Με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων σχεδόν δύο ετών αύξησαν οι κεντρικές τράπεζες τα αποθέματά τους σε χρυσό κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, αξιοποιώντας την υποχώρηση των τιμών του πολύτιμου μετάλλου, την ώρα που το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τα υψηλότερα επιτόκια εξακολουθούν να ασκούν πιέσεις στην αγορά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τρίτη το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού (World Gold Council – WGC), οι καθαρές αγορές των κεντρικών τραπεζών ανήλθαν σε 321 τόνους κατά το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου, καταγράφοντας τον υψηλότερο ρυθμό από το τελευταίο τρίμηνο του 2024.
Παρά το υποτονικό ξεκίνημα του 2026, οι συνολικές αγορές από την αρχή του έτους εκτιμάται ότι έφτασαν τους 675 τόνους, ξεπερνώντας οριακά τις αντίστοιχες ποσότητες της περσινής περιόδου.
Οι κεντρικές τράπεζες στηρίζουν την αγορά παρά την πτώση των τιμών
Η ενίσχυση των αγορών από τις νομισματικές αρχές επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο τους στη διαμόρφωση της ζήτησης για χρυσό, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρύτερη αγορά εμφανίζει περιορισμένη δυναμική.
Οι κεντρικές τράπεζες αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς παράγοντες πίσω από την πολυετή άνοδο του πολύτιμου μετάλλου, η οποία κορυφώθηκε με την καταγραφή ιστορικού υψηλού τον Ιανουάριο.
Έκτοτε, ωστόσο, οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά.
Ο χρυσός έχει χάσει περίπου το ένα τέταρτο της αξίας του από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, καθώς η άνοδος των ενεργειακών τιμών ενίσχυσε τις προσδοκίες για αυστηρότερη νομισματική πολιτική.
Τα υψηλότερα επιτόκια λειτουργούν παραδοσιακά ανασταλτικά για τον χρυσό, καθώς το πολύτιμο μέταλλο δεν προσφέρει τόκους ή άλλες τακτικές αποδόσεις, σε αντίθεση με επενδυτικές επιλογές όπως τα κρατικά ομόλογα.
Γιατί οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν περισσότερο χρυσό
Η υποχώρηση των τιμών κατά το τρίτο τρίμηνο πιθανότατα ενθάρρυνε ορισμένες κεντρικές τράπεζες να επιταχύνουν τις αγορές τους, σύμφωνα με τον Τζον Ριντ, ανώτερο στρατηγικό αναλυτή αγορών του World Gold Council.
Παράλληλα, η ενίσχυση του αμερικανικού δολαρίου ενδέχεται να έκανε τον χρυσό πιο ελκυστικό για νομισματικές αρχές που εκτιμούν ότι το αμερικανικό νόμισμα θα αποδυναμωθεί μακροπρόθεσμα.
Όπως εξήγησε ο Ριντ, μια κεντρική τράπεζα που διαθέτει βραχυπρόθεσμα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και αναμένει μελλοντική πτώση του δολαρίου μπορεί να επιλέξει, κατά τη λήξη αυτών των τίτλων, να μεταφέρει μέρος των αποθεμάτων της σε χρυσό.
«Εάν πιστεύεις ότι το δολάριο θα υποχωρήσει μακροπρόθεσμα και διαθέτεις βραχυπρόθεσμα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που λήγουν, ίσως αποφασίσεις να χρησιμοποιήσεις κάποια από αυτά τα ακριβά δολάρια για να αγοράσεις χρυσό», δήλωσε.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται με την προσπάθεια διαφοροποίησης των συναλλαγματικών αποθεμάτων και περιορισμού της εξάρτησης από το αμερικανικό νόμισμα.
Κίνα και Πολωνία στην κορυφή των αγοραστών
Από τα στοιχεία του World Gold Council προκύπτει ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των εκτιμώμενων αγορών χρυσού από κεντρικές τράπεζες δεν δημοσιοποιήθηκαν απευθείας από τις ίδιες τις νομισματικές αρχές.
Για την εκτίμηση αυτών των ποσοτήτων, η εταιρεία συμβούλων Metals Focus πραγματοποιεί υπολογισμούς για λογαριασμό του WGC, συνδυάζοντας δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, εμπορικές στατιστικές και έρευνα στην αγορά.
Μεταξύ των χωρών που ανακοίνωσαν τις αγορές τους, η Κίνα βρέθηκε στην πρώτη θέση κατά το τρίτο τρίμηνο, προσθέτοντας 63 τόνους χρυσού στα αποθέματά της.
Ακολούθησε η Πολωνία, με αγορές 41 τόνων, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη ενίσχυση των αποθεμάτων της σε πολύτιμα μέταλλα.
Αντίθετα, η Ρωσία αποτέλεσε τη μοναδική μεγάλη χώρα που κατέγραψε καθαρές πωλήσεις, μειώνοντας τα αποθέματά της κατά 19 τόνους στη διάρκεια του τριμήνου.
Ρεκόρ στα ETF χρυσού παρά τις πιέσεις
Παρά τη σταδιακή υποχώρηση της τιμής του χρυσού τους τελευταίους μήνες, οι εισροές σε διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν στο πολύτιμο μέταλλο παρέμειναν ιδιαίτερα ισχυρές.
Σύμφωνα με το WGC, τα αποθέματα των ETF με φυσική κάλυψη σε χρυσό αυξήθηκαν κατά 211 τόνους το τρίτο τρίμηνο, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό.
Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τις τιμές του πετρελαίου και τις προσδοκίες για τα επιτόκια.
Έτσι, ενώ η τιμή του χρυσού δέχεται πιέσεις από το μακροοικονομικό περιβάλλον, η ζήτηση από θεσμικούς επενδυτές και κεντρικές τράπεζες εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό στήριγμα της αγοράς.
Βουτιά 17% στη ζήτηση για κοσμήματα
Η εικόνα είναι διαφορετική στην αγορά κοσμημάτων, όπου οι υψηλές τιμές και οι φορολογικές αλλαγές περιορίζουν την κατανάλωση.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού, η ζήτηση για χρυσά κοσμήματα υποχώρησε κατά 17% το τρίτο τρίμηνο, στους 313 τόνους.
Πρόκειται για τη χαμηλότερη επίδοση τρίτου τριμήνου που έχει καταγραφεί στα στοιχεία του οργανισμού από το 2000.
Οι αλλαγές στη φορολογία στην Ινδία και την Κίνα, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος του χρυσού, οδήγησαν τους καταναλωτές σε πιο οικονομικές επιλογές.
Ειδικότερα, παρατηρείται στροφή προς ελαφρύτερα κοσμήματα και προϊόντα χαμηλότερων καρατίων, καθώς οι αγοραστές επιχειρούν να περιορίσουν το κόστος των αγορών τους.
Η αγορά χρυσού εμφανίζει έτσι δύο διαφορετικές τάσεις: από τη μία πλευρά, οι κεντρικές τράπεζες και οι θεσμικοί επενδυτές συνεχίζουν να ενισχύουν τις τοποθετήσεις τους και, από την άλλη, η ζήτηση για κοσμήματα υποχωρεί αισθητά.
Το βασικό στήριγμα για το πολύτιμο μέταλλο παραμένουν οι αγορές των κεντρικών τραπεζών, οι οποίες συνεχίζουν να αυξάνουν τα αποθέματά τους παρά τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές.