Aπό την επιχείρηση σύλληψης του Προέδρου της Βενεζουέλας έως την επίθεση στους ευρωπαϊκούς κανόνες για το μεθάνιο, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ είχε δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τους συμμάχους του στη βιομηχανία πετρελαίου, ώστε να επεκτείνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων και να ενισχύσουν τα κέρδη τους.

Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν, που πλέον εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα, απειλεί να εκτροχιάσει ορισμένα από τα μακροπρόθεσμα σχέδιά τους, ακόμη και αν οι εταιρείες επωφελούνται από την πρόσφατη άνοδο των τιμών του αργού και του φυσικού αερίου.

Η σύγκρουση — που έχει προκαλέσει περισσότερους από 4.200 θανάτους στη Μέση Ανατολή — έχει σχεδόν διακόψει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ και έχει περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας αναταραχή σε μια περιοχή που οι ενεργειακοί όμιλοι ήλπιζαν ότι ο Τραμπ θα άνοιγε για ξένες επενδύσεις. Η διεθνής επέκταση πλέον συνεπάγεται αυξημένο ρίσκο και υψηλότερο κόστος — εξέλιξη που θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων των επικεφαλής του κλάδου στο Χιούστον, στο ετήσιο συνέδριο CERAWeek της S&P Global.

«Θα υπάρξει ένα ασφάλιστρο κινδύνου» ενσωματωμένο στις τιμές του πετρελαίου ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου, δήλωσε ο Νταν Γέργκιν, αντιπρόεδρος της S&P Global και ιδρυτής του συνεδρίου. «Δεν πιστεύω ότι θα επιστρέψουμε στα επίπεδα που βρισκόμασταν πριν».

Μέχρι prosf;atvw, η επιθετική εξωτερική πολιτική του Τραμπ και η στήριξη στα ορυκτά καύσιμα — που περιλάμβανε και παρασκηνιακή υποστήριξη σε αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες για διεθνή επέκταση — φαινόταν να ευνοεί τη Big Oil.

Οι κινήσεις της κυβέρνησής του βοήθησαν εταιρείες όπως η Exxon Mobil, η Chevron και η Shell να επανακτήσουν πρόσβαση σε χώρες όπως η Βενεζουέλα, το Ιράκ και η Λιβύη, που διαθέτουν από τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως. Αν και πολλά από αυτά τα σχέδια βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, αποτελούν βασική προτεραιότητα για τους ενεργειακούς ομίλους, σε μια περίοδο που η ανάπτυξη της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ επιβραδύνεται και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει αύξηση της ζήτησης έως το 2050, όπως αναφέρει το Bloomberg.

Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ έχει πραγματοποιήσει δια ζώσης συναντήσεις με στελέχη της Exxon και της Chevron για τρόπους μείωσης των τιμών και αύξησης της προσφοράς, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Αν και έχουν προχωρήσει ορισμένες επιλογές — όπως η απελευθέρωση αποθεμάτων από τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ και η προσωρινή χαλάρωση κανόνων μεταφοράς για τη μείωση κόστους — άλλες δεν βρίσκονται ακόμη στον ορίζοντα.

Η ανάπτυξη αποτελεί βασική στρατηγική προτεραιότητα για την Exxon.

«Έχουμε μια σαφή εκτίμηση ότι η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας θα συνεχίσει να αυξάνεται και ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο», είχε δηλώσει ο Νταν Άμαν, επικεφαλής του upstream της Exxon. «Η πρόκληση είναι να αναπτυχθούμε με αποδοτικό τρόπο ως προς το κεφάλαιο και υπεύθυνα, σε συνεργασία με χώρες που διαθέτουν πόρους».

Ασταθής αγορά

Ωστόσο, η κλιμακούμενη σύγκρουση — την οποία ο Τραμπ θεωρεί κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή — θέτει υπό αμφισβήτηση αυτές τις προοπτικές. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και οι διακοπές παραγωγής σε κρίσιμα κοιτάσματα στο Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ αναδεικνύουν τον κίνδυνο επένδυσης δισεκατομμυρίων σε μια τόσο ασταθή περιοχή. Παρά το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από 50% από την έναρξη του πολέμου, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ασταθής.

«Οι πετρελαϊκές εταιρείες λειτουργούν με ορίζοντα δεκαετιών, αλλά ο κίνδυνος σε ορισμένες χώρες είναι σήμερα μεγαλύτερος από ό,τι πριν λίγες εβδομάδες», δήλωσε ο αναλυτής Νόα Μπάρετ της Janus Henderson. «Οι έντονες διακυμάνσεις τιμών χωρίς σαφή στρατηγική των ΗΠΑ δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη στους επενδυτές».

Μέχρι στιγμής, τα στελέχη της ενέργειας έχουν αποφύγει να μιλήσουν ανοιχτά για το πώς ο πόλεμος επηρεάζει τα σχέδιά τους, πιθανότατα για να μην προκαλέσουν την αντίδραση του Τραμπ. Όταν ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon, Ντάρεν Γουντς, χαρακτήρισε τη Βενεζουέλα «μη επενδύσιμη», ο Τραμπ απάντησε ότι εξετάζει τον αποκλεισμό της εταιρείας από τη χώρα.

