Η πολύμηνη αναταραχή στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων εισέρχεται σε μια πιο σύνθετη και απρόβλεπτη φάση, καθώς οι κινήσεις των επενδυτών αρχίζουν να αποκλίνουν σημαντικά μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, ενώ οι πιέσεις από τον πληθωρισμό, τα υψηλά επιτόκια και τα δημοσιονομικά προβλήματα επανέρχονται στο προσκήνιο.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, για εβδομάδες, τα κρατικά ομόλογα των περισσότερων ανεπτυγμένων οικονομιών κινούνταν σε μεγάλο βαθμό προς την ίδια κατεύθυνση. Την Πέμπτη, όμως, η εικόνα άλλαξε απότομα. Η στροφή προς τίτλους που θεωρούνται ασφαλέστεροι οδήγησε χαμηλότερα τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, την ώρα που οι αποδόσεις των γαλλικών και ιταλικών και ελληνικών τίτλων εκτινάχθηκαν.
Σύμφωνα με αναλυτές σταθερού εισοδήματος και traders, την απόκλιση ενίσχυσε το κλείσιμο δημοφιλών θέσεων hedge funds που είχαν στηθεί γύρω από τις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων.
Η εξέλιξη πρόσφερε μια σχετική ανάσα στις ΗΠΑ, μόλις μία ημέρα αφότου η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου είχε φθάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 24 και πλέον ετών, προαναγγέλλοντας ακριβότερο δανεισμό σε ολόκληρη την οικονομία.
Ταυτόχρονα, όμως, αποτέλεσε υπενθύμιση ότι ένα παρατεταμένο sell-off στα ομόλογα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να προβλεφθούν.
«Οι αγορές έχουν μια αμυδρή οσμή κρίσης που βρίσκεται υπό διαμόρφωση», ανέφερε ο Εντ Αλ Χουσεϊνί, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Columbia Threadneedle.
Το ενεργειακό σοκ πίσω από την άνοδο των αποδόσεων
Οι έντονες διακυμάνσεις της Πέμπτης ανέδειξαν την πολυπλοκότητα του φετινού sell-off. Από τον Μάρτιο, οι αποδόσεις στις ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν κινηθεί αισθητά υψηλότερα, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας εξαιτίας της σύγκρουσης με το Ιράν θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να κινηθούν επιθετικά για να περιορίσουν τον πληθωρισμό.
Στις πιέσεις προστέθηκε η πρόσφατη σειρά ισχυρών οικονομικών στοιχείων από τις ΗΠΑ. Τα δεδομένα ενισχύουν την εκτίμηση ότι τα αμερικανικά επιτόκια ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν σημαντικά περισσότερο προκειμένου να επιβραδυνθεί η οικονομική δραστηριότητα.
Ωστόσο, το sell-off δεν έχει την ίδια ένταση παντού. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και η Ιαπωνία, οι αποδόσεις έχουν κατά περιόδους αυξηθεί πολύ ταχύτερα, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για το ύψος του δημόσιου χρέους και την πολιτική αβεβαιότητα.
Η τελευταία αναταραχή στην Ευρώπη ξεκίνησε, σύμφωνα με επενδυτές, ως απόηχος των κινήσεων στις ΗΠΑ. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων είχαν εκτιναχθεί μία ημέρα νωρίτερα, μετά τα στοιχεία που έδειξαν ότι η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε πολύ ταχύτερα από τις προβλέψεις στο δεύτερο τρίμηνο, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός ήταν ηπιότερος από ό,τι αναμενόταν.
Η Ευρώπη δεν διαθέτει το «μαξιλάρι» των ΗΠΑ
Το κρίσιμο πρόβλημα για την Ευρώπη είναι ότι οι οικονομίες της βρίσκονται αντιμέτωπες με απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού χωρίς να διαθέτουν την ίδια οικονομική δυναμική με τις ΗΠΑ για να απορροφήσουν το σοκ.
«Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση υπερθέρμανσης, κάτι που είναι θετικό, αλλά ίσως πρόκειται για υπερβολή ενός καλού πράγματος», δήλωσε ο Μπενουά Αν, ανώτερο στέλεχος της MFS Investment Management. Όπως σημείωσε, υπάρχει σαφής μετάδοση των πιέσεων από τις ΗΠΑ, με τους επενδυτές να αναζητούν πλέον τους «πιο αδύναμους κρίκους».
