Ο οίκος Christie’s προκάλεσε αίσθηση τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν μία δημοπρασία του κατέληξε σε αποτέλεσμα-ρεκόρ.
Ένα περιδέραιο της Tiffany & Co., διακοσμημένο με έναν λαμπερό μπλε Paraiba τουρμαλίνη και διαμάντια, πουλήθηκε για περισσότερα από 4,2 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή σχεδόν 10 φορές πάνω από τη χαμηλή εκτίμηση. Αμέσως μετά, ένα ταιριαστό ζευγάρι σκουλαρίκια βγήκε επίσης στο σφυρί και κατέγραψε ανάλογη επίδοση, αγγίζοντας και αυτό δεκαπλάσιο επίπεδο σε σχέση με την εκτίμηση.
«Νομίζω ότι αυτό ήταν ένα ξεκάθαρο σημάδι για το πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν οι ιδιώτες συλλέκτες όταν πρόκειται για πραγματικά εξαιρετικά αντικείμενα», δήλωσε η Ζακλίν ΝτιΣάντε, αντιπρόεδρος και επικεφαλής πωλήσεων του τμήματος κοσμημάτων του Christie’s New York. Μέσα σε ένα περιβάλλον οικονομικής και γεωπολιτικής αβεβαιότητας, μια συγκεκριμένη κατηγορία καταναλωτών στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε μια μάλλον ασυνήθιστη μορφή επένδυσης, τα κοσμήματα.
Η τάση αυτή εμφανίζεται σε μια περίοδο όπου όλο και περισσότεροι επενδυτές επιλέγουν απτά περιουσιακά στοιχεία. Για τους υπερβολικά εύπορους καταναλωτές, ιδιαίτερα δημοφιλείς είναι αυτή τη στιγμή οι έγχρωμοι πολύτιμοι λίθοι, όπως τα ρουμπίνια, τα ζαφείρια και τα σμαράγδια. «Όταν υπάρχει μακροοικονομική μεταβλητότητα, η ελκυστικότητα των επενδύσεων σε απτά περιουσιακά στοιχεία αυξάνεται», σημειώνει ο Θορν Πέρκιν, πρόεδρος της επενδυτικής εταιρείας Papamarkou Wellner Perkin. «Τα απτά περιουσιακά στοιχεία τείνουν να διατηρούν την αξία τους ή ακόμη και να την αυξάνουν όταν ο πληθωρισμός ανεβαίνει».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μάριο Ορτέλι, διευθύνων εταίρος της συμβουλευτικής στρατηγικής και εξαγορών Ortelli&Co., υπογραμμίζει ότι στη συγκεκριμένη στροφή υπάρχει σαφώς ένα «αμυντικό στοιχείο». «Σε περιόδους πληθωρισμού, γεωπολιτικής έντασης ή αστάθειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τα απτά περιουσιακά στοιχεία γίνονται πιο ελκυστικά», αναφέρει. «Τα επώνυμα κοσμήματα μπορούν να λειτουργήσουν ως φορητή αποθήκη αξίας».
Ο ίδιος προσθέτει ότι, σε αντίθεση με τα αξεσουάρ μόδας που εξαρτώνται από τις εποχικές τάσεις, οι εμβληματικές συλλογές κοσμημάτων έχουν πολύ μεγαλύτερο κύκλο ζωής. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, εμφανίζουν ισχυρότερη δυναμική μεταπώλησης σε σχέση με τις τσάντες πολυτελείας. Αυτή η αντοχή και η αντίληψη διατήρησης κεφαλαίου εξηγούν, κατά τον Ορτέλι, γιατί τα κοσμήματα εμφανίζονται πιο ανθεκτικά από τη λεγόμενη «μαλακή πολυτέλεια».
Ο Λούκα Σόλκα, επικεφαλής του τομέα ειδών πολυτελείας στη Bernstein, εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο του ανανεωμένου ενδιαφέροντος για κοσμήματα με έντονο χρυσό στοιχείο και πολύτιμους λίθους συνδέεται με τη συμπεριφορά «φυγής προς την ασφάλεια» από την πλευρά των επενδυτών. Καθοριστικό ρόλο στην τάση αυτή έχει διαδραματίσει και η εκτόξευση της τιμής του χρυσού.
Ο χρυσός, που διαχρονικά θεωρείται ασφαλές καταφύγιο, εκτινάχθηκε τον Ιανουάριο στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, ξεπερνώντας τα 5.100 δολάρια ανά ουγγιά. Αν και οι τιμές έχουν έκτοτε υποχωρήσει, εξακολουθούν να παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, άνω των 4.500 δολαρίων ανά ουγγιά. «Η αντίληψη ότι τα κοσμήματα, χρυσά κοσμήματα, κοσμήματα με διαμάντια και πολύτιμους λίθους, μπορούν να θεωρηθούν επένδυση ενισχύεται προφανώς από τη σχεδόν καθημερινή άνοδο της τιμής του χρυσού», αναφέρει ο Άντριου Μπράουν, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της πλατφόρμας μεταπώλησης πολυτελών ειδών MyGemma.
Η ΝτιΣάντε, από την πλευρά της, σημειώνει ότι οι τιμές-ρεκόρ του χρυσού έχουν ήδη ωθήσει ορισμένους συλλέκτες να βγάλουν από τα συρτάρια τους κομμάτια και να τα προσφέρουν προς πώληση.
Η ισχυρή αγορά μεταπώλησης
Ένα από τα βασικά στοιχεία που ενισχύουν την ελκυστικότητα των κοσμημάτων είναι η αντοχή τους στην αγορά μεταπώλησης. Ο Μπράουν εξηγεί ότι βλέπει συχνά πελάτες να μεταπωλούν επώνυμα κοσμήματα χρόνια μετά την αρχική αγορά τους, σε τιμές που αντέχουν πολύ καλύτερα σε σύγκριση με τις σχεδιαστικές τσάντες, οι οποίες φθείρονται πιο εύκολα από τη χρήση.
Σύμφωνα με την Καρολίν Ρεΐλ, ανώτερη διαχειρίστρια επενδύσεων στη στρατηγική premium brands της Pictet, τα κοσμήματα έχουν καταφέρει να αντισταθούν στην επιβράδυνση της αγοράς πολυτελείας και να αναπτυχθούν «αρκετά καλά» τα τελευταία δύο χρόνια. Η ίδια σημειώνει ότι οι καταναλωτές απομακρύνονται από είδη «ήπιας πολυτέλειας», όπως οι τσάντες και τα αξεσουάρ, ενώ τα είδη «σκληρής πολυτέλειας», όπως τα ρολόγια και τα εκλεκτά κοσμήματα ενισχύουν τη θέση τους.
Η μετατόπιση αυτή συνδέεται, κατά την ίδια, με τις ακραίες αυξήσεις στις τιμές των τσαντών, μετά την προηγούμενη ισχυρή ζήτηση και τις διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Και η ποιότητα αποτελεί επίσης θέμα. Μελέτη της Bernstein έδειξε ότι οι τιμές δημοπρασίας για τις εμβληματικές τσάντες της Hermès έχουν υποχωρήσει, ενώ τα μέσα premiums μεταπώλησης για τις Birkin και Kelly μειώθηκαν από 2,2 φορές την τιμή λιανικής το 2022 σε 1,4 φορές τον περασμένο Νοέμβριο.
«Το δέρμα δεν έχει πολλή εγγενή αξία», αναφέρει ο Ανκούρ Ντάγκα, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου εκλεκτών κοσμημάτων Angara. «Καθώς ο χρυσός ανατιμάται, ο κόσμος αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο ότι πρόκειται για ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο».
Η αντοχή αυτή έχει ενισχύσει τη φήμη των κοσμημάτων ως μακροπρόθεσμης αποθήκης αξίας, ειδικά όταν πρόκειται για κομμάτια γνωστών οίκων όπως Cartier, Van Cleef & Arpels, Tiffany & Co. και Bulgari. Ο Μπράουν εκτιμά ότι αυτές οι τέσσερις μάρκες αντιστοιχούν περίπου στο 90% των πωλήσεων κοσμημάτων της MyGemma.
Η επένδυση που συνδέεται με το πάθος
Υπάρχει όμως και μια έντονα συναισθηματική διάσταση στα κοσμήματα. Ο Πέρκιν τα χαρακτηρίζει «επένδυση πάθους», με τους καταναλωτές να έλκονται και από το στοιχείο του κύρους. Ο Ορτέλι συμφωνεί, επισημαίνοντας ότι η αξία της μάρκας, η τεχνική δεξιοτεχνία και η σπανιότητα ενισχύουν την αίσθηση αντοχής και διατήρησης αξίας.
«Τα επώνυμα κοσμήματα ιστορικά εμφανίζουν μακροπρόθεσμα ετήσιες αυξήσεις τιμών από μεσαία έως υψηλά μονοψήφια ποσοστά, ανάλογα με τη μάρκα και το σχέδιο», αναφέρει. «Καθώς η μεταπώληση γίνεται συνήθως με μια ήπια έκπτωση σε σχέση με τις τρέχουσες τιμές λιανικής, σε ορίζοντα 5 έως 10 ετών, οι ιδιοκτήτες μπορούν συχνά να βγουν με τιμή υψηλότερη από το αρχικό κόστος αγοράς».
Οι έγχρωμοι λίθοι είναι στη μόδα
Ο Ορτέλι υπογραμμίζει ότι τα κοσμήματα με έντονη παρουσία χρυσού διαθέτουν ένα είδος «κατώτατης τιμής», που δημιουργείται από την ίδια την αξία του μετάλλου. Την ίδια στιγμή, οι εξαιρετικοί πολύτιμοι λίθοι, ιδίως τα σπάνια και υψηλής ποιότητας ζαφείρια, ρουμπίνια και σμαράγδια, μπορούν να αποσπάσουν πολύ σημαντικά premiums από συλλέκτες. Οι τάσεις της μόδας αυτή τη στιγμή ευνοούν έντονα τους έγχρωμους πολύτιμους λίθους, οι οποίοι έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα τμήματα της αγοράς κοσμημάτων.
Η Λουκρέτσια Μπουτσελάτι, σχεδιάστρια κοσμημάτων και συν-δημιουργική διευθύντρια του ιταλικού οίκου Buccellati, σημειώνει ότι αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις αγορές της Ασίας. Οι έγχρωμοι λίθοι δίνουν μεγαλύτερη ελευθερία στον σχεδιασμό και συχνά προσελκύουν αγοραστές που θέλουν κάτι πιο ξεχωριστό και προσωπικό. Πολλοί καταναλωτές αναζητούν επίσης εναλλακτικές λύσεις στα διαμάντια.
Σύμφωνα με τον Ντάγκα, υπάρχει πραγματική έλλειψη πρώτης ύλης ποιότητας πολύτιμου λίθου που να εξορύσσεται από τη γη, ενώ οι έγχρωμοι λίθοι είναι πολύ πιο δύσκολο να αναπαραχθούν σε εργαστήριο. Σε αντίθεση με τα διαμάντια, τα εγκλείσματα και τα φυσικά στοιχεία στο εσωτερικό τους προσδίδουν χαρακτήρα και αυξάνουν την αξία τους.
«Κανένα δεν είναι ακριβώς ίδιο με κάποιο άλλο, και νομίζω ότι αυτό είναι που τα κάνει τόσο ενδιαφέροντα για τη σημερινή αγορά», αναφέρει η ΝτιΣάντε, παρομοιάζοντας κάθε λίθο με έργο τέχνης. «Σε έναν κόσμο όπου βλέπουμε εργαστηριακά διαμάντια να παράγονται μαζικά, σχεδόν σαν να βγαίνουν από ιμάντα παραγωγής, αυτό δεν μπορεί να συμβεί με ένα ζαφείρι, ένα ρουμπίνι ή ένα σμαράγδι».
Ο Ντάγκα εκτιμά ότι οι έγχρωμοι πολύτιμοι λίθοι θα ανατιμώνται ταχύτερα από τον χρυσό. «Αν κοιτάξει κανείς τις δημοπρασίες των Sotheby’s και Christie’s, αυτοί οι λίθοι διακινούνται πλέον σε επίπεδα που πριν από πέντε χρόνια θα φάνταζαν αδιανόητα και αυτό θα συνεχίσει να αυξάνεται», εξηγεί. «Το χρώμα είναι στη μόδα».
