Επανέρχομαι στα θέματα φορολόγησης των πλουσίων, που ξεκίνησε κυρίως το νέο κόμμα του Τσίπρα, ως αφορμή για μια γενικότερη θεώρηση του άκρως ενδιαφέροντος θέματος της παγκόσμιας περιουσίας και όχι γιατί το λέει το συγκεκριμένο κόμμα
Μας έχει συνηθίσει, άλλωστε, στην ελαφρότητα και την εμμονική προσέγγιση τέτοιων ζητημάτων.
Πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι ένα από τα μεγαλύτερα hedge funds του κόσμου, που διαχειρίζεται πάνω από 20 δισ. δολάρια παγκοσμίως και του οποίου ο μάνατζερ είναι και ελληνικής καταγωγής, ο Κρις Ρόκος, αφήνει τη φορολογική έδρα του Λονδίνου και τη μεταφέρει στην Αθήνα. Προχθές ακολούθησε η είδηση ότι ένα ακόμα μεγάλο hedge fund, το Millennium, αποφάσισε κι αυτό να μετακινήσει τη φορολογική του έδρα στην Αθήνα. Τα νέα αυτά, όπως αντιλαμβάνεται ο σχετικός αναγνώστης, αποτέλεσαν πρώτη είδηση για τα μεγάλα διεθνή media του κόσμου και πράγματι έγιναν πρωτοσέλιδο στους «Financial Times», που εξηγούν το γιατί, και στους «Sunday Times», που γράφουν ότι ο Ρόκος ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος φορολογούμενος της Βρετανίας και πλήρωνε περί τα 330 εκατ. λίρες τον χρόνο.
Ο λόγος που η κυβέρνηση, και ειδικά το επιτελείο του Πιερρακάκη, «έπεισε» τα funds αυτά να έρθουν στην Ελλάδα αντιλαμβάνεστε ότι είναι απλός, δεν θέλει και πολλή φαντασία. Εφτιαξε ένα φορολογικό καθεστώς με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή για τους διαχειριστές (carried interest), αλλά τους υποχρέωσε ταυτοχρόνως για να απολαύσουν τη χαμηλότερη φορολογία να ανοίξουν κανονικό γραφείο με εργαζομένους (με τουλάχιστον ετήσια δαπάνη 3 εκατ. ευρώ) και όχι μια απλή θυρίδα.
Το νέο αυτό νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίστηκε στη χώρα από το 2020 και εμπλουτίστηκε τώρα λειτουργεί αποτελεσματικά γιατί ισχύει κι ένα άκρως ελκυστικό καθεστώς non dom, το οποίο ανταγωνίζεται με μεγάλη επιτυχία το αντίστοιχο ιταλικό και προσελκύει πλούσιους ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο, είτε ως διαχειριστές κεφαλαίων, είτε ως φυσικά πρόσωπα. Ειδικά από την περίοδο που άρχισαν να ισχύουν οι αυστηρές νομοθετικές ρυθμίσεις και φορολογίες του Brexit και έφυγαν ή φεύγουν σχεδόν όλοι οι επενδυτές από το Λονδίνο για τη Γαλλία, τη Γερμανία ή την Ιταλία.
Θα αναρωτηθεί ίσως κάποιος αναγνώστης: εγώ τι κερδίζω, η χώρα τι κερδίζει από αυτές τις ρυθμίσεις για λιγότερη φορολογία στους πλούσιους; Και ίσως διαβάζοντας κι αυτά που λέει το νέο κόμμα του Τσίπρα, ότι «η κυβέρνηση δημιουργεί φορολογικούς παραδείσους για ξένους πλούσιους», να πιστεύει ότι υπάρχει κάποιο λογικό επιχείρημα σε αυτό.
Νομίζω ότι το πράγμα είναι απλό. Οι ξένοι διαχειριστές κεφαλαίων, όπως και οι ξένοι επιχειρηματίες, επιλέγουν τον τόπο φορολογίας που τους συμφέρει, ασχέτως πού μένουν τουλάχιστον για έξι ή περισσότερους μήνες. Ολοι αυτοί, λοιπόν, απλώς δεν θα επέλεγαν την Ελλάδα, αλλά κάποια άλλη χώρα, όπως είναι η Κύπρος, το Ντουμπάι, το Μόντε Κάρλο, τα νησιά της Καραϊβικής, τέλος πάντων κάποιον άλλον συνδυασμό φορολογικής διαμονής σε κάποια χώρα του κόσμου. Αρα η Ελλάδα με τη «φορολογική διαμονή» μόνο να κερδίσει έχει από κάποιους σαν αυτούς τους πλούσιους που δεν είχε, ούτε θα είχε ποτέ ως φορολογούμενους υπό ειδικό καθεστώς. Κάπου αλλού θα πήγαιναν και αυτοί και φυσικά τα γραφεία τους, οι άνθρωποί τους, ο πολυτελής τρόπος διαβίωσής τους, τα ωραία τους εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια που δεν μας «ανήκουν» γιατί απλά δεν παράγονται στην Ελλάδα.
Ερώτημα λοιπόν προς όλους όσοι διαφωνούν με την προσέλκυση τέτοιων ανθρώπων και των κεφαλαίων τους: μήπως θέλετε να διώξουμε και τους εφοπλιστές αφού κι αυτοί φορολογούνται με τον ίδιο ή ακόμα πιο ευνοϊκό τρόπο από τη χώρα; Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου βέβαια, είναι αυταπόδεικτη. Μόνο αν θέλεις να κάνεις πολύ κακό στη χώρα ή έστω είσαι εμμονικός αριστερός μπορεί να υποστηρίζεις τέτοιες θεωρίες.
Γιατί οι εφοπλιστές -είτε μας αρέσουν είτε όχι- προσφέρουν μια πολύ σημαντική προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία, ξοδεύουν, επενδύουν, αγοράζουν και ζουν εδώ. Μπορεί φορολογικά να μην εισφέρουν σύμφωνα με τα παγκόσμια εισοδήματά τους, ακριβώς όμως γιατί τα εισοδήματά τους αποκτώνται στο εξωτερικό και δεν μπορεί να φορολογηθούν εδώ.
Αν ψάξει όμως κάποιος τις μεγάλες επενδύσεις στην Ελλάδα, θα βρει ότι σχεδόν πίσω από όλες υπάρχουν ναυτιλιακά κεφάλαια μερικώς ή στο σύνολό τους, κυρίως τα τελευταία χρόνια. Ο γενικός κανόνας είναι ότι όπου ζουν οι άνθρωποι και περνούν ευχάριστα τη ζωή τους επενδύουν και ξοδεύουν προς χάρη της κατανάλωσης και ευρύτερα της οικονομίας. Εκτός αν τους fund managers δεν τους θέλουμε γιατί δεν είναι Ελληνες ή ψάχνουμε το γενεαλογικό τους δέντρο.