Ενα τσουνάμι πληθωρισμού αναμένεται ότι θα χτυπήσει τις ευρωπαϊκές χώρες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν δεν φαίνεται να τελειώνει σύντομα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση διέκοψε τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου με την έναρξη του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας. Εκτοτε πληρώνει ακριβότερα στις χώρες του Κόλπου και στις ΗΠΑ την ενέργεια που χρειάζεται. Τώρα οι προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου δυσκολεύουν πολύ, σχεδόν διακόπτονται, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει επεκταθεί σε όλες τις χώρες της περιοχής και έχουν ακριβύνει ή διακοπεί, λόγω ιρανικών επιθέσεων σε πλοία, οι μεταφορές.

Τελικά, το κόστος της ενέργειας για την Ευρώπη αυξάνεται αλματωδώς και αυτό σημαίνει ότι όλες οι παραγωγικές μονάδες αυξάνουν τις τιμές των προϊόντων τους για να αντεπεξέλθουν. Είναι προφανές ότι η αύξηση του κόστους της ενέργειας επιβαρύνει τις τιμές όλων ανεξαιρέτως των προϊόντων και των υπηρεσιών – ευθέως ή εμμέσως. Η αύξηση των τιμών επιταχύνεται ακόμη περισσότερο λόγω της κερδοσκοπίας, που στην Ελλάδα είναι ανεξέλεγκτη. Ο Ελληνας καταναλωτής θα υποστεί πολύ έντονα τις συνέπειες αυτού του νέου κύματος πληθωρισμού, δεδομένου ότι οι Ελληνες καταναλωτές έχουν πολύ χαμηλό εισόδημα σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών της Ε.Ε.

Τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με ταχύτητα ομολογουμένως, δεν γνωρίζουμε αν είναι επαρκή – αυτό θα το δείξει η νεκροψία, δηλαδή θα φανεί στην τσέπη μας. Η εμπειρία όμως δεν προκαλεί αισιοδοξία, διότι η κυβέρνηση ποτέ δεν κατάφερε να ελέγξει την κερδοσκοπική ακρίβεια και ποτέ δεν κατάφερε να επιβάλει την είσπραξη των προστίμων από τους ελάχιστους παραβάτες που εντοπίζει κατά καιρούς. Συνεπώς, ακόμη κι αν τα μέτρα που ανακοινώνονται είναι επαρκή, το ζήτημα είναι αν θα εφαρμοστούν με αποτελεσματικότητα.

Το κύμα πληθωρισμού δημιουργεί δημοσιονομικές δαπάνες στήριξης των αδύναμων εισοδημάτων και αυτό εμποδίζει τη μείωση των φόρων που επιβάλλονται στα καύσιμα και στο ρεύμα.

Με λίγα λόγια, το μόνο βέβαιο από αυτόν τον πόλεμο είναι η αύξηση του πληθωρισμού. Εξίσου βέβαιο είναι ότι αυτή θα πλήξει βίαια τον ήδη ζορισμένο Ελληνα καταναλωτή, αλλά και τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Το πόσο μεγάλη θα είναι η επίπτωση του πληθωρισμού εξαρτάται από τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, αλλά και από τις εξελίξεις με τη Ρωσία. Αν ο πόλεμος στην Ουκρανία τελειώσει με μια συνθήκη ειρήνης και αν η Ε.Ε. αποφασίσει να ξαναρχίσει εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου, ίσως το κόστος για την Ευρώπη να περιοριστεί ελαφρώς. Αυτό όμως δεν είναι καθόλου ορατό σήμερα. Αντίθετα, η Κομισιόν δηλώνει ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο είναι μόνιμη και βασικό συστατικό της ενεργειακής πολιτικής της. Συνεπώς, από αυτό το μέτωπο δεν πρέπει να περιμένουμε ανακούφιση.

Μοναδική ελπίδα για περιορισμό των επιπτώσεων είναι να τελειώσει σύντομα ο πόλεμος στο Ιράν, αλλά ούτε αυτό φαίνεται πιθανό αυτή τη στιγμή.

