Σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται από έντονες γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις, ο Κέβιν Γουόρς, ήτοι η επιλογή του για την ηγεσία της Federal Reserve, ετοιμάζεται να περάσει το πρώτο μεγάλο τεστ: την ακρόαση επικύρωσης του διορισμού του στη Γερουσία.
Ο Γουόρς, ο οποίος διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed από το 2006 έως το 2011, καλείται να περάσει αύριο, Τρίτη 21/4, ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην προσπάθεια του να διαδεχτεί τον Τζερόμ Πάουελ, ήτοι μια όχι και τόσο φιλική Επιτροπή Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας.
Κι αυτό διότι ένα από τα ισχυρότερα μέλη της, ο Ρεπουμπλικάνος Τομ Τίλις από τη Βόρεια Καρολίνα, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να υπερψηφίσει τον διορισμό Γουόρς, αν προηγουμένως δεν έχει «κλείσει» η έρευνα που γίνεται από το υπουργείο Δικαιοσύνης κατά του Πάουελ, υπερασπιζόμενος με σθένος την προστασία της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας. Μάλιστα, επιμένει σθεναρά στη στάση του παρά τις πιέσεις που δέχεται από το Λευκό Οίκο, αλλά και την πρόσφατη συνάντηση που επιδίωξε μαζί του ο ίδιος ο Γουόρς ελπίζοντας σε μια συμβιβαστική λύση.
Μια αρνητική ψήφος από τον Γερουσιαστή Τίλις θα μπορούσε να οδηγήσει σε ισοπαλία 12-12 στην Επιτροπή και να μπλοκάρει την υποψηφιότητά του Κέβιν Γουόρς.
Το διακύβευμα
Υπό τα δεδομένα αυτά, το διακύβευμα της ακρόασης Γουόρς δεν αφορά μόνο την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, αλλά και την αξιοπιστία ενός θεσμού που βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικών πιέσεων και αγορών.
Στις προετοιμασμένες δηλώσεις του που δημοσιεύτηκαν νωρίτερα από τον αμερικανικό Τύπο, ο 56χρονος πρώην διοικητής της Fed επιχειρεί να θέσει τον τόνο, διαβεβαιώνοντας ότι είναι «δεσμευμένος να διασφαλίσει ότι η άσκηση της νομισματικής πολιτικής παραμένει αυστηρά ανεξάρτητη».
Ταυτόχρονα, ωστόσο, αφήνει περιθώριο συνεργασίας με την εκτελεστική εξουσία, σημειώνοντας ότι είναι «εξίσου δεσμευμένος να συνεργαστεί με την κυβέρνηση και το Κογκρέσο σε μη νομισματικά ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Fed».
Ανεξαρτησία υπό αμφισβήτηση
Ο Γουόρς επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: υπερασπίζεται την ανεξαρτησία της Fed, αλλά ταυτόχρονα την περιορίζει στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής.
«Η ανεξαρτησία της Fed βρίσκεται στο απόγειό της κατά την άσκηση της νομισματικής πολιτικής», αναφέρει στο κείμενο των δηλώσεων, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό «δεν επεκτείνεται στο σύνολο των αρμοδιοτήτων της».
Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει τη συζήτηση για τον ρόλο της Fed σε ζητήματα όπως η τραπεζική εποπτεία, η διαχείριση δημόσιων πόρων και η διεθνής χρηματοοικονομική πολιτική.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας δοκιμάζεται, κυρίως λόγω της αδυναμίας να συγκρατήσει εγκαίρως τον πληθωρισμό.
«Ο χαμηλός πληθωρισμός είναι η προστατευτική ασπίδα της Fed», υπογραμμίζει. «Όταν ο πληθωρισμός εκτοξεύεται, προκαλείται σοβαρή ζημιά στους πολίτες και υπονομεύεται η εμπιστοσύνη στο οικονομικό σύστημα». Με ακόμη πιο αιχμηρό τρόπο, επιρρίπτει ευθύνη στην ίδια την κεντρική τράπεζα: «Ο πληθωρισμός είναι επιλογή και η Fed πρέπει να αναλάβει την ευθύνη».
Μεταρρυθμίσεις και ρήξη με το παρελθόν
Πέρα από τη ρητορική, ο Γουόρς προαναγγέλλει μια ατζέντα αλλαγών. Θεωρεί ότι η προσκόλληση μεγάλων θεσμών στο status quo είναι «επιζήμια» σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον και δηλώνει ότι «μια Fed με προσανατολισμό στις μεταρρυθμίσεις μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά για τους Αμερικανούς».
