Επιτέλους, έγινε μια αρχή για το Μεταναστευτικό

Χρειάστηκε ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα «ωρίμασης», αλλά επιτέλους κατάλαβε τι φταίει και πώς θα το αντιμετωπίσει. Αυτό καθόλου δεν σημαίνει ότι βρέθηκε η λύση, αλλά είμαστε τουλάχιστον στην αρχή. Τα επεισόδια της περασμένης εβδομάδας, όπου η κυβέρνηση βρέθηκε ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά, λειτούργησαν σαν καμπανάκι κινδύνου. Αλλη παράταση δεν μπορεί να υπάρξει και το πρόβλημα μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλη καταστροφή. Από τη μία, η παραμονή δεκάδων χιλιάδων προσφύγων για μεγάλο διάστημα σε ακατάλληλες υποδομές και, από την άλλη, η δικαιολογημένη αγανάκτηση των κατοίκων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις με ολέθριες συνέπειες για όλους μας.

Η βάση για την αντι­μετώπιση της κατάστασης είναι ο άμεσος και δίκαιος διαχωρισμός των προσφύγων από τους μετανάστες. Πρόκειται για μια δύσκολη δουλειά, η οποία όμως πρέπει να γίνει. Είναι χαρακτηριστικό ότι η εξέταση ενός και μόνο αιτήματος από την Επιτροπή Ασύλου μπορεί να διαρκέσει ακόμη και 7-8 ώρες, με αποτέλεσμα όσοι φτάνουν στα νησιά να εγκλωβίζονται σε αυτά για πολλούς μήνες, ακόμη και χρόνια, και ταυτόχρονα να προστίθενται καθημερινά νέοι. Στην ηπειρωτική Ελλάδα δεν μπορούν να μεταφερθούν, γιατί τότε χάνεται η δυνατότητα επιστροφής στη χώρα προέλευσης (Τουρκία) και φυσικά στην Ευρώπη δεν μπορούν να ταξιδέψουν, αφού τα μέτρα επιτήρησης έχουν γίνει πολύ αυστηρά. Η σύσταση πολλών επιτροπών με διευρυμένο ωράριο εργασίας είναι μονόδρομος. Το κόστος οργάνωσης των επιτροπών ασύλου είναι ένα μικρό μόνο κλάσμα της συνολικής δαπάνης από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Τα πρώτα στοιχεία (που αποκαλύπτει σήμερα το «ΘΕΜΑ») από αυτή την ταχύρυθμη εξέταση των αιτήσεων επιβεβαιώνουν τις αρχικές εκτιμήσεις. Η συντριπτική πλειοψηφία, το 95%, εκείνων που φτάνουν από την Τουρκία στα νησιά μας, έχει προφίλ οικονομικού μετανάστη και όχι κυνηγημένου από τον πόλεμο πρόσφυγα.

Μακάρι η Ελλάδα να μπορούσε να υποδεχθεί, να περιθάλψει και να αφομοιώσει και τους μεν και τους δε. Δυστυχώς, όμως, δεν μπορεί, γιατί η ίδια δεν έχει τη δυνατότητα να το πράξει και η Ευρώπη, που θα μπορούσε να είναι αρωγός, δεν θέλει. Εξάλλου, ελάχιστοι από αυτούς που φτάνουν στα νησιά θέλουν να παραμείνουν στη χώρα μας. Οι περισσότεροι, με την καθοδήγηση των διακινητών, μας βλέπουν ως εύκολη πύλη εισόδου προς τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα του 2015-16 συντηρη-τικοποίησε τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και ανάγκασε τις κυβερνήσεις να κλείσουν ερμητικά τα σύνορά τους, αφήνοντας την Ελλάδα μόνη να βγάλει το φίδι απ’ την τρύπα. Παρά τις προσπάθειες που γίνονται αυτή τη στιγμή, καμία χώρα δεν είναι διατεθειμένη να δεχτεί μετανάστες στο έδαφός της ή τουλάχιστον να βοηθήσει ουσιαστικά με κονδύλια.

Το δεύτερο πρόβλημα που η κυβέρνηση ανακάλυψε όψιμα είναι ο ρόλος ορισμένων ΜΚΟ. Οι περισσότερες από αυτές προσφέρουν πολύ σημαντικό ανθρωπιστικό έργο και ευτυχώς που υπάρχουν. Κάποιες από αυτές όμως έχουν αναλάβει τον ρόλο υποβοήθησης των διακινητών. Το καταγγέλλουν οι τοπικές αρχές, όσοι εμπλέκονται στη διαδικασία και φάνηκε ξεκάθαρα στα επεισόδια της περασμένης εβδομάδας. Υπό αυτή την έννοια, λοιπόν, η κυβέρνηση έπραξε άριστα όταν πέρασε από τη Βουλή το σχέδιο νόμου για τη δημιουργία μητρώου των ΜΚΟ και όσων απαρτίζουν τη διοικητική τους ομάδα και τώρα πρέπει να προχωρήσει αποφασιστικά στην εφαρμογή του.
Φυσικά αυτά τα δύο δεν αρκούν. Τα κλειστά κέντρα πρέπει να κατασκευαστούν γρήγορα, η ηπειρωτική Ελλάδα πρέπει να βοηθήσει, να αρχίσει η μαζική επιστροφή στην Τουρκία όσων δεν εντάσσονται στο προσφυγικό καθεστώς, και κυρίως να πειστεί η Ευρώπη να δώσει μια σοβαρή λύση. Ας πάει κάποιος στο Αφγανιστάν, από το οποίο προέρχεται το 75% των μεταναστών, να μιλήσει με τους τοπικούς οπλαρχηγούς και να προσφέρει κίνητρα παραμονής στη χώρα τους, ή τουλάχιστον να διασφαλιστεί η δυνατότητα επιστροφής όλων όσοι φτάνουν στο Αιγαίο πίσω στην πατρίδα τους. Ας μην τα φορτώνουν όλα στην Ελλάδα.