Η τελική έκβαση της σύγκρουσης με το Ιράν εξαρτάται από την αντίδρασή του, τη συνοχή της ηγεσίας του και την προθυμία του να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η κλίμακα που έχει λάβει η σύγκρουση είναι ήδη ορατή. Οι περιορισμοί στη διακίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ απομακρύνουν ένα σημαντικό μερίδιο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και άλλων στρατηγικών υλικών από τις διεθνείς αγορές. Η διάρκεια της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιη. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές συνεχίζονται, η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων δεν έχει ακόμη ομαλοποιηθεί και το Ιράν έχει δηλώσει τόσο τη βούληση όσο και την ικανότητα να κλιμακώσει την κατάσταση, μεταξύ άλλων μέσω πιθανών ναρκοθετήσεων στα Στενά.
Στρατηγικά, η παράταση της διαταραχής αυξάνει τη διαπραγματευτική ισχύ της Τεχεράνης. Όταν ο χρόνος είναι κρίσιμος, η απουσία επείγουσας ανάγκης για αποκλιμάκωση είναι από μόνη της ενδεικτική.
Οι δευτερογενείς επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τον τρόπο αλληλεπίδρασης της κλίμακας και της διάρκειας. Μια βραχύβια διαταραχή μπορεί να προκαλέσει προσωρινή μεταβλητότητα στις τιμές της ενέργειας. Ένα παρατεταμένο σοκ θα είχε ευρύτερες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, τις κεντρικές τράπεζες και τη θέση των επενδυτών.
Η Τζόι Γουίλτερμουθ του MarketWatch και η πρώην πρόεδρος της FDIC, Σίλα Μπερ, αναλύουν τι επιφυλάσσει το μέλλον για τους κολοσσούς των στεγαστικών δανείων και την αγορά κατοικιών αλλά και την παγκόσμια οικονομία:
Επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα είχε βαθιές και μακροχρόνιες μακροοικονομικές επιπτώσεις. Όσο η διέλευση από το Ορμούζ παραμένει περιορισμένη και οι υποδομές της περιοχής συνεχίζουν να αποτελούν στόχο, οι κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό να παραμείνουν ανοδικοί. Αντίθετα, μια παρατεταμένη πτώση των τιμών θα απαιτούσε ορατά σημάδια αποκλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της διακίνησης των δεξαμενόπλοιων και της μείωσης των επιθέσεων σε ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία. Μερικές λύσεις ή προσωρινές παρακάμψεις πιθανότατα θα σταθεροποιούσαν τις αγορές μόνο για λίγο.
Η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα για τις τιμές των μεταφορών, της μεταποίησης και των αγαθών. Οι πρώτες ύλες είναι μια «ταχέως μεταβαλλόμενη» συνιστώσα του πληθωρισμού, η οποία προσαρμόζεται ταχύτερα από τις υπηρεσίες, οι οποίες καθορίζονται από «αργότερα μεταβαλλόμενους» παράγοντες, όπως το κόστος στέγασης και οι αγορές εργασίας.
Αν και τα αγαθά αντιπροσωπεύουν μικρότερο μερίδιο στο καλάθι των τιμών καταναλωτή, ευθύνονται για ένα δυσανάλογο μερίδιο της μεταβλητότητας του πληθωρισμού. Ως αποτέλεσμα, οι κρίσεις στις πρώτες ύλες μπορούν να μεταδοθούν στον γενικό πληθωρισμό ταχύτερα από ό,τι οι μεταβολές στον ευρύτερο οικονομικό κύκλο.
Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε αυτή την περίοδο σε διαφορετική θέση από ό,τι κατά τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ του 2022 που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Πριν από την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, η ανάπτυξη στις ΗΠΑ βελτιωνόταν, αλλά από ένα σχετικά αδύναμο σημείο εκκίνησης.
Αυτό το πλαίσιο υποδηλώνει ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις ενδέχεται να είναι πιο περιορισμένες αυτή τη φορά. Οι εργαζόμενοι έχουν επί του παρόντος μικρότερη διαπραγματευτική δύναμη για να απαιτήσουν υψηλότερους μισθούς, μειώνοντας τον κίνδυνο να καταστεί συνεχής η έξαρση του πληθωρισμού.
Κεντρικές τράπεζες και πρώτες ύλες
Σε αυτό το στάδιο, οι αγορές αντιμετωπίζουν μια κρίση στις πρώτες ύλες η οποία δεν έχει γίνει ακόμη στασιμοπληθωριστική. Η διάκριση έχει σημασία. Η οικονομική θεωρία υποδηλώνει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει συχνά να αγνοούν τις κρίσεις πληθωρισμού από την πλευρά της προσφοράς για να στηρίξουν την ανάπτυξη.
Ωστόσο, η διαχείριση κινδύνου επιβάλλει προσοχή από τις κεντρικές τράπεζες. Η εμπειρία της μεταπανδημικής έξαρσης του πληθωρισμού έχει κάνει τις κεντρικές τράπεζες πιο ευαίσθητες στον κίνδυνο αποσύνδεσης των πληθωριστικών προσδοκιών.
Μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ και τη μετάδοσή του στις τιμές, η επιφύλαξη πιθανότατα θα κυριαρχήσει στις αποφάσεις πολιτικής.
Τρεις σημαντικοί παράγοντες
1. Οι προσδοκίες για την πορεία του πληθωρισμού είναι κρίσιμες. Οι βραχυπρόθεσμες προσδοκίες είναι πιθανό να κινούνται ανάλογα με τις τιμές της ενέργειας, αλλά μακροπρόθεσμοι δείκτες όπως τα 1ετή inflation swaps και οι 5ετείς προσδοκίες θα παρέχουν ένα σαφέστερο σήμα για το αν οι αγορές πιστεύουν ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι εδραιώνονται. Μια παρατεταμένη άνοδος σε αυτούς τους δείκτες θα προκαλούσε πιθανώς μια πιο επιθετική αντίδραση από τις κεντρικές τράπεζες.
2. Εάν οι τιμές του πετρελαίου και οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων συνεχίσουν να αυξάνονται παράλληλα, οι αγορές πιθανότατα αποτιμούν μια πληθωριστική ώθηση.
Μια αντιστροφή αυτής της σχέσης, με τις αποδόσεις να πέφτουν ενώ το πετρέλαιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, θα σηματοδοτούσε μια στροφή προς τη ζήτηση ασφαλών καταφυγίων και αυξανόμενες ανησυχίες για την οικονομική ανάπτυξη. Τέλος, η σχέση μεταξύ μετοχών και αποδόσεων ομολόγων παρέχει ένα επιπλέον στοιχείο. Μια αρνητική συσχέτιση, όπως αυτή που παρατηρείται τώρα, υποδηλώνει ότι κυριαρχούν οι φόβοι για τον πληθωρισμό, ενώ μια θετική συσχέτιση θα υποδείκνυε ότι υπερισχύουν οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη.
3. Υπάρχει ένα σημείο όπου οι υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων θα οδηγήσουν σε καταστροφή της ζήτησης, η οποία θα επιβαρύνει την ανάπτυξη. Αυτά τα δύο ζεύγη είναι το αυστραλιανό δολάριο έναντι του ελβετικού φράγκου και το καναδικό δολάριο έναντι του ιαπωνικού γιεν.
Αυτά μπορούν να βοηθήσουν τους επενδυτές να εκτιμήσουν την ισορροπία μεταξύ της δυναμικής των εμπορευμάτων και της ζήτησης για ασφαλή καταφύγια. Όταν παρατηρήσουμε μια στροφή σε αυτά τα ζεύγη νομισμάτων, θα είναι ένα σημάδι ότι η αγορά μετατοπίζεται από την αποτίμηση υψηλότερου πληθωρισμού προς χαμηλότερη ανάπτυξη.
Η σύγκρουση με το Ιράν ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης πραγματικών περιουσιακών στοιχείων σε μακροπρόθεσμα χαρτοφυλάκια. Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από πιο συχνές και επίμονες πληθωριστικές διαταραχές, ένα χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει εμπορεύματα, ενεργειακές υποδομές και ομόλογα συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό μπορεί να προσφέρει οφέλη διαφοροποίησης.
Για τους πιο ευέλικτους επενδυτές, οι τιμές των εμπορευμάτων ενδέχεται να βρουν μακροπρόθεσμη στήριξη και να παρουσιάσουν μικρότερες πτώσεις, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά ενθαρρύνουν τις χώρες να αποθηκεύουν στρατηγικές πρώτες ύλες.
Διαβάστε ακόμη
Κρίση στη Μέση Ανατολή: «Νάρκες» από τον πόλεμο στην παγκόσμια οικονομία
O πόλεμος στη Μέση Ανατολή αλλάζει τον παγκόσμιο χάρτη του LNG
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα