Οι οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Ιράν θέτουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές σε δοκιμασία. Παγκόσμιοι οργανισμοί όπως το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) φοβούνται ότι οι υπάρχοντες κίνδυνοι για το χρηματοπιστωτικό σύστημα θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τις οικονομικές επιπτώσεις από την ενεργειακή κρίση και τους γεωπολιτικούς κινδύνους, που προκύπτουν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σε επιστολή προς τους υπουργούς Οικονομικών και τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών των χωρών της G20, ο επικεφαλής της FSB, Άντριου Μπέιλι, προειδοποιεί για μια πιθανή «διπλή ή τριπλή απειλή» για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Το ιστορικό της προειδοποίησης του Μπέιλι, είναι το εξής υπενθυμίζει η Handelsblatt: Οι μεμονωμένοι κίνδυνοι, όπως οι «υπερβολικές αποτιμήσεις», το «συγκεντρωμένο χρέος» στον σκιώδη τραπεζικό τομέα και οι «ανισορροπίες ρευστότητας» αντιμετωπίζουν υψηλότερη αστάθεια στην αγορά και αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης, λόγω των συνεπειών της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι αγορές έχουν ανταπεξέλθει σε αυτές τις συνθήκες μέχρι στιγμής, τονίζει ο Μπέιλι, ο οποίος είναι επίσης επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας. Παρ ‘όλα αυτά, απαιτείται «συνεχής επαγρύπνηση» για την αποτροπή συστημικών διαταραχών.
Το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είναι ένας διεθνής φορέας που ιδρύθηκε από τις χώρες της G20 το 2009 για την παρακολούθηση και τη ρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παρά την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν, οι κεφαλαιαγορές έχουν μέχρι στιγμής αποδειχθεί ανθεκτικές. Στην αρχή των συγκρούσεων, η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε από περίπου 60 δολάρια ανά βαρέλι σε περίπου 120 δολάρια και τώρα βρίσκεται περίπου στα 100 δολάρια.
Σε αυτό το επίπεδο, οι αναλυτές αναμένουν αισθητές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, αλλά όχι μια οξεία κρίση. Εάν η τιμή αυξηθεί περίπου στα 120 δολάρια, αυξάνεται ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού – υψηλού πληθωρισμού σε συνδυασμό με ασθενούς ανάπτυξης. Τιμές άνω των 150 δολαρίων για αρκετούς μήνες θα αύξαναν σημαντικά την πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης.
Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο κορυφαίος αμερικανικός δείκτης S&P 500 έπεσε έως και 8%. Εν τω μεταξύ, οι τιμές έχουν ανακάμψει σε μεγάλο βαθμό εν μέσω ελπίδων για μια διαρκή εκεχειρία. Η αγορά ομολόγων ακολούθησε παρόμοιο μοτίβο: η απόδοση των δεκαετών ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου αυξήθηκε από περίπου 4% σε 4,45% και στη συνέχεια μειώθηκε σε περίπου 4,25%.
Ο Μπέιλι προσδιορίζει τρεις τομείς που οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν συνεχώς. Όσον αφορά τις αγορές ομολόγων, ο επικεφαλής της FSB ανησυχεί ότι ορισμένα hedge funds με υψηλή μόχλευση ακολουθούν παρόμοιες στρατηγικές. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο καθοδικής πορείας εάν αυτά τα funds πρέπει να ρευστοποιήσουν τις θέσεις τους ταυτόχρονα.
Ο Μπέιλι αντιμετωπίζει επίσης με κριτικό πνεύμα τις ιστορικά υψηλές αποτιμήσεις στις αγορές. «Ορισμένοι τομείς, όπως αυτοί που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, όπου οι αποτιμήσεις είχαν ήδη υπερεκτιμηθεί πριν από τη σύγκρουση, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε απότομες προσαρμογές εάν επιδεινωθούν οι οικονομικές συνθήκες», αναφέρει η επιστολή.
Ο τρίτος κίνδυνος που ανησυχεί τον επικεφαλής της FSB είναι οι ιδιωτικές πιστωτικές αγορές. Οι φόβοι ότι ο πιστωτικός κύκλος αντιστρέφεται και οι εταιρείες δεν θα μπορέσουν να αποπληρώσουν ορισμένα από τα δάνεια που εκδίδονται από ιδιωτικά κεφάλαια έχουν οδηγήσει σε ένα κύμα αποσύρσεων επενδυτών.
Ο Μπέιλι φοβάται ότι η σύγκρουση στο Ιράν θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στους υπερχρεωμένους δανειολήπτες και να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των δανείων, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στα ιδιωτικά πιστωτικά κεφάλαια. Η έλλειψη διαφάνειας σε αυτές τις αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένη απώλεια εμπιστοσύνης, ακόμη και αν τα προβλήματα παραμείνουν περιορισμένα σε συγκεκριμένους δανειολήπτες.
Στην έκθεσή του για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα, το ΔΝΤ καταλήγει σε παρόμοια συμπεράσματα με το FSB, μιλώντας για «αυξημένους κινδύνους» για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν έγκειται στο αρχικό σοκ του ίδιου του πολέμου, αλλά στους «μηχανισμούς ενίσχυσης που μπορούν να μετατρέψουν την αστάθεια και τις πωλήσεις σε μεμονωμένα τμήματα της αγοράς σε οξύ στρες για ολόκληρο το σύστημα».
Το ΔΝΤ προσφέρει επίσης ένα καθησυχαστικό μήνυμα. Ενώ οι συνθήκες χρηματοδότησης έχουν επιδεινωθεί παγκοσμίως από την έναρξη του πολέμου, το «επίπεδο πίεσης» εξακολουθεί να απέχει πολύ από εκείνο των προηγούμενων παγκόσμιων κρίσεων. Προς το παρόν, εξακολουθεί να υπάρχει ένα «σημαντικό περιθώριο ασφαλείας» στις αγορές. Ωστόσο, η μέτρια αντίδραση της αγοράς θα μπορούσε επίσης να σημαίνει ότι τα αρνητικά σενάρια δεν έχουν ακόμη πλήρως αποτιμηθεί.
Διαβάστε ακόμη
Γ. Καλλιμασιάς (ΔΑΑ): Χωρίς ουσιώδη αντίκτυπο για το αεροδρόμιο της Αθήνας η κρίση στη Μ. Ανατολή
Φορολογικές δηλώσεις σε τιμή ευκαιρίας και «περίεργες» υποσχέσεις για λιγότερο φόρο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα