Τα σοκ στην προσφορά, που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξαπλώνονται σε όλη την παγκόσμια οικονομία, εντείνοντας τους φόβους για ένα νέο κύμα πληθωρισμού, που θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια. Σε αντίθεση με την «χαοτική» δασμολογική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, που χρειάστηκε μήνες για να περάσει στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η εκτίναξη των τιμών σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, αλουμίνιο, λιπάσματα και χημικά μετά τους βομβαρδισμούς της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου έγινε άμεσα αισθητή σε εργοστάσια, αγρότες και μεταφορικές εταιρείες.

Οι επιπτώσεις επεκτείνονται πλέον και σε κλάδους, που φαινομενικά ήταν προστατευμένοι ή γεωγραφικά απομακρυσμένοι από τη σύγκρουση — και δύσκολα θα αναστραφούν σύντομα, ακόμη κι αν υπάρξει εκεχειρία, σημειώνει το Bloomberg.

Στη Μπενγκαλούρου, οι παραγωγοί της ταινίας «Toxic: A Fairy Tale for Grown-ups», προϋπολογισμού 6 δισ. ρουπιών (65 εκατ. δολάρια), ανέβαλαν την πρεμιέρα από τον Μάρτιο στον Ιούνιο, φοβούμενοι ότι θα χάσουν το κοινό του Κόλπου — μιας κρίσιμης αγοράς για τον ινδικό κινηματογράφο. Έτσι, για πρώτη φορά από το 2020, η περίοδος του Eid (19–22 Μαρτίου) πέρασε χωρίς μεγάλη ινδική κινηματογραφική κυκλοφορία.

Στην Καλαβρία, οι αγρότες ανησυχούν για τα περιθώρια κέρδους τους, καθώς η άνοδος στο κόστος πετρελαίου, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων συνδυάζεται με τους δασμούς του Τραμπ, αυξάνοντας το κόστος και μειώνοντας τη ζήτηση. Στο Πακιστάν, για εξοικονόμηση καυσίμων, οι φίλαθλοι του κορυφαίου πρωταθλήματος κρίκετ κλήθηκαν να παρακολουθούν τους αγώνες από το σπίτι.

Στις ΗΠΑ, το όφελος από τις αυξημένες επιστροφές φόρου εξανεμίζεται, καθώς οι καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα. Στη Βρετανία, ο κλάδος της εστίασης — ήδη τραυματισμένος από την ενεργειακή κρίση του 2022 — βλέπει να επαναλαμβάνεται το ίδιο σενάριο.

«Η ενεργειακή κρίση του 2022 μάς έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να καταρρεύσει η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και πόσο αργά ανακάμπτει», δήλωσε ο Σάξον Μόουσλι της RSM UK. «Αν η κατάσταση συνεχιστεί, το κόστος σε τρόφιμα, μεταφορές και ενέργεια θα αυξηθεί περαιτέρω, δημιουργώντας νέες πιέσεις και επιβράδυνση της ζήτησης».

Πέρα από τα μεμονωμένα παραδείγματα, τα στοιχεία δείχνουν ήδη την οικονομική επιβάρυνση. Οι δείκτες PMI της S&P Global για τον Μάρτιο κατέγραψαν αισθητή επιδείνωση: η ευρωζώνη υποχώρησε περισσότερο από τις προβλέψεις, η Αυστραλία μπήκε σε φάση συρρίκνωσης και η Ινδία κατέγραψε τη χαμηλότερη βιομηχανική δραστηριότητα από το 2021. Στη Βρετανία, οι πληθωριστικές πιέσεις έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών.

Οι κυβερνήσεις έχουν περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης. Οι επιδοτήσεις καυσίμων απειλούν τη δημοσιονομική ισορροπία, ιδίως στις αναδυόμενες οικονομίες, ενώ η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει διπλά τα νοικοκυριά — μέσω δανείων και ενέργειας.

Στην Αυστραλία, τα νοικοκυριά θα πληρώνουν περίπου 100 δολάρια Αυστραλίας επιπλέον τον μήνα για στεγαστικά δάνεια, καθώς ο πόλεμος ενίσχυσε τα σενάρια αύξησης επιτοκίων. Η Τράπεζα της Αγγλίας δήλωσε ότι «είναι έτοιμη να δράσει», ενώ οι αγορές προεξοφλούν τρεις αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στο έτος. Αντίθετα, τα στοιχήματα για μείωση επιτοκίων στις ΗΠΑ έχουν περιοριστεί.

Καθώς η πίεση στην οικονομία αυξάνεται, ο Τραμπ φαίνεται να αναζητά διέξοδο. Ανέβαλε για πέντε ημέρες το τελεσίγραφο προς το Ιράν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας πτώση στις τιμές του πετρελαίου και ανάκαμψη στις αγορές.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προειδοποιεί ότι η αύξηση 1,9% στο παγκόσμιο εμπόριο αγαθών κινδυνεύει, αν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές. Οι υπηρεσίες, όπως οι αερομεταφορές, θα επηρεαστούν επίσης.

Αν η σύγκρουση συνεχιστεί, το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, πλήττοντας την ανάπτυξη και αυξάνοντας τον πληθωρισμό σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Σε ακραίο σενάριο τριών μηνών, οι τιμές θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 170 δολάρια.

Στην Ινδία, η κρίση επεκτείνεται πέρα από την ενέργεια. Η χώρα εισάγει το 90% του πετρελαίου της και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα Στενά του Ορμούζ. Οι ελλείψεις καυσίμων επηρεάζουν τα πάντα — από τη βιομηχανία μέχρι ακόμη και τις τελετές αποτέφρωσης.

Οι επιχειρήσεις προειδοποιούν για ευρύτερες διαταραχές. Ο επικεφαλής της Oshkosh, Τζον Φάιφερ, τόνισε ότι το 25% του παγκόσμιου αλουμινίου περνά από τα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις αν συνεχιστεί η κρίση.

Στην Ιταλία, ο οινοποιός Φραντσέσκο Σκάλα βλέπει το κόστος να εκτοξεύεται. «Όλα θα γίνουν ακριβότερα», λέει, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να αυξήσει τις τιμές χωρίς να μειωθούν οι πωλήσεις.

Στις ΗΠΑ, η αύξηση των τιμών καυσίμων λειτουργεί ως έμμεσος φόρος. Μια αύξηση 20% στη βενζίνη σημαίνει 6 δισ. δολάρια επιπλέον μηνιαία δαπάνη για τους καταναλωτές. Οι επιστροφές φόρου, που υποτίθεται ότι θα στήριζαν την οικονομία, εξανεμίζονται.

Ακόμη και οι αγρότες πιέζονται, παρά τις κρατικές ενισχύσεις, καθώς το κόστος παραγωγής αυξάνεται, δημιουργώντας κινδύνους για ελλείψεις τροφίμων και νέα άνοδο τιμών.

«Αν δεν αυξήσουμε τα επιτόκια, οι αυξήσεις στα καύσιμα θα περάσουν σε όλη την οικονομία», προειδοποίησε η διοικήτρια της κεντρικής τράπεζας της Αυστραλίας, Μισέλ Μπούλοκ. «Και τότε το κόστος για όλους θα είναι πολύ μεγαλύτερο».

Διαβάστε ακόμη

Δικαστική απόφαση-σταθμός κατά Meta και ΥouTube για τακτικές εθισμού στα social media

Αυξήσεις και για τους δημοσίους υπάλληλους από τον νέο κατώτατο μισθό

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Ο πόλεμος στο Ιράν αναμένεται να φέρει νέο κύμα με επενδύσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα