Η συνεχιζόμενη σύρραξη στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, δημιουργεί εκ των πραγμάτων άλλη μια αλλαγή των δεδομένων στην οικονομία. Αυτά που ξέραμε μέχρι πριν από έξι μέρες και με βάση τα οποία κάναμε τις εκτιμήσεις, τις αναλύσεις, τις προοπτικές που υπήρχαν ή δεν υπήρχαν, τίθενται πλέον εν αμφιβόλω και ουδείς μπορεί ρεαλιστικά να προδικάσει την έκβαση και πολύ περισσότερο τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα μας και τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Και ήταν που ήταν το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας η ακρίβεια, έρχεται τώρα ένας πρόσθετος παράγοντας, εισαγόμενος αυτή τη φορά, να επιβαρύνει έτι περαιτέρω την κατάσταση.

Ήδη από τις πρώτες μέρες του πολέμου, διαπιστώνουμε απρόσμενες αυξήσεις τιμών στο πετρέλαιο, στο φυσικό αέριο που από τον επόμενο μήνα θα επηρεάσουν και την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Μια νέα κρίση στην ενέργεια που μας φέρνει οδυνηρές μνήμες από την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η έναρξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.

Τότε η κυβέρνηση εξάντλησε σχεδόν όλο τον δημοσιονομικό χώρο για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τα αυξημένα κόστη. Το ντόμινο των αυξήσεων παρά τα μέτρα στήριξης επηρέασε όλο τον κύκλο της οικονομίας, όλη την παραγωγή και διακίνηση προϊόντων, αλλά και τις υπηρεσίες. Αυξήσεις που δεν ήταν κάτι προσωρινό αφού μέχρι σήμερα και παρά την ομαλοποίηση των τιμών στα προϊόντα ενέργειας, οι αυξήσεις μονιμοποιήθηκαν και σχεδόν σε κανένα προϊόν δεν είδαμε μείωση. Ούτε καν στο ψωμί.

Κι αυτός είναι ο φόβος και στην παρούσα νέα ενεργειακή κρίση. Οι αυξήσεις των προϊόντων ενέργειας να περάσουν και σε όλη την παραγωγική αλυσίδα και τις μεταφορές (χερσαίες, εναέριες και κυρίως δια θαλάσσης) και να μονιμοποιηθούν σε ένα υψηλότερο επίπεδο, ακόμα κι αν για παράδειγμα μετά από έναν μήνα, τελειώσει με κάποιον τρόπο ο πόλεμος και ομαλοποιηθούν οι τιμές των προϊόντων ενέργειας.

Επιπρόσθετα, αν η κυβέρνηση αναγκασθεί λόγω των νέων συνθηκών να στηρίξει, ως οφείλει, την ελληνική οικονομία, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με μέτρα τύπου fuel pass και επιδοτήσεις σε φυσικό αέριο και ρεύμα, να εξαντλήσει όλα τα δημοσιονομικά περιθώρια και την υπεραπόδοση της οικονομίας. Κάτι τέτοιο θα τίναζε στον αέρα τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για νέο κύκλο παροχών και φορολογικών μειώσεων εν όψει μάλιστα του Πάσχα και των επερχόμενων εκλογών.

Πέραν λοιπόν όλων των δεινών που φέρνει ένας πόλεμος και πολύ περισσότερο στους άμεσα εμπλεκόμενους, οι παράπλευρες απώλειες στην παγκόσμια οικονομία είναι τεράστιες.

Αποδεικνύεται δε και με την παρούσα κρίση, πως όσο καλά κι αν τα πηγαίνουμε με το νοικοκύρεμα της εθνικής μας οικονομίας, δεν έχουμε γίνει μια ισχυρή οικονομία η οποία μπορεί ευχερέστερα να απορροφά τους παγκόσμιους κραδασμούς. Είμαστε ακόμα πολύ ευάλωτοι σε εξωγενείς παράγοντες και απρόβλεπτα γεγονότα είτε αυτά είναι γεωπολιτικά είτε καταστροφές από την κλιματική κρίση.

Κι ας μείνει το κακό εκεί, γιατί με όλα αυτά που συμβαίνουν στην ευρύτερη γειτονιά μας, ουαί και αλίμονο αν συρθούμε σε κάποιου είδους εμπλοκή επί του πεδίου. Το επεισόδιο με τα drones στην Κύπρο είναι ένα ηχηρό καμπανάκι πως όλα κρέμονται από μια κλωστή και στην κυριολεξία δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει.

Πάντως, τέτοιες στιγμές αντιλαμβανόμαστε πόσο σημαντικό πράγμα είναι η πολιτική σταθερότητα και ποια η αξία να μπορεί η χώρα να εκπέμπει σοβαρότητα και να χαίρει εκτίμησης για τις θέσεις και τη στάση της, τόσο μέσα στην ΕΕ, όσο και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, σ’ αυτούς τους ταραγμένους καιρούς.