Αυτή τη στιγμή ουδείς στον κόσμο αντιλαμβάνεται τους χειρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ όχι μόνο σε σχέση με το Ιράν, αλλά ουσιαστικά σε κανένα ζήτημα. Η νέα ανάφλεξη στον πόλεμο του Ιράν ήταν αναμενόμενη – όλες οι συζητήσεις για συμφωνία ήταν ασαφείς, οι απαιτήσεις των ΗΠΑ υπερβολικές, οι απαιτήσεις των Φρουρών της Επανάστασης το ίδιο, οι απαιτήσεις του Ισραήλ επίσης. Και δεν είναι μόνο αυτοί οι τρεις που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις, είναι και η Χεζμπολάχ και ο Λίβανος, είναι και οι Χούθι και η Υεμένη, είναι και η Χαμάς και η Παλαιστίνη, είναι και οι χώρες του Κόλπου, τα Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν, η Κίνα, για να μην αναφερθούμε στις διάφορες εκκλησίες και στους παπάδες τους, ούτε στα τεράστια επιχειρηματικά συμφέροντα απ’ όλο τον κόσμο που κοιτάζουν άπληστα τις προοπτικές κέρδους.
Είναι πάρα πολλοί οι έχοντες άμεσο ή έμμεσο ενδιαφέρον, συμφέροντα και κινδύνους από την κρίση στη Μέση Ανατολή, και ο καθένας από αυτούς έχει τον τρόπο και τη δυνατότητα να επηρεάζει κάπως την κατάσταση.
Είναι και οι μεταβαλλόμενες διαθέσεις των διαπραγματευόμενων, οι φανατισμοί, οι διαταραγμένες εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες σε πολλές από αυτές τις χώρες. Είναι επιπλέον οι κρυφές ατζέντες των μυστικών υπηρεσιών, αλλά και των ηγετών, ιδίως του Τραμπ.
Η προσωπική ατζέντα του Τραμπ στη Μέση Ανατολή παραμένει κρυφή, αλλά η ύπαρξή της αποκαλύπτεται από τις διαρκείς αλλαγές ρητορικής, από τις αντιφάσεις των ασταμάτητων δηλώσεών του, που ανατρέπουν η μία την άλλη ακόμη και μέσα στην ίδια μέρα.
Το ίδιο συμβαίνει και με όλα τα άλλα μεγάλα θέματα που έχει ανοίξει ο Τραμπ και δεν πρόκειται να τα κλείσει όσο παραμένει πρόεδρος των ΗΠΑ. Προχθές ξαναθυμήθηκε τις συμφωνίες με τον Καναδά και το Μεξικό και δήλωσε ότι δεν θα τις ανανεώσει, ενώ υποσχέθηκε νέους δασμούς σε Ευρώπη και Κίνα.
Προς το παρόν, φαίνεται να μην ασχολείται με τον Πούτιν και την Ουκρανία, αλλά σύντομα θα τους ξαναθυμηθεί κι αυτούς.
Ολες οι προοπτικές είναι ανοιχτές και μπορεί να συμβεί το καλύτερο -μάλλον απίθανο- ή το χειρότερο -πολύ πιθανότερο- σενάριο, σε όλα ανεξαιρέτως τα μέτωπα. Είναι χαρακτηριστική η προχθεσινή ξαφνική δήλωση του Αμερικανού προέδρου, «αγαπώ τον πληθωρισμό», τη στιγμή που οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έχουν θέσει ως κεντρικό πρόβλημά τους την οικονομία και ενώ ο ίδιος επιθυμεί τη μείωση των επιτοκίων από την αμερικανική κεντρική τράπεζα Fed. Το γιατί αγαπάει ξαφνικά τον πληθωρισμό ο Τραμπ ουδείς μπορεί να το εξηγήσει, ιδιαίτερα αν συνεκτιμήσει την υπόλοιπη δήλωσή του, ότι ενώ τώρα οι τιμές είναι ψηλά, θα πέσουν μόλις τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν. Ο οποίος, πάλι κατά τον Τραμπ, θα τελειώσει σύντομα, αλλά και δεν θα τελειώσει σύντομα.
Φυσικά δεν έχει ξεχάσει τη Γροιλανδία, ούτε την Κούβα, δεν έχει συμπαθήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση, θέλει και δεν θέλει τη διάλυση του ΝΑΤΟ.
(Δυστυχώς έχει πεθάνει και ο σουρεαλιστής και μέγας πλακατζής συγγραφέας Πάνος Κουτρουμπούσης, ο οποίος είχε σκεφτεί ένα ρητό-παράφραση του «ό,τι βρέξει ας κατεβάσει», συνδυάζοντας ελληνικά, λατινικά και αγγλικά στην έκφραση «Κβο Βρέξιτ Μπρινγκντάνιουμ» – αυτός ίσως να έβρισκε μια εξήγηση για την τακτική του Τραμπ.)
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι η αστάθεια θα συνεχιστεί και λύσεις δεν θα βρίσκονται. Και όταν ανακοινώνονται, ούτε λύσεις θα είναι, ούτε θα τηρούνται. Αυτή η αστάθεια θα συνεχίσει να επηρεάζει τις οικονομίες και τους πολίτες όλου του κόσμου.
Μέχρι στιγμής οι αγορές δείχνουν τεράστια ψυχραιμία και υπομονή. Κάθε τόσο κάνουν ξαφνικές διορθώσεις μικρής διάρκειας – το αν βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο αλλάζει διαρκώς ανάλογα με τις δηλώσεις του Τραμπ.
Αντίθετα με τις ψύχραιμες αγορές, οι καταναλωτές δεν είναι τόσο ψύχραιμοι, αφού καλούνται να πληρώνουν αυξημένες τιμές για όλα, πετρέλαιο, ρεύμα, τρόφιμα, φάρμακα, για τα πάντα.
Η αναστάτωση αυτή εκφράζεται ήδη πολιτικά παντού και θα εκφραστεί στο κοντινό μέλλον πολύ εντονότερα.
Στην Ελλάδα
Και έτσι ερχόμαστε στα δικά μας πολιτικά, που σχετίζονται ασφαλώς με την οικονομία και την πορεία της, ενώ βρισκόμαστε μήνες προ των εκλογών, αφού ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι είμαστε σε προεκλογική περίοδο.
Το πότε θα κάνει τις εκλογές ο Μητσοτάκης είναι δικό του ζήτημα – κάποιοι προβλέπουν φθινόπωρο, εκείνος επιμένει για την άνοιξη του 2027. Θα δούμε τι θα αποφασίσει τελικά, αλλά το πότε θα γίνουν οι εκλογές είναι δευτερεύον. Το σημαντικό είναι να δούμε πώς -και αν- θα αλλάξει η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Το ότι ο Μητσοτάκης θα μοιράσει χρήμα μέχρι τις εκλογές είναι δεδομένο. Το πόσα θα μοιράσει, πώς θα τα μοιράσει και σε ποιους δεν το ξέρουμε.
Θα συνεχίσει με νέα αυξημένα επιδόματα; Θα προχωρήσει σε πιο μόνιμες μισθολογικές, συνταξιοδοτικές και φορολογικές αλλαγές; Θα επιχειρήσει να λύσει προβλήματα που χρονίζουν; Αγνωστο. Τώρα τα σκέφτεται αυτά και δεν ξέρουμε τι θα αποφασίσει.
Το ζήτημα είναι ότι το 80% των πολιτών, σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, είναι δυσαρεστημένο από την οικονομία. Το 69% λέει ότι δεν βγαίνει ο μήνας με το εισόδημά του, έναντι 19% που είναι ο μέσος όρος των χωρών της Ε.Ε.
Και σε όλα τα επιμέρους ζητήματα, υγεία, παιδεία, ασφάλεια, εμπιστοσύνη στο κράτος και στη Δικαιοσύνη, η δυσαρέσκεια ξεχειλίζει.
Αυτό είναι το πρόβλημα του Μητσοτάκη. Και ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι είναι σαφέστατα μπροστά από όλους, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα επαληθευτούν αν δεν αρχίσει να μειώνεται η δυσαρέσκεια. Το αν ο Τσίπρας με το καλημέρα βρίσκεται δεύτερο κόμμα με 15% (το μισό σχεδόν από το δημοσκοπικό ποσοστό του Μητσοτάκη) δεν έχει μεγάλη σημασία. Ούτε το αν ο Ανδρουλάκης θα έρθει τελικά δεύτερος ή τρίτος και αν θα έχει εκείνος 15% ή 10% έχει μεγάλη σημασία. Ούτε φυσικά τα ποσοστά Καρυστιανού, Βελόπουλου, Κωνσταντοπούλου, Λατινοπούλου ή Σαμαρά.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δεν θα υπάρχει αυτοδυναμία και ότι θα χρειαστούν αναγκαστικά συμμαχίες που σήμερα δεν διαφαίνονται.
Και φυσικά, το σημαντικότερο ερώτημα όλων είναι αν ο Μητσοτάκης ή όλοι μαζί οι πολιτικοί μας μπορούν να πάρουν μέτρα που θα μετατρέψουν τη δυσαρέσκεια του 80% των πολιτών σε ελπίδα.
Μέχρι στιγμής κανείς δεν πείθει για τίποτα και ο πολιτικός κόσμος δεν φαίνεται καθόλου διατεθειμένος να αναλάβει τις ευθύνες του και να συνεργαστεί για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση.