Μια νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπιστώνει ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων που έχουν υποστεί επεξεργασία με φυτοφάρμακα ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές, εντείνοντας παράλληλα τις εμπορικές ανησυχίες που έχουν ήδη εκφράσει μεγάλες αγροτικές δυνάμεις, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία.
Σε προκαταρκτική μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι, στα σενάρια που εξετάστηκαν, «οι εισαγωγές μειώνονται, η παραγωγή στην ΕΕ αυξάνεται και οι τιμές καταναλωτή ενισχύονται», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το μέγεθος των επιπτώσεων «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις παραδοχές σχετικά με την προσαρμογή των εξαγωγέων».
Η μελέτη έρχεται να προστεθεί στις ανησυχίες που εξέφρασαν 19 χώρες κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) τον Ιούνιο, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Αυστραλία και η Αργεντινή. Η Ουάσιγκτον κάλεσε την ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι προτάσεις της θα στηρίζονται σε πλήρη αξιολόγηση κινδύνου και ότι θα αποφευχθούν περιττές αποσύρσεις υφιστάμενων ορίων και εγκρίσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τα συγκεκριμένα μέτρα τον περασμένο Δεκέμβριο, στο πλαίσιο των προσπαθειών για εξορθολογισμό και απλούστευση της νομοθεσίας σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, αλλά και με στόχο να εξασφαλιστούν «ισότιμοι όροι ανταγωνισμού» για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.
Η πρόταση θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να απαγορεύει τις εισαγωγές προϊόντων στα οποία εντοπίζονται κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που δεν είναι εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σχέδιο κινδυνεύει να αποσταθεροποιήσει τις αγορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς υιοθετεί μια «προσέγγιση μηδενικής ανοχής», η οποία θα μπορούσε να καταστήσει «σχεδόν αδύνατη την αξιόπιστη εξαγωγή προς την ΕΕ», ανέφερε την περασμένη εβδομάδα το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ σε απάντηση που απέστειλε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με τη νέα ευρωπαϊκή μελέτη.
Οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αριάνα Ποντέστα και Εύα Χρντσίροβα δήλωσαν κατά την καθημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων την Τρίτη ότι η μελέτη αποτελεί μόνο ένα στάδιο της συνολικής διαδικασίας και θα πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά από τη νομοθετική πρόταση της ΕΕ. Πρόσθεσαν ότι η πρόταση έχει ήδη κοινοποιηθεί στον ΠΟΕ και ότι οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν έχουν αξιολογηθεί και έχουν λάβει απάντηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στο παρελθόν αμφισβητήσει τις εκτιμήσεις για τις πιθανές επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων, επισημαίνοντας ότι οι περιορισμοί θα εφαρμόζονται μόνο σε συγκεκριμένες δραστικές ουσίες, έπειτα από αξιολόγηση των επιπτώσεων κατά περίπτωση. Αντίθετα, η προκαταρκτική μελέτη εξετάζει τέτοιου είδους περιορισμούς σε ευρύτερη βάση.
Σε γραπτή δήλωση την περασμένη εβδομάδα, εκπρόσωπος της Κομισιόν ανέφερε ότι η ΕΕ θα λάβει υπόψη τη σημασία της διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας της Ένωσης, καθώς και τις πιθανές εμπορικές επιπτώσεις. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν θα επηρεαστούν οι εισαγωγές προϊόντων που δεν παράγονται στην ΕΕ, όπως ο καφές, ούτε οι ζωοτροφές από τις οποίες εξαρτάται η ευρωπαϊκή οικονομία.
Η πρόταση του Δεκεμβρίου θα επιτρέψει στην ΕΕ να μειώσει τα επιτρεπόμενα κατάλοιπα ορισμένων φυτοφαρμάκων —τα λεγόμενα Ανώτατα Όρια Καταλοίπων (Maximum Residue Levels – MRLs)— στις εισαγωγές σε επίπεδα «τεχνικού μηδενός», δηλαδή στο κατώτατο όριο που μπορούν να ανιχνεύσουν οι εργαστηριακοί έλεγχοι. Στην πράξη, αυτό θα ισοδυναμεί με απαγόρευση της χρήσης των συγκεκριμένων ουσιών στα προϊόντα που προορίζονται για εξαγωγή στην ΕΕ.