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η ίδια η λειτουργία της κεντρικής τράπεζας τα τελευταία χρόνια. Υποστηρίζει ότι η Fed πρέπει να «παραμείνει στη ζώνη ευθύνης της» και να αποφεύγει παρεμβάσεις σε ζητήματα δημοσιονομικής ή κοινωνικής πολιτικής.
Παράλληλα, ωστόσο έχει ασκήσει έντονη κριτική στη στρατηγική επικοινωνίας της, προτείνοντας λιγότερες δημόσιες παρεμβάσεις και μεγαλύτερη συνέπεια, καθώς — όπως έχει υποστηρίξει — η υπερβολική επικοινωνία μπορεί να υπονομεύσει την αξιοπιστία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόθεσή του να περιορίσει τον ισολογισμό της Fed, που έχει διογκωθεί στα 6,7 τρισ. δολάρια, ανοίγοντας μια δύσκολη συζήτηση για τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και τις επιπτώσεις στις αγορές ομολόγων.
Το δίλημμα Τραμπ και η πραγματικότητα των αγορών
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Γουόρς δεν θα είναι μόνο θεσμική, αλλά και πολιτική. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα πιέσει για άμεσες και σημαντικές μειώσεις επιτοκίων, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις που έχουν ενισχυθεί από τον πόλεμο στο Ιράν. Η συμμόρφωση σε αυτή τη γραμμή ενδέχεται να δημιουργήσει ρήγμα εντός της Ομοσπονδιακής Τράπεζας και να πλήξει την αξιοπιστία της, ενώ η αντίσταση μπορεί να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.
Οι αγορές, πάντως, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για άμεση νομισματική χαλάρωση. Με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν υψηλές, οι προσδοκίες για μείωση επιτοκίων έχουν περιοριστεί αισθητά, ενώ τα προθεσμιακά συμβόλαια δείχνουν πιθανότητα κάτω του 50% για έστω μία μείωση φέτος.
Παράλληλα, η ιδέα του Γουόρς ότι μια συρρίκνωση του ισολογισμού θα μπορούσε να επιτρέψει μειώσεις επιτοκίων μέσω διαφορετικού μηχανισμού έχει δεχθεί έντονη κριτική. Ορισμένοι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού μακροπρόθεσμα, ιδίως για το αμερικανικό Δημόσιο και τα στεγαστικά δάνεια.
Ένα δύσκολο ξεκίνημα
Η ακρόαση στη Γερουσία αναμένεται να είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς πέρα από τις οικονομικές προκλήσεις, ο Γουόρς καλείται να αντιμετωπίσει και πολιτικά εμπόδια για την επικύρωση της υποψηφιότητάς του. Η ανάγκη εξασφάλισης πλειοψηφίας σε ένα βαθιά διχασμένο πολιτικό περιβάλλον προσθέτει έναν ακόμη βαθμό δυσκολίας.
Το βέβαιο είναι ότι, εάν τελικά αναλάβει τα ηνία της Fed, θα το πράξει σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά εύθραυστες. Με τον πληθωρισμό, την ενεργειακή κρίση και την πολιτική πίεση να συνυπάρχουν, η «περίοδος χάριτος» ενδέχεται να αποδειχθεί εξαιρετικά σύντομη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δέσμευσή του για ανεξαρτησία θα αποτελέσει το πρώτο — και ίσως καθοριστικότερο — τεστ της θητείας του.
Σημειωτέον πως η θητεία του Τζερόμ Πάουελ στην προεδρία της Fed ολοκληρώνεται στις 15 Μαΐου 2026 και ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι θα παραμείνει στη θέση του, για να μην δημιουργηθεί κενό, έως ότου μπορεί να αναλάβει καθήκοντα ο διάδοχος του. Όμως, δεδομένου ότι ο διορισμός Γουόρς ενδεχομένως να καθυστερήσει, ο Πάουελ μπορεί να παραμείνει για περισσότερο διάστημα στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας, προοπτική που έχει ήδη κάνει… έξαλλο τον Ντόναλντ Τραμπ δεδομένης της κόντρας που έχει ξεκινήσει με τον νυν επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας. «Αν δεν φύγει στην ώρα του… θα πρέπει να τον απολύσω» δήλωσε προ ημερών χαρακτηριστικά!
Διαβάστε ακόμη
WSJ: Η Γερμανία μετατρέπει τη βιομηχανική κρίση σε αμυντική ευκαιρία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα