Η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποκτά φέτος ισχυρό διεθνές επιχειρηματικό αποτύπωμα, με την Ιαπωνία ως τιμώμενη χώρα και με ένα ευρύ φάσμα εταιρειών και φορέων να φέρνει στη Θεσσαλονίκη όχι μόνο την εικόνα μιας από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, αλλά και πιθανές νέες συνεργασίες με την ελληνική επιχειρηματική κοινότητα.
Η επιλογή έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία Ελλάδα και Ιαπωνία αναζητούν νέες συμμαχίες σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, αναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων και έναν παγκόσμιο επενδυτικό ανταγωνισμό γύρω από την ενέργεια, την τεχνολογία και τις κρίσιμες υποδομές.
Για την Ελλάδα, η παρουσία της Ιαπωνίας στη ΔΕΘ δημιουργεί μια ευκαιρία που ξεπερνά κατά πολύ τις ημέρες της Έκθεσης. Το πραγματικό στοίχημα είναι να μετατραπεί η αυξημένη προβολή σε επενδύσεις, εμπορικές συμφωνίες, εξαγωγές και επιχειρηματικές συνεργασίες, σε κλάδους όπου οι δύο οικονομίες διαθέτουν συμπληρωματικά πλεονεκτήματα.
Ενέργεια: Το μεγάλο πεδίο σύγκλισης
Η ενέργεια μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους άξονες της νέας οικονομικής σχέσης Ελλάδας και Ιαπωνίας.
Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, επενδύοντας σε ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα, αποθήκευση, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και υποδομές φυσικού αερίου. Η Ιαπωνία, από την πλευρά της, διαθέτει τεχνογνωσία και ισχυρούς βιομηχανικούς ομίλους σε τομείς όπως οι μπαταρίες, το υδρογόνο, η ενεργειακή αποδοτικότητα και οι τεχνολογίες ηλεκτροδότησης.
Η ελληνική αγορά μπορεί να λειτουργήσει και ως πύλη προς την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου για ιαπωνικές επιχειρήσεις που αναζητούν νέες ευρωπαϊκές επενδυτικές ευκαιρίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και τα δίκτυα. Η ταχύτατη ανάπτυξη των ΑΠΕ δημιουργεί αυξανόμενη ανάγκη για μπαταρίες και έξυπνα συστήματα διαχείρισης, ανοίγοντας χώρο για συνεργασίες με εταιρείες που διαθέτουν προηγμένη τεχνογνωσία.
Ναυτιλία: Η παραδοσιακή γέφυρα Ελλάδας–Ιαπωνίας
Αν υπάρχει ένας κλάδος στον οποίο οι δύο χώρες διαθέτουν ήδη ισχυρούς δεσμούς, αυτός είναι η ναυτιλία. Η Ελλάδα αποτελεί παγκόσμια δύναμη στη διαχείριση εμπορικού στόλου, ενώ η Ιαπωνία διαθέτει μία από τις σημαντικότερες ναυπηγικές και ναυτιλιακές βιομηχανίες διεθνώς.
Η ενεργειακή μετάβαση στη θάλασσα μπορεί να δώσει νέα διάσταση σε αυτή τη σχέση.
Η απαίτηση για περιορισμό των εκπομπών μετατρέπει τον παγκόσμιο στόλο σε ένα τεράστιο επενδυτικό πεδίο. Νέα πλοία, αποδοτικότεροι κινητήρες, ψηφιακή διαχείριση, εναλλακτικά καύσιμα και τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας βρίσκονται πλέον ψηλά στην ατζέντα των ναυτιλιακών εταιρειών.
Για τους Έλληνες πλοιοκτήτες, η ιαπωνική ναυπηγική τεχνογνωσία παραμένει σημαντική. Για τις ιαπωνικές επιχειρήσεις, αντίστοιχα, ο ελληνόκτητος στόλος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες δυνητικές αγορές για την εφαρμογή νέων πράσινων ναυτιλιακών τεχνολογιών.
Τεχνολογία, AI και ρομποτική
Η Ιαπωνία παραμένει συνώνυμη με τη βιομηχανική τεχνολογία, τη ρομποτική και τον αυτοματισμό. Η Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, διαθέτει ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα startups, τεχνολογικών εταιρειών και ερευνητικών ομάδων, το οποίο τα τελευταία χρόνια προσελκύει μεγαλύτερο διεθνές ενδιαφέρον.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα πεδία συνεργασίας. Εφαρμογές AI στη βιομηχανία, στις μεταφορές, στη ναυτιλία, στον τουρισμό και στην υγεία μπορούν να αποτελέσουν σημεία συνάντησης ελληνικών και ιαπωνικών επιχειρήσεων.
Εξίσου σημαντική είναι η ρομποτική. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί ήδη πρόβλημα σε αρκετούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, από τη βιομηχανία μέχρι τον τουρισμό και τα logistics. Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες αντίστοιχες δημογραφικές πιέσεις και έχει επενδύσει συστηματικά στην αυτοματοποίηση της παραγωγής και των υπηρεσιών.
Αυτή η εμπειρία μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη αξία για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.
Αυτοκίνητο και νέα κινητικότητα
Η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί ένα ακόμη προφανές πεδίο επαφής. Οι ιαπωνικές μάρκες έχουν ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά, όμως η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση αλλάζει πλέον ολόκληρο το οικοσύστημα.
Η ευκαιρία δεν περιορίζεται στην πώληση περισσότερων ηλεκτρικών ή υβριδικών αυτοκινήτων. Περιλαμβάνει υποδομές φόρτισης, μπαταρίες, έξυπνη κινητικότητα, διαχείριση στόλων και ενεργειακές υπηρεσίες.
Η Ελλάδα, λόγω του μεγάλου τουριστικού της κλάδου και της γεωγραφίας των νησιών, μπορεί να λειτουργήσει και ως πεδίο εφαρμογής νέων μοντέλων βιώσιμης κινητικότητας. Έξυπνα συστήματα μεταφορών, ηλεκτρικοί στόλοι και μικροδίκτυα μπορούν να δοκιμαστούν σε περιοχές όπου η εποχικότητα και η ενεργειακή αυτονομία δημιουργούν ιδιαίτερες ανάγκες.
Ελληνικά προϊόντα στην ιαπωνική αγορά
Η σχέση των δύο χωρών δεν αφορά μόνο την προσέλκυση ιαπωνικών επενδύσεων. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο για αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς την Ιαπωνία.
Τρόφιμα υψηλής ποιότητας, ελαιόλαδο, κρασί, προϊόντα ΠΟΠ, καλλυντικά και φαρμακευτικά προϊόντα μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο κομμάτι μιας αγοράς με υψηλή αγοραστική δύναμη και ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα.
Η δυσκολία είναι ότι η Ιαπωνία αποτελεί απαιτητική αγορά. Η συνέπεια στην ποιότητα, η πιστοποίηση, η συσκευασία, η αξιοπιστία των παραδόσεων και η προσαρμογή στις προτιμήσεις του καταναλωτή έχουν καθοριστική σημασία.
Ακριβώς γι’ αυτό, η 90ή ΔΕΘ μπορεί να αποτελέσει σημείο επαφής ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων με ιαπωνικά δίκτυα διανομής και εμπορικούς εταίρους, δημιουργώντας διαδρομές προς μια αγορά που παραμένει σχετικά ανεκμετάλλευτη για πολλά ελληνικά προϊόντα.
Τουρισμός: Η μεγάλη ανεκμετάλλευτη δυνατότητα
Ένας ακόμη κλάδος με σημαντικά περιθώρια είναι ο τουρισμός. Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικά ισχυρό τουριστικό brand, όμως η ιαπωνική αγορά μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος, ιδιαίτερα σε κατηγορίες ταξιδιωτών υψηλότερης δαπάνης.
Πολιτισμός, ιστορία, γαστρονομία και εμπειρίες υψηλού επιπέδου αποτελούν στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν την παρουσία της Ελλάδας στην ιαπωνική ταξιδιωτική αγορά.
Παράλληλα, η συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει αμφίδρομα. Η αυξημένη προβολή της ιαπωνικής κουλτούρας στη Θεσσαλονίκη, μέσα από τη συμμετοχή της χώρας στη ΔΕΘ, δημιουργεί μια ευκαιρία ενίσχυσης των τουριστικών και πολιτιστικών δεσμών.
Από τη ΔΕΘ στις επενδύσεις
Η μεγαλύτερη πρόκληση βρίσκεται τελικά μετά το κλείσιμο των πυλών της Έκθεσης. Η παρουσία μιας χώρας ως τιμώμενης μπορεί να προσφέρει δημοσιότητα και επιχειρηματικές επαφές, αλλά η οικονομική της αξία κρίνεται από το πόσες από αυτές θα μετατραπούν σε πραγματικές συμφωνίες.
Για την Ελλάδα, η Ιαπωνία αποτελεί έναν επενδυτικό εταίρο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια, η τεχνολογική τεχνογνωσία και η ισχυρή βιομηχανική βάση της μπορούν να συνδεθούν με τις ανάγκες μιας ελληνικής οικονομίας που επιδιώκει περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις.
Η 90ή ΔΕΘ μπορεί έτσι να αποτελέσει την αφετηρία μιας πιο φιλόδοξης οικονομικής σχέσης. Από την πράσινη ενέργεια και τη ναυτιλία μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη, τα τρόφιμα και τον τουρισμό, υπάρχουν αρκετά πεδία στα οποία τα συμφέροντα των δύο χωρών συναντώνται.
Το ζητούμενο μέχρι το 2030 είναι αυτή η συνάντηση να αποκτήσει μετρήσιμο οικονομικό αποτέλεσμα: περισσότερες ιαπωνικές επενδύσεις στην Ελλάδα, μεγαλύτερη παρουσία ελληνικών προϊόντων στην Ιαπωνία, κοινά τεχνολογικά projects και βαθύτερες επιχειρηματικές συνεργασίες. Σε αυτή την κατεύθυνση, η φετινή ΔΕΘ μπορεί να λειτουργήσει όχι ως το αποκορύφωμα, αλλά ως η αρχή ενός νέου ελληνοϊαπωνικού επιχειρηματικού κύκλου.