Έξι selfies, 150 δολάρια και μια μικρή αναμονή. Αυτά χρειάστηκε η Λέσια για να ανακαλύψει τι πιστεύει η τεχνητή νοημοσύνη για το πρόσωπό της. Όχι αν είναι όμορφη με τον τρόπο που θα της το έλεγε ένας φίλος ή ένας σύντροφος, αλλά πόσο συμμετρικά είναι τα χαρακτηριστικά της, αν τα φρύδια της βρίσκονται στη σωστή θέση και ποιες αλλαγές θα μπορούσαν να την κάνουν πιο ελκυστική.

Ακούγεται λίγο σαν επεισόδιο του Black Mirror. Κι όμως, είναι μια πραγματική υπηρεσία που μπορεί σήμερα να αγοράσει οποιοσδήποτε διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο και μερικές φωτογραφίες του εαυτού του.

Η Λέσια, μια νεαρή δημιουργός περιεχομένου που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακάλυψε την Qoves μέσα από βίντεο στο YouTube. Πάντα αγαπούσε τα μαθηματικά και την ομορφιά, οπότε η ιδέα μιας εφαρμογής που συνδυάζει την αισθητική με την επιστημονική ανάλυση τής φάνηκε συναρπαστική.

Καταλάβαινε πώς λειτουργούσε;

«Καθόλου», παραδέχεται.

Παρ’ όλα αυτά, αποφάσισε να τη δοκιμάσει.

Λίγο αργότερα κρατούσε στα χέρια της μια αναλυτική έκθεση για το πρόσωπό της. Από τη συμμετρία και τις αναλογίες μέχρι το πόσο θηλυκά θεωρούνται τα χαρακτηριστικά της και ποιο χτένισμα θα της ταίριαζε καλύτερα.

Καλώς ήρθατε στην εποχή που η ομορφιά αποκτά αριθμούς, μετρήσεις και αλγορίθμους.

Ο καθρέφτης του μέλλοντος έχει τεχνητή νοημοσύνη

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη στον κόσμο της ομορφιάς περιοριζόταν κυρίως σε εφαρμογές που μας επέτρεπαν να δοκιμάζουμε εικονικά ένα κραγιόν, να αλλάζουμε χρώμα μαλλιών ή να βλέπουμε πώς θα μπορούσε να είναι το πρόσωπό μας μετά από μια αισθητική επέμβαση.

Τώρα, όμως, τα πράγματα έχουν προχωρήσει.

Εφαρμογές όπως οι Qoves, Epica Beauty και ClinicEvo δεν αρκούνται στο να μας δείξουν πώς θα ήμασταν με διαφορετική εμφάνιση. Επιχειρούν να μας εξηγήσουν τι ακριβώς θα έπρεπε να αλλάξουμε για να γίνουμε πιο ελκυστικοί.

Και το κάνουν χρησιμοποιώντας δεδομένα, γεωμετρία και τεχνητή νοημοσύνη.

Με κόστος που κυμαίνεται από 15 έως 330 δολάρια, οι χρήστες μπορούν να αγοράσουν μια μεμονωμένη ανάλυση ή να λαμβάνουν συνεχείς προτάσεις για την εμφάνισή τους.

Οι συστάσεις μπορεί να αφορούν κάτι απλό, όπως το μακιγιάζ και το χτένισμα, αλλά μπορούν να φτάσουν μέχρι την επιλογή αισθητικών ή χειρουργικών παρεμβάσεων.

Η τάση συνδέεται στενά με το looksmaxxing, το διαδικτυακό φαινόμενο που αντιμετωπίζει την εξωτερική εμφάνιση σαν ένα διαρκές έργο βελτίωσης.

Η λογική είναι απλή: αν υπάρχει τρόπος να γίνεις πιο όμορφος, γιατί να μην τον ανακαλύψεις;

Αλλά ποιος αποφασίζει τι σημαίνει «πιο όμορφος»;

Μπορεί η ομορφιά να μετρηθεί σε χιλιοστά;

Η Qoves υποστηρίζει ότι δεν είναι ακόμη μία εφαρμογή που δημιουργεί εντυπωσιακές, αλλά μη ρεαλιστικές εικόνες.

Ο ιδρυτής της, Σαφί Χασάν, εξηγεί ότι η εταιρεία βασίζεται σε μια εξαιρετικά λεπτομερή γεωμετρική ανάλυση.

Το σύστημά της μπορεί, για παράδειγμα, να προσδιορίσει τη θέση των φρυδιών με ακρίβεια χιλιοστού, να εξετάσει εκατοντάδες χαρακτηριστικά και να εντοπίσει μοτίβα που συνδέονται με συγκεκριμένες αισθητικές προτιμήσεις.

Η εταιρεία διαθέτει περισσότερους από 80.000 χρήστες και υποστηρίζει ότι οι προτάσεις της βασίζονται σε επιστημονικές μελέτες για τις αναλογίες και την ανθρώπινη αντίληψη της ομορφιάς.

Όμως υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με τις εικόνες που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη.

Όσο περισσότερες αλλαγές κάνει ένας αλγόριθμος σε ένα πρόσωπο, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να χάσει τα χαρακτηριστικά που κάνουν τον συγκεκριμένο άνθρωπο αναγνωρίσιμο.

Το φαινόμενο ονομάζεται identity drift, δηλαδή σταδιακή αλλοίωση της ταυτότητας.

Σύμφωνα με τον Χασάν, ο μέσος πελάτης της Qoves λαμβάνει περίπου 19 προτεινόμενες αλλαγές.

Αν κάποιος πραγματοποιήσει όλες αυτές τις τροποποιήσεις διαδοχικά χρησιμοποιώντας ένα γενικό εργαλείο AI, το τελικό πρόσωπο μπορεί να μη θυμίζει πλέον τον πραγματικό άνθρωπο.

«Δημιουργείται μια εμφάνιση που θυμίζει κέρινη κούκλα», εξηγεί.

Και αυτό δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα.

Όταν οι άνθρωποι ζητούν να μοιάσουν με μια εικόνα που δεν υπάρχει

Οι πλαστικοί χειρουργοί έχουν ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζουν ένα καινούργιο φαινόμενο.

Ασθενείς φτάνουν στα ιατρεία κρατώντας φωτογραφίες που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και ζητούν να αποκτήσουν το ίδιο πρόσωπο.

Μόνο που ορισμένες από αυτές τις εικόνες δεν ανταποκρίνονται στην ανθρώπινη ανατομία.

Τα πρόσωπα μπορεί να έχουν εξωπραγματικές αναλογίες, υπερβολικά λεία επιδερμίδα ή χαρακτηριστικά που δεν θα μπορούσαν να συνυπάρχουν φυσικά.

Είναι το λεγόμενο AI face: μια ψηφιακά κατασκευασμένη εκδοχή ομορφιάς, η οποία συχνά δεν μπορεί να υπάρξει στην πραγματικότητα.

Η Qoves υποστηρίζει ότι οι δικές της προτάσεις είναι περισσότερο ρεαλιστικές και προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά κάθε χρήστη.

Ακόμη κι αν αυτό ισχύει, όμως, παραμένει ένα άλλο, ίσως μεγαλύτερο ερώτημα.

Τι συμβαίνει όταν ένας αλγόριθμος μας επισημαίνει ατέλειες που μέχρι χθες δεν είχαμε καν παρατηρήσει;

Η στιγμή που η αυτοβελτίωση μπορεί να γίνει ανασφάλεια

Η Τζάσμιν Φαρντούλι, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, προειδοποιεί ότι τέτοιες εφαρμογές μπορούν να ενισχύσουν τις πιέσεις που ήδη αισθανόμαστε για την εμφάνισή μας.

Τα πρότυπα ομορφιάς δεν είναι σταθερά. Αλλάζουν από εποχή σε εποχή και από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Αυτό που θεωρείται ελκυστικό σε μια κοινωνία μπορεί να μην έχει την ίδια σημασία σε μια άλλη.