Το τέλος του πολέμου

Το τέλος του πολέμου όχι μόνο δεν είναι ορατό, αλλά είναι και δύσκολο να προσδιοριστεί σε αυτή την περίπτωση τι σημαίνει τέλος του πολέμου. Διότι δεν έχουμε μια εδαφική διεκδίκηση, όπως είναι π.χ. στην περίπτωση Ρωσίας – Ουκρανίας που το τέλος θα συνοδευτεί με μια μοιρασιά εδαφών. Στην περίπτωση του Ιράν, καμία χώρα δεν διεκδικεί εδάφη του, οι στόχοι του πολέμου ήταν εξαρχής η καταστροφή της πυρηνικής του δυνατότητας και η μείωση της στρατιωτικής του ισχύος. Αυτό ενδεχομένως να επιτευχθεί με τους συνεχείς βομβαρδισμούς, αλλά φαίνεται ότι οι υπολογισμοί των επιτιθέμενων ήταν μάλλον αισιόδοξοι, διότι το Ιράν αντεπιτίθεται με μεγαλύτερη ισχύ από αυτή που είχαν εκτιμήσει. Χτυπά στόχους σε όλες τις χώρες της περιοχής αδιακρίτως και, όπως φαίνεται, διαθέτει περισσότερες δυνατότητες από αυτές που υπολόγιζαν.

Κάποιοι πίστευαν ότι η ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν και η ίδρυση μιας κοσμικής δημοκρατίας είναι εφικτός στόχος – προφανώς ήταν λάθος σκέψη από την αρχή. Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ ανέλαβε ο ίδιας λογικής και επιθετικότητας γιος του και πιθανόν, αν και αυτός σκοτωθεί, οι Φρουροί της Επανάστασης να βάλουν έναν νέο, αναλόγου λογικής διάδοχο.

Και εδώ αρχίζουν τα σενάρια για το τι μπορεί να συμβεί.

Αν θεωρήσουμε δεδομένο ότι ο πρόεδρος Τραμπ πρέπει οπωσδήποτε να παρουσιάσει την πολεμική επιχείρηση ως νίκη των ΗΠΑ, αυτό μάλλον θα συμβεί. Δηλαδή κάποια στιγμή θα ανακοινωθεί από τον Τραμπ ότι οι Αμερικανοί ολοκλήρωσαν την επίθεση, κατέστρεψαν το Ιράν, νίκησαν και αποχωρούν. Χερσαία εισβολή των ΗΠΑ σύμφωνα με τους στρατιωτικούς, διπλωματικούς και πολιτικούς αναλυτές αποκλείεται.

Ενα σενάριο είναι να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ αφού κρίνουν ότι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί επαρκώς ώστε να μην αποτελεί κίνδυνο για το Ισραήλ και τις άλλες χώρες της περιοχής, προκειμένου αυτές οι χώρες στη συνέχεια να μπορούν να διασφαλίσουν σταδιακά κάποιες συμφωνίες ειρήνης, σε μια περιοχή που ούτως ή άλλως φλέγεται εξαιτίας των θρησκευτικών και φυλετικών παθών πολλές χιλιάδες χρόνια.

Ειρήνη στη Μέση Ανατολή δεν έχουμε δει ποτέ και είναι αμφίβολο αν θα δούμε εμείς ή οι νεότερες γενιές στο μέλλον.

Συνεπώς, η δήλωση για το τέλος του πολέμου θα συσχετιστεί με τη διακοπή των αμερικανικών βομβαρδισμών και τις σχετικές ανακοινώσεις. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει πραγματική ειρήνη, απλώς ο πόλεμος θα «μειωθεί» σε άλλο επίπεδο.

Το τέλος του πολέμου θα επιτρέψει την αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, αλλά φυσικά η επίπτωση του πληθωρισμού που θα έχει επιβαρύνει τις τιμές όλων των καταναλωτικών προϊόντων δεν θα εξαφανιστεί και αυτές δεν θα αποκλιμακωθούν σύντομα στα προ του πολέμου επίπεδα.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, για όσο συνεχίζεται αυτός ο πόλεμος, αλλά και μετά, ανάλογα με τη διάρκειά του, θα βλέπουμε αύξηση των τιμών σε όλα και παντού, η Ευρώπη θα υποστεί τη μεγαλύτερη πίεση διότι έχει μεγάλες ενεργειακές ανάγκες, οι αναταράξεις στις αγορές θα είναι έντονες και οι παρεμβάσεις της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των κυβερνήσεων αναγκαίες για τη συγκράτηση του πληθωρισμού. Οι παρεμβάσεις όμως δεν μπορούν να έχουν μεγάλη διάρκεια και η αποτελεσματικότητά τους μένει να εξακριβωθεί στο ταμείο του σούπερ μάρκετ και στην τσέπη των καταναλωτών.