Σχεδόν επτά φορές υψηλότερο σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν είναι πλέον το κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις ναυτιλιακές αγορές. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, τα ναύλα αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας τους κινδύνους για νέες πιέσεις στις διεθνείς τιμές του αργού.
Το μέσο κόστος μεταφοράς πετρελαίου έχει ξεπεράσει τα 20 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι μόλις 3 δολαρίων πριν από έναν χρόνο, σύμφωνα με ανάλυση στελεχών της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας, μεταξύ των οποίων η Γιούλια Ζέστκοβα Γκρίγκσμπι (Yulia Zhestkova Grigsby).
Η εντυπωσιακή αύξηση αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που σχετίζονται άμεσα με την πολεμική σύγκρουση και τις δυσκολίες στη διακίνηση φορτίων.
Ειδικότερα, περίπου 7 δολάρια ανά βαρέλι αντιστοιχούν στο πρόσθετο ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ άλλα 4 δολάρια συνδέονται με το αυξημένο κόστος καυσίμων.
Επιπλέον 4 δολάρια ανά βαρέλι αποδίδονται στις επιπτώσεις των μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο, μια πρακτική που έχει ενισχυθεί σημαντικά λόγω των προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές.
Οι ανοδικοί κίνδυνοι για το Brent
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η διατήρηση των ναύλων σε υψηλά επίπεδα μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις προοπτικές της αγοράς πετρελαίου.
«Τα υψηλότερα ναύλα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα δημιουργούν ανοδικούς κινδύνους για την πρόβλεψή μας σχετικά με το Brent, παράλληλα με τον κίνδυνο εντονότερων επιθέσεων κατά πλοίων, ζημιών σε πετρελαϊκές υποδομές και διατήρησης ενός επίμονου ασφαλίστρου γεωπολιτικού κινδύνου», επισημαίνουν οι αναλυτές.
Η βασική πρόβλεψη της τράπεζας εξακολουθεί να τοποθετεί την τιμή του Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος του έτους.
Ωστόσο, το αυξημένο κόστος μεταφοράς αποτελεί έναν πρόσθετο παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς η επιβάρυνση των θαλάσσιων μεταφορών μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις αποκλιμάκωσης των τιμών.
Πώς ο πόλεμος άλλαξε τις μεταφορές πετρελαίου
Η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στη διεθνή αγορά δεξαμενόπλοιων, μετά τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο και στις γύρω θαλάσσιες περιοχές.
Στα πρώτα στάδια του πολέμου, οι ποσότητες πετρελαίου που μεταφέρονταν μέσω των Στενών του Ορμούζ κατέρρευσαν, προκαλώντας σημαντικές διαταραχές σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς του πλανήτη.
Έκτοτε, οι ροές έχουν ανακάμψει, ωστόσο η μεταφορά των φορτίων πραγματοποιείται πλέον σε ένα πολύ πιο σύνθετο και δαπανηρό περιβάλλον.
Πλοία μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω της αμφισβητούμενης θαλάσσιας διόδου και στη συνέχεια προχωρούν σε μεταφορτώσεις σε μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια, τα οποία αναλαμβάνουν τη μεταφορά του αργού προς τις εγκαταστάσεις διύλισης.
Η πρακτική αυτή επιτρέπει τη συνέχιση των εμπορικών ροών, αλλά συνεπάγεται πρόσθετα λειτουργικά έξοδα, μεγαλύτερη πολυπλοκότητα και μειωμένη αποδοτικότητα στη χρήση του διαθέσιμου στόλου.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs, σχεδόν ένα στα έξι δεξαμενόπλοια που βρίσκονται σήμερα στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν απασχολείται καθημερινά σε διαδικασίες μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο.
Ο κίνδυνος για τη ζήτηση των διυλιστηρίων
Το υψηλό μεταφορικό κόστος δεν επηρεάζει μόνο τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους εμπόρους πετρελαίου, αλλά μπορεί να μεταβάλει και τις αποφάσεις των διυλιστηρίων.
Όπως εξηγεί η Goldman Sachs, τα ακριβά ναύλα ενδέχεται να περιορίσουν τη συνολική ζήτηση αργού από τα διυλιστήρια, καθώς αυξάνεται η πραγματική τιμή του πετρελαίου που παραδίδεται στις εγκαταστάσεις τους.
«Τα διυλιστήρια ενδέχεται επίσης να αναζητήσουν προμηθευτές που βρίσκονται σε μικρότερη γεωγραφική απόσταση, μεταβάλλοντας τα καθιερωμένα εμπορικά πρότυπα», σημειώνουν οι αναλυτές.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανακατεύθυνση των εμπορικών ροών, καθώς οι αγοραστές θα επιχειρούν να περιορίσουν την επιβάρυνση που προκαλούν οι μεγάλες αποστάσεις και οι αυξημένοι κίνδυνοι μεταφοράς.
Προς το παρόν, πάντως, οι παράγοντες που διατηρούν τα ναύλα σε υψηλά επίπεδα δεν φαίνεται να υποχωρούν.
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, οι συνθήκες που στηρίζουν το αυξημένο κόστος μεταφοράς αργού είναι πιθανό να διατηρηθούν για όσο διάστημα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται με τη σημερινή του μορφή.
Η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση, οι κίνδυνοι για τα πλοία και η ανάγκη πρόσθετων μεταφορτώσεων διαμορφώνουν έτσι ένα νέο, ακριβότερο περιβάλλον για τη διεθνή αγορά πετρελαίου, με δυνητικές επιπτώσεις τόσο στην εφοδιαστική αλυσίδα όσο και στις τελικές τιμές του αργού.