Το σημερινό καθεστώς επιτρέπει την παρουσία καταλοίπων ορισμένων φυτοφαρμάκων που δεν έχουν εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον θεωρείται ότι δεν ενέχουν κίνδυνο για τους καταναλωτές. Ωστόσο, η Κομισιόν προειδοποίησε στην προτεινόμενη νομοθεσία ότι το σύστημα αυτό εξακολουθεί να επιτρέπει τη χρήση ορισμένων ουσιών που είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον.
Η άποψη ότι οι αγρότες εκτός ΕΕ θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς όσον αφορά τα χημικά προϊόντα που επιτρέπεται να χρησιμοποιούν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί έχει βρει σημαντική απήχηση στο εσωτερικό της Ένωσης.
Οι επικριτές της προσέγγισης, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν ότι οι διαφορετικές γεωργικές και κλιματικές συνθήκες μπορούν να δικαιολογούν τη χρήση συγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε τρίτες χώρες. Για τον λόγο αυτό ζητούν τη διατήρηση των λεγόμενων ανοχών εισαγωγής, ώστε να μην παρεμποδίζεται το διεθνές εμπόριο.
Σε επιστολή που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg και φέρει ημερομηνία στα μέσα Ιουλίου, ο υπουργός Διεθνούς Εμπορίου του Καναδά Μανίντερ Σίντου προειδοποίησε ότι η πρόταση «αποκλίνει από τις διεθνώς αποδεκτές προσεγγίσεις όσον αφορά τα επιστημονικά στοιχεία και τις αξιολογήσεις διατροφικού κινδύνου κατά τον καθορισμό των MRLs».
«Θα υπονόμευε την προβλεψιμότητα και τη σταθερότητα των παγκόσμιων αγροδιατροφικών αλυσίδων εφοδιασμού και θα προκαλούσε σοβαρή αναστάτωση στις εμπορικές ροές, όπως στις εξαγωγές καναδικών σιτηρών, ελαιούχων σπόρων και οσπρίων — συμπεριλαμβανομένων προϊόντων όπως η κράμβη, οι εισαγωγές της οποίας προορίζονται κυρίως για την παραγωγή βιοκαυσίμων και όχι για ανθρώπινη κατανάλωση», έγραψε ο Σίντου.
Η επιστολή απευθυνόταν στην Ιρλανδή ομόλογό του Έλεν ΜακΈντι, καθώς η Ιρλανδία ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Υπουργείο Γεωργίας της Αυστραλίας ανέφερε επίσης σε γραπτή δήλωση την περασμένη εβδομάδα ότι η χώρα «ανησυχεί για οποιεσδήποτε εξαγωγές κηπευτικών προϊόντων ή σιτηρών από την Αυστραλία προς την ΕΕ», μέχρι να γίνουν γνωστές οι ακριβείς λεπτομέρειες σχετικά με τα προϊόντα που ενδέχεται να επηρεαστούν.
Από την πλευρά του, το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας επισήμανε τις πιθανές συνέπειες για τις εξαγωγές ξηρών καρπών, σόγιας και καλαμποκιού προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η πρόταση βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξετάζεται παράλληλα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από τα κράτη-μέλη στο Συμβούλιο της ΕΕ.
Μέχρι στιγμής, τα κράτη-μέλη εμφανίζονται διχασμένα ως προς την πρόταση, με ιδιαίτερες διαφωνίες τόσο για την προσέγγιση σχετικά με τα ανώτατα όρια καταλοίπων όσο και για τους κανόνες που αφορούν την παράταση των αδειών κυκλοφορίας των φυτοφαρμάκων.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις σχετικές συζητήσεις, η ιρλανδική προεδρία αναμένεται να παρουσιάσει νέα συμβιβαστική πρόταση τον επόμενο μήνα. Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καταλήξουν στις αντίστοιχες θέσεις τους επί της νομοθεσίας, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων, με στόχο την κατάρτιση και έγκριση της τελικής μορφής του κανονισμού.
Διαβάστε ακόμη
Ο «κόκκινος χρυσός» της Ελλάδας: Το κόκκινο κοράλλι, η μαύρη αγορά και οι Ιταλοί
Το σανατόριο που γίνεται ξενοδοχείο
Χωροταξικό ΑΠΕ: Μικρές υποχωρήσεις, μεγάλοι «κόφτες» για τα αιολικά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