Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επίθεσης κατά του Ιράν, μιας χώρας που ελέγχει τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως και μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου. Οι συνέπειες για τις τιμές του πετρελαίου — και για το πορτοφόλι των Αμερικανών — θα μπορούσαν να είναι άμεσες και σοβαρές.

Οι ΗΠΑ ενισχύουν τις τελευταίες εβδομάδες τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ένα αμερικανικό πλήγμα μπορεί να είναι πιθανό. Η προοπτική αυτή έχει ήδη οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε απότομη άνοδο, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.

«Ίσως χρειαστεί να το πάμε ένα βήμα παραπέρα, ίσως και όχι», δήλωσε ο Τραμπ. «Ίσως να κάνουμε μια συμφωνία. Θα το μάθετε μέσα στις επόμενες περίπου 10 ημέρες».

Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, είχε ενισχυθεί κατά 7% από την Τρίτη και ξεπέρασε τα 70 δολάρια το βαρέλι — για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, λίγο μετά την προηγούμενη επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Το αμερικανικό αργό έχει αυξηθεί κατά 10 δολάρια τον τελευταίο μήνα.

Ο κίνδυνος ενεργειακού σοκ

Η κλιμάκωση της έντασης απειλεί να εκτοξεύσει περαιτέρω τις τιμές, ενδεχομένως ανατρέποντας τη μείωση των τιμών της βενζίνης που ο Τραμπ προβάλλει εδώ και μήνες. Οι χαμηλότερες τιμές καυσίμων είχαν περιορίσει τις πιέσεις από τον πληθωρισμό της περιόδου Μπάιντεν, τους δασμούς Τραμπ και την ακινησία στην αγορά κατοικίας.

Οι ανησυχίες για το κόστος ζωής καθιστούν τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους πολιτικά ευάλωτους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ένα νέο πετρελαϊκό σοκ θα ήταν το τελευταίο που θα επιθυμούσαν.

Πώς θα μπορούσε να αντιδράσει το Ιράν

Σε περίπτωση επίθεσης, το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει με πυραυλικά πλήγματα ή άλλες στρατιωτικές ενέργειες, όπως είχε κάνει κατά αμερικανικής βάσης και κατά του Ισραήλ πέρυσι. Η αναστάτωση στην πετρελαιοπαραγωγό περιοχή θα είχε πιθανότατα προσωρινό αντίκτυπο στις τιμές.

Το κρίσιμο χαρτί όμως βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ.

Τα στενά, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελούν σημείο διέλευσης για περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως — σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Είναι η μοναδική έξοδος για το πετρέλαιο των χωρών του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.

Το Ιράν έκλεισε εν μέρει το στενό νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για στρατιωτικές ασκήσεις, οδηγώντας το Brent περίπου 5 δολάρια υψηλότερα.

«Μια παρατεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα έστελνε το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια», εκτίμησε ο Ρομπ Θάμελ της Tortoise Capital.

Ωστόσο, οι πιθανότητες πλήρους αποκλεισμού θεωρούνται χαμηλές. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και δεν είναι σαφές αν η Τεχεράνη θα μπορούσε να διατηρήσει έναν αποκλεισμό υπό επίθεση. Επιπλέον, το Ιράν θα στερούνταν σημαντικό μέρος των δικών του εσόδων, καθώς περίπου το 50% των κρατικών εσόδων προέρχεται από εξαγωγές πετρελαίου.

Ιστορικά, η περιοχή έχει ανακάμψει γρήγορα από επιθέσεις, όπως το 2019 με την επίθεση στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στο Αμπκάικ, που αφαίρεσε προσωρινά το 5% της σαουδαραβικής παραγωγής.

Τι σημαίνει για τις τιμές καυσίμων

Το Ιράν παράγει περίπου 3,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως — περίπου 4% της παγκόσμιας παραγωγής — καθιστώντας το τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως, παρά τις κυρώσεις.

Ακόμη και χωρίς πλήρη αποκλεισμό, μια σύγκρουση θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές κατά επιπλέον 10 δολάρια το βαρέλι. Με το πετρέλαιο στα 80 δολάρια, η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 3 δολάρια.

Πριν από έναν μήνα, η μέση τιμή ήταν περίπου 2,80 δολάρια. Σήμερα κινείται στα 2,92 δολάρια.

Ο Τραμπ έχει συχνά υπερτονίσει τη σημασία των χαμηλών τιμών καυσίμων. Πριν από έναν χρόνο, η βενζίνη κόστιζε 21 σεντς περισσότερο — εξοικονόμηση 100–200 δολαρίων ετησίως ανά οδηγό. Ωστόσο, το ποσό αυτό ωχριά μπροστά στο μέσο επιπλέον φορολογικό βάρος περίπου 1.000 δολαρίων ανά νοικοκυριό λόγω των δασμών, σύμφωνα με το Tax Foundation.

Οι απόψεις των Αμερικανών για την οικονομία παραμένουν κοντά σε ιστορικά χαμηλά. Μια νέα άνοδος των τιμών καυσίμων δύσκολα θα βελτιώσει το κλίμα.

Διαβάστε ακόμη

Κατώτατος μισθός: Το σχέδιο της κυβέρνησης για αύξηση πάνω από τα 950 ευρώ νωρίτερα από το 2027

Γη: Ο πυρήνας του πλανήτη ίσως κρύβει υδρογόνο ίσο με 45 ωκεανούς

Ιράν: Αντιπρόταση για τα πυρηνικά υπό την απειλή περιορισμένου πλήγματος από τον Τραμπ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα