Τι συμβαίνει όταν μια χώρα εντάσσεται στο ΝΑΤΟ, όπως έκαναν πρόσφατα η Σουηδία και η Φινλανδία; Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι δεν αλλάζουν πολλά, πέρα από τα ζητήματα άμυνας, καθώς το νέο μέλος απολαμβάνει πλέον την προστασία των συμμάχων του, αλλά παράλληλα υποχρεούται να εκπληρώνει συγκεκριμένα κριτήρια αμυντικών δαπανών. Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν προσφέρει μόνο εγγυήσεις ασφάλειας, αλλά φαίνεται ότι δημιουργεί και σημαντικά οικονομικά οφέλη, ενισχύοντας τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των χωρών-μελών.
Όταν οι χώρες συνδέονται μέσω μιας στρατιωτικής συμμαχίας, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται δύο πράγματα. Πρώτον, ότι η σχέση με τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ έχει γίνει στενότερη και είναι πιθανό να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα — άλλωστε, δεν είναι εύκολο για μια χώρα να αποχωρήσει από μια συμμαχία όπως το ΝΑΤΟ. Δεύτερον, ότι οι επενδύσεις σε άλλες χώρες-μέλη της Συμμαχίας έχουν καταστεί λιγότερο επισφαλείς, καθώς το αμυντικό σύμφωνο περιορίζει σημαντικά την πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ των μελών ή ακόμη και υιοθέτησης πολιτικών που θα μπορούσαν να βλάψουν τα συμφέροντα των εταίρων.
Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων εξηγεί γιατί μελέτη της Karen Jackson και των συνεργατών της διαπίστωσε ότι, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ άρχισαν να πραγματοποιούν περισσότερες εμπορικές συναλλαγές μεταξύ τους. Το «ενδονατοϊκό» εμπόριο αυξήθηκε κατά 9% έως 15% την περίοδο 2022–2025.
Εξετάζοντας την περίοδο από την ίδρυση του ΝΑΤΟ το 1948, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, κατά μέσο όρο, η ένταξη μιας χώρας στη Συμμαχία οδήγησε σε αύξηση των διμερών εξαγωγών κατά 12% έως 27%. Η ενίσχυση του εμπορίου επικεντρώθηκε κυρίως σε αγαθά διττής χρήσης δηλαδή σε προϊόντα που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς και σε ενδιάμεσα προϊόντα που αποτελούν μέρος της αμυντικής εφοδιαστικής αλυσίδας ή συνδέονται στενά με αυτήν.
Στις κατηγορίες με τις μεγαλύτερες επιδράσεις περιλαμβάνονται τα ηλεκτρονικά συστήματα, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οι αισθητήρες, τα λέιζερ, ο αεροδιαστημικός εξοπλισμός και τα συστήματα πρόωσης. Ισχυρή αύξηση καταγράφεται επίσης στα ενδιάμεσα και διαφοροποιημένα αγαθά, τα οποία αποτελούν κρίσιμα τμήματα των διεθνών παραγωγικών και αμυντικών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η επίδραση χαρακτηρίζεται στατιστικά ισχυρή και παραμένει σημαντική ακόμη και όταν συνυπολογίζονται παράγοντες όπως η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι προτιμησιακές εμπορικές συμφωνίες, οι οικονομικές διακυμάνσεις και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε εμπορικής σχέσης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η στρατιωτική και η οικονομική ολοκλήρωση λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά. Οι χώρες που συμμετέχουν ταυτόχρονα στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ φαίνεται να απολαμβάνουν ισχυρότερα μακροπρόθεσμα εμπορικά οφέλη.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το ΝΑΤΟ δεν αυξάνει απλώς τις τελικές πωλήσεις μεταξύ των συμμάχων, αλλά οδηγεί σε βαθύτερη διασύνδεση των παραγωγικών τους δικτύων. Η επίδραση είναι ιδιαίτερα ισχυρή στις ήδη μεγάλες και εδραιωμένες εμπορικές σχέσεις, όπου η συμμετοχή στη Συμμαχία μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον όγκο των συναλλαγών.
Υπό αυτήν την έννοια, το ΝΑΤΟ δεν αποτελεί μόνο ένα αμυντικό σύμφωνο, αλλά λειτουργεί παράλληλα και ως μια μορφή περιορισμένης εμπορικής συμφωνίας.
Διαβάστε ακόμη
Mάχη για τις καταθέσεις στην Ελλάδα – Διπλάσιες οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών
Γιατί ο υποτιμημένος χαλκός γίνεται το νέο πολύτιμο μέταλλο
Η «κατάρα των 30»: Πώς είναι να κλείνεις τα 30 το 2026;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