα πλέον διαχρονικά μοντέλα στην ιστορία της αθλητικής και street κουλτούρας-, αλλά με την υπογραφή των Louis Vuitton και Nike, δια χειρός Virgil Abloh.
Κυκλοφόρησαν μόλις 200 ζευγάρια το 2022, -επέτειο 40 ετών του μοντέλου που βγήκε στην αγορά το 1982-, τα οποία κατασκευάστηκαν από τη Louis Vuitton στις εγκαταστάσεις παραγωγής υποδημάτων του οίκου στο Fiesso d’Artico της Ιταλίας.
Κάθε ζεύγος συνοδεύεται από μια θήκη μεταφοράς (pilot case) από δέρμα Monogram Taurillon, της Louis Vuitton στο χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα.
Ο Sotheby’s διαθέτει 6 ζευγάρια που ανάλογα με την κατάσταση και το μέγεθός έχουν τιμές από 32.230 ευρώ έως…156.152 ευρώ.
Ακόμη, ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια Nike Air Max Courtballistec 3.3 που φόρεσε ο κορυφαίος τενίστας Rafael Nadal κατά τη διάρκεια του Wimbledon το 2011, τιμάται στις 22.306 ευρώ (25.000 δολ.). Ήταν μάλιστα και τυχερά αφού με αυτά έπαιξε στους ημιτελικούς νικώντας τον αντίπαλό του Άντι Μάρεϊ σε μια συναρπαστική μάχη τεσσάρων σετ.
Η…φανέλα με το νούμερο 9
Μέχρι και ποδοσφαιρικές φανέλες βγαίνουν από τους μεγάλους διεθνείς οίκους, ακόμη και αν είναι «ταλαιπωρημένες», αρκεί να έχουν φορεθεί από κάποιον γνωστό παίκτη. Αυτό ισχύει για μια φανέλα με το νούμερο 9, όχι αυτή που περιγράφεται στο γνωστό μυθιστόρημα του Μένη Κουμανταρέα το οποίο μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη, αλλά των Cincinnati Bengals που φορούσε ο Joe Burrow κατά τη διάρκεια της σεζόν 2022.
Ο Burrow θεωρείται ένας από τους κορυφαίους παίκτες του αμερικανικού πρωταθλήματος football και η φανέλα του έχει τιμή 80.296 ευρώ.
Σε…πολλαπλάσια επίπεδα, ωστόσο, εκτιμάται η φανέλα του θρυλικού, εκλιπόντος μπασκετμπολίστα Kobe Bryant. Είναι η φανέλα που φορούσε έφηβος ακόμη, την περίοδο 1992-1996, όταν ξεδίπλωνε το εκρηκτικό ταλέντο του στο Λύκειο Lower Merion της Φιλαδέλφεια. Συνοδεύεται από πιστοποιητικό γνησιότητας και η εκτιμώμενη τιμή κινείται μεταξύ 892.220 ευρώ και 1.784.440 ευρώ (1 έως 2 εκατ. δολ.).
Ο…δεινόσαυρος
Το πιο παράξενο και σίγουρα μοναδικό αντικείμενο που περιλαμβάνεται στις λίστες των δημοπρασιών του Sotheby’s είναι ένας σκελετός μικρού δεινόσαυρου που έζησε κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο (πριν από περίπου 67 εκατομμύρια χρόνια), στη Μοντάνα των ΗΠΑ.
Η «Jodi» όπως ονομάζεται ο συγκεκριμένος Nanotyrannus ήταν ένα είδος μικρού μεγέθους τυραννοσαυροειδούς δεινόσαυρου. Ο σκελετός περιγράφεται ως εξαιρετικός, συναρμολογημένος και έτοιμος για έκθεση. Έχει ύψος περίπου 1,98 μέτρα και μήκος 5,97 μέτρα από τη μύτη έως την ουρά, ενώ αποτελείται από 191 απολιθωμένα οστά. «Η Jodi ξεχωρίζει για το εξαιρετικά διατηρημένο, σχεδόν ακέραιο κρανίο της, το οποίο απαρτίζεται από 53 οστά —μεταξύ των οποίων οι άνω γνάθοι, τα συνενωμένα ρινικά οστά, τα τετραγωνοζυγωματικά, τα ζυγωματικά, τα οδοντοφόρα οστά της κάτω γνάθου και το εγκεφαλικό κρανίο— καθώς και περίπου 50 δόντια» τονίζεται. Αντίστοιχη της μοναδικότητας είναι και η τιμή εκτίμησης από 5,4 εκατ. ευρώ έως 8 εκατ. ευρώ (6 έως 9 εκατ. δολ.)