Όπως επισημαίνει, οι έγχρωμοι πολύτιμοι λίθοι έχουν πωληθεί σε τιμές δύο έως τρεις φορές πάνω από τις ανώτερες εκτιμήσεις στις δημοπρασίες, κάτι που είναι «πολύ ασυνήθιστο», δεδομένου ότι οι οίκοι δημοπρασιών συνήθως προσεγγίζουν αρκετά σωστά τα εύρη τιμών. Ως ένδειξη της ισχύος αυτής της τάσης, ο Ντάγκα υπολογίζει ότι περίπου 15% των δαχτυλιδιών αρραβώνων σήμερα φέρουν έγχρωμο πολύτιμο λίθο, έναντι μόλις 5% πριν από μία δεκαετία.
Η άνοδος αυτή ενισχύθηκε πιθανότατα και από διασημότητες όπως η Kate Middleton, η Eva Longoria, η Halle Berry, η Rita Ora και η Halsey. Ταυτόχρονα, η τάση αυτή έχει προσελκύσει και νεότερους αγοραστές. Το 2025, οι millennials και η Gen Z αντιστοιχούσαν στο 44% των αγοραστών πολυτελείας του Christie’s, σύμφωνα με τη ΝτιΣάντε.
Οι κίνδυνοι και τα όρια
Αν η μακροοικονομική αβεβαιότητα επιμείνει, ειδικοί όπως η Ρεΐλ εκτιμούν ότι η επένδυση σε κοσμήματα θα συνεχιστεί. Η Μπουτσελάτι συμφωνεί, προβλέποντας ότι εντός της υψηλής πολυτέλειας τα κοσμήματα θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να υπεραποδίδουν έναντι της «μαλακής πολυτέλειας». Ωστόσο, δεν λείπουν οι προκλήσεις. Η ρευστότητα είναι περιορισμένη, υπάρχουν ζητήματα ασφαλείας και κόστος αποθήκευσης, ενώ τα κοσμήματα, σε αντίθεση με τις μετοχές ή τα ακίνητα δεν αποφέρουν εισόδημα στον κάτοχό τους.
«Τα κοσμήματα δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ισοδύναμο με μετοχές ή ETFs», επισημαίνει ο Ορτέλι. «Η ρευστότητα, τα κόστη συναλλαγής και η διασπορά στις αποδόσεις είναι πολύ υψηλότερα». Συμπληρώνει, πάντως, ότι οι μακροπρόθεσμες προοπτικές για τα επώνυμα κοσμήματα πολυτελείας παραμένουν θετικές, αν και κυκλικές.
«Η κατηγορία αποδίδει καλύτερα σε ευνοϊκά μακροοικονομικά περιβάλλοντα, με αυξανόμενη δημιουργία πλούτου και πολιτική σταθερότητα. Σε περίπτωση σοβαρής μακροοικονομικής ύφεσης, η ζήτηση θα υποχωρήσει», αναφέρει. Κι όμως, ίσως ακριβώς εκεί να βρίσκεται και η δύναμη της συναισθηματικής διάστασης των κοσμημάτων.
«Υπάρχει κάτι πραγματικά ρομαντικό σε έναν έγχρωμο λίθο», δηλώνει η ΝτιΣάντε. «Είναι συγκλονιστικό να σκέφτεται κανείς ότι σχηματίστηκε στη Γη πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Και αν πρόκειται για ένα ζαφείρι Κασμίρ, από ένα ορυχείο που λειτούργησε μόνο για 20 χρόνια στις αρχές του 1900, υπάρχει ένας ρομαντισμός που δεν μπορεί να αναπαραχθεί».
Διαβάστε ακόμη
Πετρέλαιο από τις ΗΠΑ έφτασε στην Ελλάδα για πρώτη φορά έπειτα από τέσσερα χρόνια
Γουόρεν Μπάφετ: Καμπανάκι για νέους κινδύνους στην αγορά από το εύθραυστο τραπεζικό σύστημα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.