Ωστόσο, όταν μια εφαρμογή παρουσιάζει την ομορφιά μέσα από μετρήσεις και ποσοστά, υπάρχει ο κίνδυνος να δώσει την εντύπωση ότι υπάρχει ένα αντικειμενικά σωστό πρόσωπο.

«Οι εφαρμογές μπορούν να στρέψουν την προσοχή κάποιου σε στοιχεία της εμφάνισής του που προηγουμένως δεν τον απασχολούσαν», εξηγεί η Φαρντούλι.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αυξημένη δυσαρέσκεια και άγχος, ιδιαίτερα για ανθρώπους που ήδη δυσκολεύονται με την εικόνα του σώματός τους.

Η διαφορά είναι σημαντική.

Μέχρι σήμερα, κάποιος μπορούσε να κοιτάξει τον καθρέφτη και να σκεφτεί ότι δεν του αρέσει ιδιαίτερα η μύτη του.

Τώρα, μια εφαρμογή μπορεί να του υποδείξει άλλες δέκα «ατέλειες» που δεν είχε σκεφτεί ποτέ.

Ποιος προστατεύει τον άνθρωπο πίσω από τη φωτογραφία;

Ο Γκλεν Κόεν, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ και ειδικός στη βιοηθική, επισημαίνει ότι υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε μια ιατρική αξιολόγηση και σε μια ψηφιακή εφαρμογή ομορφιάς.

Ένας πλαστικός χειρουργός δεν εκπαιδεύεται μόνο να πραγματοποιεί επεμβάσεις.

Εκπαιδεύεται επίσης να αναγνωρίζει συμπεριφορές και καταστάσεις που συνδέονται με την ψυχική υγεία, όπως η σωματική δυσμορφική διαταραχή.

Η Qoves περιλαμβάνει ένα αρχικό ερωτηματολόγιο ψυχολογικής αξιολόγησης, αλλά δεν αποτελεί μέρος του ιατρικού συστήματος.

Και, όπως σημειώνει ο Κόεν, οι εφαρμογές αυτές δεν υπόκεινται στις ίδιες αρχές ιατρικής δεοντολογίας και επαγγελματικής εποπτείας.

Από την άλλη πλευρά, η Qoves υποστηρίζει ότι δεν δημιουργεί την ανθρώπινη επιθυμία για ομορφιά. Απλώς ανταποκρίνεται σε μια πραγματικότητα.

Η εμφάνιση μπορεί να επηρεάσει την επαγγελματική ζωή, τις κοινωνικές σχέσεις, την αυτοπεποίθηση και τις ερωτικές επιλογές.

Για ορισμένους ανθρώπους, μια αισθητική βελτίωση μπορεί πράγματι να αυξήσει την αυτοεκτίμησή τους.

Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα η ύπαρξη της τεχνολογίας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τη χρησιμοποιούμε και τα όρια που της επιτρέπουμε να καθορίζει.

Χρειαζόμαστε πραγματικά έναν καθρέφτη που μας λέει τι να αλλάξουμε;

Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα σκέψη στην οποία καταλήγει ο Γκλεν Κόεν.

Για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είχαν εύκολη πρόσβαση σε καθρέφτες.

Η ευρεία διάδοσή τους άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και την ομορφιά.

Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη ίσως βρίσκεται μπροστά σε μια αντίστοιχη αλλαγή.

Μόνο που αυτή τη φορά ο καθρέφτης δεν μας δείχνει απλώς πώς είμαστε.

Μας δείχνει πώς θα μπορούσαμε να είμαστε. Και, μερικές φορές, πώς πιστεύει ένας αλγόριθμος ότι θα έπρεπε να είμαστε.

«Μπορούμε να σκεφτούμε αυτές τις εφαρμογές ως ένα είδος φαντασιακού καθρέφτη», λέει ο Κόεν.

Έναν καθρέφτη που υπόσχεται να μας αποκαλύψει μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας, χωρίς να είναι πάντα σαφές ποιος αποφάσισε ότι αυτή η εκδοχή είναι πράγματι καλύτερη.