Τα τελευταία 15 χρόνια, ο κλάδος είχε επικεντρωθεί κυρίως στις ΗΠΑ, όπου η έκρηξη παραγωγής από σχιστολιθικά κοιτάσματα κατέστησε τη χώρα τον μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως. Ωστόσο, καθώς τα πιο αποδοτικά πεδία εξαντλούνται, οι εταιρείες στρέφονται σε νέες αγορές.

Ο Τραμπ έχει αποδειχθεί κρίσιμος εταίρος σε αυτή τη στρατηγική, παρά τις εντάσεις λόγω δασμών και της εμμονής της κυβέρνησής του σε χαμηλές τιμές πετρελαίου.

Η απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση των μεγαλύτερων αποθεμάτων πετρελαίου στον κόσμο. Η αντίδραση στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για το μεθάνιο ενδέχεται να άρει εμπόδια για τις εξαγωγές φυσικού αερίου των ΗΠΑ.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ενεργά την Exxon και την Chevron στις διαπραγματεύσεις για άδειες σε χώρες του OPEC όπως το Ιράκ, η Λιβύη, η Αλγερία, το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν. Μόλις τον περασμένο μήνα, η Chevron υπέγραψε προκαταρκτικές συμφωνίες με το Ιράκ για την ανάληψη μεγάλου πετρελαϊκού συγκροτήματος από τη Lukoil, μετά τις κυρώσεις που επέβαλε ο Τραμπ.

Με ώθηση από την άνοδο των τιμών πετρελαίου και LNG, ο ενεργειακός κλάδος αποτελεί τον κορυφαίο κερδισμένο στον δείκτη S&P 500 φέτος. Οι Exxon, Chevron και Shell κινούνται σε ιστορικά υψηλά, με άνοδο άνω του 25%, την ώρα που η ευρύτερη αγορά υποχωρεί.

Τι λένε οι αναλυτές

Ωστόσο, οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί. Περίπου το 10% των ταμειακών ροών των Exxon και TotalEnergies προέρχεται από περιοχές της Μέσης Ανατολής που πλήττονται από διακοπές παραγωγής. Το συγκρότημα LNG Ras Laffan στο Κατάρ έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από ιρανικές επιθέσεις, με την αποκατάσταση να εκτιμάται ότι μπορεί να διαρκέσει έως και πέντε χρόνια.

Με πέντε από τα μεγαλύτερα μέλη του OPEC να πλήττονται και τη μεταφορά του 20% της παγκόσμιας παραγωγής να διαταράσσεται, οι προϋποθέσεις σταθερότητας που απαιτούνται για επενδύσεις δισεκατομμυρίων απομακρύνονται.

«Τα ασφάλιστρα κινδύνου θα παραμείνουν υψηλά ακόμη και αν ανοίξουν τα Στενά», δήλωσε ο Αρτζούν Μούρτι της Veriten. «Αυτό ευνοεί την ανάπτυξη του σχιστολιθικού πετρελαίου και άλλων πηγών εκτός Μέσης Ανατολής».

Η πίεση του Τραμπ προς τις εταιρείες να επενδύσουν σε δύσκολες αγορές περιπλέκει τις επενδυτικές αποφάσεις, καθώς περιορίζει τη λειτουργία της αγοράς, σύμφωνα με την Κάρεν Γιανγκ του Columbia University.

«Περιπλέκει τη λογική της αγοράς και την ίδια τη λειτουργία του καπιταλισμού», ανέφερε.

Ο πόλεμος στο Ιράν αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις του CERAWeek, όπου θα μιλήσουν κορυφαία στελέχη του κλάδου. Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν σύντομα και απορρίπτει τις ανησυχίες για αρνητικές επιπτώσεις στον ενεργειακό τομέα.

«Η ενεργειακή βιομηχανία τελικά θα ωφεληθεί, καθώς το Ιράν δεν θα ελέγχει πλέον τα Στενά», δήλωσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης.

Ωστόσο, όσο το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια λόγω της κρίσης, αυξάνονται οι ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού.

«Δεν έχουμε ξαναδεί διαταραχή τέτοιας έντασης», δήλωσε ο Γέργκιν. «Το ερώτημα είναι ποιος θα πληρώσει: οι παραγωγοί, οι καταναλωτές ή οι κυβερνήσεις».

Διαβάστε ακόμη

Γιατί τα μικρότερα εστιατόρια και ξενοδοχεία είναι η νέα πολυτέλεια

ΕΝΦΙΑ 2026: Πότε λήγει η προθεσμία για την πληρωμή στην πρώτη δόση

Καύσιμα: Στα ύψη οι τιμές – Πρωταθλητές στις αυξήσεις τα νησιά με βενζίνη πάνω από 2 ευρώ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα