Η νέα γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο έναν από τους πιο κλασικούς φόβους των αγορών, ένα νέο ενεργειακό σοκ με διεθνείς επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και στη νομισματική πολιτική. Η Citi προειδοποιεί ότι, αν και το βασικό της σενάριο για το 2026 προβλέπει μόνο μια ήπια επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, οι κίνδυνοι προς τα κάτω έχουν αυξηθεί αισθητά, με πιο ακραίες εξελίξεις να μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε ανάπτυξη κάτω από το 2% και σε άνοδο του γενικού πληθωρισμού πάνω από το 4%.
Στο βασικό σενάριο, η αμερικανική τράπεζα τοποθετεί την παγκόσμια ανάπτυξη για το 2026 στο 2,7%, ελαφρώς χαμηλότερα σε σχέση με τις προβλέψεις του Φεβρουαρίου. Ωστόσο, το μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η φαινομενικά μικρή αναθεώρηση δεν αποτυπώνει το πραγματικό μέγεθος της αβεβαιότητας. Αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν επίμονα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, τότε η επιβάρυνση για την παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να γίνει σαφώς πιο σοβαρή, αφαιρώντας έως και μία ποσοστιαία μονάδα από την ανάπτυξη και προσθέτοντας περίπου δύο ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό.
Η Citi εκτιμά ότι για κάθε αύξηση 10% στην τιμή του πετρελαίου, η παγκόσμια ανάπτυξη υποχωρεί κατά 15 έως 20 μονάδες βάσης, ενώ ο γενικός πληθωρισμός αυξάνεται κατά 30 έως 40 μονάδες βάσης. Παρά ταύτα, σημειώνει ότι η διεθνής οικονομία εμφανίζεται σήμερα πιο ανθεκτική σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες. Η μικρότερη ενεργειακή ένταση, η μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή και η καλύτερη προσαρμοστικότητα των οικονομιών περιορίζουν, ως έναν βαθμό, την ένταση του σοκ σε σχέση με το παρελθόν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι είναι περιορισμένοι. Η έκθεση εστιάζει ιδιαίτερα στην Ασία, την οποία θεωρεί την πιο ευάλωτη περιοχή απέναντι σε μια παρατεταμένη ενεργειακή αναστάτωση. Ο λόγος είναι η ισχυρή εξάρτηση οικονομιών όπως η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Ινδία από εισαγόμενα καύσιμα, αλλά και η άμεση έκθεσή τους σε πιθανές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, δεν απειλείται μόνο το ενεργειακό κόστος, αλλά και οι εφοδιαστικές αλυσίδες σε κρίσιμα αγαθά, όπως τα λιπάσματα και οι ημιαγωγοί, στοιχείο που μπορεί να ενισχύσει τις δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις και να επιβαρύνει επενδύσεις και κατανάλωση.
Η Ευρώπη συγκαταλέγεται επίσης στις ευάλωτες περιοχές, όχι μόνο λόγω της ανόδου των τιμών του πετρελαίου, αλλά και λόγω του κινδύνου περιορισμού προμηθειών LNG από το Κατάρ. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς εμφανίζονται σε καλύτερη σχετική θέση, καθώς είναι καθαροί εξαγωγείς πετρελαίου. Στον ίδιο χάρτη των επιπτώσεων, οι εξαγωγείς πετρελαίου της Μέσης Ανατολής πλήττονται από τυχόν απώλειες παραγωγής, ενώ η Ρωσία θα μπορούσε να ωφεληθεί, εφόσον χαλαρώσουν ορισμένοι περιορισμοί ή ενισχυθεί η ζήτηση για τις εξαγωγές της.
Σε ό,τι αφορά τις κεντρικές τράπεζες, η Citi δεν υιοθετεί το πιο επιθετικό σενάριο που έχει αρχίσει να προεξοφλεί η αγορά. Αντιθέτως, θεωρεί πιθανότερο οι περισσότερες νομισματικές αρχές να παραμείνουν, τουλάχιστον αρχικά, στις προ κρίσης κατευθύνσεις τους, έως ότου αποσαφηνιστεί η διάρκεια και το βάθος του σοκ. Το δίλημμα είναι προφανές: από τη μία η ανάγκη να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός, από την άλλη ο κίνδυνος να επιδεινωθεί η ανάπτυξη. Η βασική επιλογή, σύμφωνα με την τράπεζα, είναι μια στάση αναμονής, παρότι υπενθυμίζει ότι μετά την πανδημία πολλές κεντρικές τράπεζες είχαν καθυστερήσει να αντιδράσουν.
Η ουσία, κατά την Citi, είναι ότι το παγκόσμιο μακροοικονομικό σκηνικό δεν έχει ακόμη εκτροχιαστεί, αλλά έχει γίνει πολύ πιο εύθραυστο. Και όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ανοιχτή, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες το ενεργειακό σοκ να μετατραπεί από διαχειρίσιμο κίνδυνο σε σοβαρό εμπόδιο για την παγκόσμια οικονομία.
Διαβάστε ακόμη
Fed: Συνεχίζεται το θρίλερ με την αντικατάσταση του Πάουελ
Γιατί οι ξενοδόχοι ανησυχούν για τo οδικό δίκτυο στην Κέρκυρα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.