Οι πωλήσεις εντάθηκαν και η εικόνα έγινε χαοτική κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης. Οι αγορές ομολόγων σε Γαλλία, Ελλάδα και Ιταλία εναλλάσσονταν μεταξύ κερδών και απωλειών, ενώ η απόδοση του γαλλικού 10ετούς κατέγραψε ενδοσυνεδριακή διακύμανση έως και 16 μονάδων βάσης, διπλάσια από τον ημερήσιο μέσο όρο της.
Στο επίκεντρο η Γαλλία
Η γαλλική κυβέρνηση δεσμεύθηκε την Πέμπτη να μειώσει τις δαπάνες κατά περίπου 50 δισ. δολάρια το επόμενο έτος και να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ.
Οι επενδυτές, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το κατά πόσο το σχέδιο μπορεί να εφαρμοστεί, καθώς η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διαιρεμένο κοινοβούλιο και τις προεδρικές εκλογές να πλησιάζουν.
«Θα περίμενα ότι ένας προϋπολογισμός που πράγματι προβλέπει προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής θα είχε πιο θετική υποδοχή, όμως οι αγορές έχουν ήδη κοιτάξει πιο μπροστά», ανέφερε ο Μπέντζαμιν Σρέντερ, στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων της ING. «Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος τους».
Οι πιέσεις στη Γαλλία έχουν στρέψει την προσοχή των επενδυτών στο λεγόμενο spread, δηλαδή στην πρόσθετη απόδοση που απαιτούν για να διακρατούν γαλλικά ομόλογα αντί των γερμανικών Bund, τα οποία θεωρούνται το ασφαλέστερο σημείο αναφοράς της Ευρωζώνης.
Την Πέμπτη, το spread εκτινάχθηκε στις 1,4 ποσοστιαίες μονάδες, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης.
Οι γαλλικές εκλογές προσθέτουν πολιτικό ρίσκο
Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλούν οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν άνοδο του Ζαν Λικ Μελανσόν ενόψει των προεδρικών εκλογών της επόμενης άνοιξης, δημιουργώντας το ενδεχόμενο να βρεθεί στον δεύτερο γύρο απέναντι στη Μαρίν Λεπέν.
Ο Μελανσόν έχει κατά το παρελθόν διατυπώσει την ιδέα ακύρωσης μέρους του γαλλικού κρατικού χρέους που βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια κεντρικών τραπεζών. Σύμφωνα με τον Νταβίντε Ονέλια, οικονομολόγο της TS Lombard, η άνοδός του στις δημοσκοπήσεις λειτούργησε ως «πράσινο φως» για επενδυτές που επιλέγουν short θέσεις στα γαλλικά κρατικά ομόλογα.
Hedge funds και αναγκαστικές πωλήσεις
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το ευρωπαϊκό sell-off επιδεινώθηκε από έναν κύκλο αναγκαστικών ρευστοποιήσεων.
Τα τελευταία χρόνια, επενδυτές και hedge funds είχαν συσσωρεύσει μεγάλες θέσεις στη γαλλική αγορά κρατικού χρέους, μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως. Πολλές από αυτές τις στρατηγικές βασίζονταν στη διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των ομολόγων και συναφών προϊόντων ανταλλαγής επιτοκίων.
Οι συναλλαγές αυτές στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στον δανεισμό και τη μόχλευση, καθώς και στην υπόθεση ότι οι αποδόσεις των ομολόγων θα παραμείνουν σχετικά σταθερές.
Τις τελευταίες εβδομάδες, όμως, οι θέσεις αυτές άρχισαν να ρευστοποιούνται. Την Πέμπτη, η διαδικασία πήρε ιδιαίτερα βίαιη μορφή.
Καθώς το γαλλικό χρέος έγινε δυσκολότερο να διαπραγματευθεί, επενδυτές στράφηκαν σε πωλήσεις ιταλικών και ελληνικών ομολόγων, αναβιώνοντας ανησυχίες για πιθανή επιστροφή πιέσεων που θυμίζουν, έστω σε διαφορετικές συνθήκες, την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας.
Ενδεικτικό της νευρικότητας ήταν ότι το ευρώ υποχώρησε σχεδόν 1% έναντι του δολαρίου, στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, κοντά στα 1,12 δολάρια.
Τα stop-loss επιταχύνουν το sell-off
Οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν επίσης διασπάσει κρίσιμα τεχνικά επίπεδα στα οποία πολλοί επενδυτές έχουν τοποθετήσει αυτοματοποιημένες εντολές περιορισμού ζημιών, τα γνωστά stop-losses.
Στην ευρωπαϊκή αγορά υπήρχαν αρκετές δημοφιλείς επενδυτικές στρατηγικές που είχαν συγκεντρώσει μεγάλο αριθμό επενδυτών και οι οποίες πλέον βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση, σύμφωνα με τον Μπλέικ Γκουίν, επικεφαλής στρατηγικής αμερικανικών επιτοκίων στην RBC Capital Markets.
Οι αποδόσεις, οι οποίες κινούνται αντίστροφα από τις τιμές των ομολόγων, παρέμειναν ιδιαίτερα ευμετάβλητες μέχρι και το απόγευμα της αμερικανικής συνεδρίασης.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου έκλεισε στο 5,233%, σύμφωνα με την Tradeweb, έναντι 5,292% την Τετάρτη.
Ο κίνδυνος της μόχλευσης
Ο Ιγκόρ Γέλνικ, ιδρυτής της Alphidence Capital, ενός global macro hedge fund με έδρα το Λονδίνο, επισήμανε ότι σήμερα τα επενδυτικά κεφάλαια χρησιμοποιούν περισσότερη μόχλευση –ουσιαστικά περισσότερο δανεικό χρήμα– σε σχέση με την προηγούμενη φορά που τα επιτόκια βρίσκονταν σε τόσο υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, τα hedge funds έχουν πλέον πολύ μεγαλύτερη παρουσία στις αγορές κρατικών ομολόγων από ό,τι στο παρελθόν.
Κατά τον ίδιο, υπάρχει ένα πιθανό σενάριο στο οποίο η αναταραχή θα μπορούσε να τροφοδοτήσει οικονομική ύφεση και στη συνέχεια να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο, αντίστοιχο με εκείνους που έχουν παρατηρηθεί σε προηγούμενες κρίσεις. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι δεν είναι βέβαιο πως ένα τέτοιο σενάριο θα υλοποιηθεί, αλλά το χαρακτήρισε πιθανό.
Οι πιέσεις περνούν σε μετοχές και νομίσματα
Η αναταραχή στα ομόλογα μεταδόθηκε την Πέμπτη και στις υπόλοιπες αγορές.
Ο γαλλικός CAC 40 υποχώρησε κατά 1,6%, ενώ οι χρηματιστηριακοί δείκτες στην Ισπανία και την Ιταλία έχασαν περισσότερο από 2%.
Στην Ιαπωνία, μία ακόμη χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος, η απόδοση των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων αυξήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο κλεισίματος από το 1996.
Στη Wall Street, αντίθετα, οι κινήσεις ήταν συγκρατημένες. Ο Dow Jones ενισχύθηκε κατά περίπου 20 μονάδες, δηλαδή λιγότερο από 0,1%, ο S&P 500 σημείωσε άνοδο 0,2%, ενώ ο Nasdaq Composite κέρδισε επίσης λιγότερο από 0,1%.
Το βλέμμα στρέφεται στην ΕΚΤ
Η διεύρυνση των πιέσεων στην Ευρώπη επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα χρειαστεί να παρέμβει για να αποτρέψει περαιτέρω αποσταθεροποίηση των αγορών.
Οι επενδυτές περιόρισαν αισθητά την Πέμπτη τα στοιχήματά τους για νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ. Η αγορά τιμολογεί πλέον λιγότερες από τρεις αυξήσεις επιτοκίων μέσα στους επόμενους 12 μήνες, καθώς η κεντρική τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα δυσκολότερο δίλημμα: από τη μία τον πληθωρισμό που τροφοδοτεί το ενεργειακό σοκ και από την άλλη τον κίνδυνο οι υψηλότερες αποδόσεις και το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η εικόνα των τελευταίων συνεδριάσεων δείχνει ότι η κρίση στην αγορά ομολόγων δεν αφορά πλέον μόνο στο επίπεδο των επιτοκίων. Η μόχλευση, οι αναγκαστικές πωλήσεις, οι πολιτικοί κίνδυνοι και οι μεγάλες δημοσιονομικές ανάγκες αρχίζουν να αλληλεπιδρούν, αυξάνοντας την πιθανότητα απότομων και απρόβλεπτων κινήσεων στις διεθνείς αγορές.
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.