Δέκα χρόνια αφότου άλλαξε ριζικά τους κανόνες του παιχνιδιού στις τηλεπικοινωνίες της Ινδίας, προσφέροντας δωρεάν κλήσεις και εξαιρετικά φθηνά δεδομένα που οδήγησαν τους ανταγωνιστές της σε έναν εξοντωτικό πόλεμο τιμών, η Jio Platforms του δισεκατομμυριούχου Μουκές Αμπάνι ετοιμάζεται να γράψει ένα νέο κεφάλαιο στην επιχειρηματική ιστορία της χώρας.
Η εταιρεία βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά μετοχών (IPO) που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ινδία, επιδιώκοντας να αντλήσει 3,1 δισ. δολάρια και να εισέλθει στο χρηματιστήριο με αποτίμηση που αγγίζει τα 107 δισ. δολάρια.
Ωστόσο, σε αντίθεση με το φθινόπωρο του 2016, όταν η επιθετική είσοδός της στην αγορά προκάλεσε ανατροπές και άφησε τελικά μόλις έναν ανταγωνιστή σε κερδοφόρα τροχιά, η Jio εμφανίζεται αυτή τη φορά περισσότερο συγκρατημένη.
Η εταιρεία που κυριαρχεί σήμερα στην ινδική αγορά κινητής τηλεφωνίας επιδιώκει αποτίμηση περίπου 10% χαμηλότερη από εκείνη της βασικής ανταγωνίστριάς της, Bharti Airtel.
Η εισαγωγή σηματοδοτεί την επιστροφή του Μουκές Αμπάνι στις κεφαλαιαγορές έπειτα από 20 χρόνια, με τον ίδιο να υποστηρίζει ότι η κίνηση θα απελευθερώσει σημαντική αξία για τη μητρική Reliance Industries.
Πίσω, όμως, από το ιστορικό εγχείρημα υπάρχει μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Η μετοχή της Reliance οδεύει προς τη χειρότερη ετήσια επίδοσή της από το 2011, ενώ ο όμιλος, που δραστηριοποιείται από την ενέργεια έως την ψυχαγωγία, αναγκάστηκε να περιορίσει τις αποτιμητικές του προσδοκίες για τη Jio, προκειμένου να προσελκύσει μεγάλους θεσμικούς επενδυτές.
Η εξέλιξη αντανακλά τις αλλαγές που συντελούνται στην τεράστια τηλεπικοινωνιακή αγορά της Ινδίας, η οποία διαθέτει μερικά από τα φθηνότερα προγράμματα δεδομένων παγκοσμίως και εκατοντάδες εκατομμύρια χρήστες.
Καθώς, όμως, η αγορά πλησιάζει σταδιακά στον κορεσμό, οι επενδυτές στρέφουν την προσοχή τους από το μέγεθος της πελατειακής βάσης στην κερδοφορία ανά συνδρομητή.
Οι αναλυτές της Nomura, Bineet Banka και Abhishek Bhandari, επισήμαναν σε έκθεσή τους στις 10 Οκτωβρίου ότι, μετά την εισαγωγή, η Jio θα χρειαστεί να αποδείξει στους μετόχους της πως μπορεί να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Παράλληλα, διατηρούν την Bharti Airtel ως κορυφαία επιλογή στον κλάδο, επικαλούμενοι το μεγαλύτερο ποσοστό πελατών υψηλής αξίας, το οποίο εκτιμούν ότι προσφέρει καλύτερη προστασία απέναντι σε ενδεχόμενες αυξήσεις των τιμολογίων και την απώλεια συνδρομητών.
Η IPO των 3,1 δισ. και τα μεγάλα ονόματα της Wall Street
Η δημόσια εγγραφή της Jio Platforms ανοίγει για τους ιδιώτες επενδυτές την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, με την περίοδο εγγραφών να ολοκληρώνεται στις 23 Οκτωβρίου.
Στην προσφορά έχουν ήδη συμμετάσχει ισχυροί θεσμικοί επενδυτές, μεταξύ των οποίων η BlackRock, η Fidelity Management & Research, η Capital Group και η Allianz, που απέκτησαν μετοχές συνολικής αξίας 854 εκατ. δολαρίων, στο ανώτατο επίπεδο του εύρους διάθεσης.
Με την τιμή των μετοχών να διαμορφώνεται μεταξύ 1.065 και 1.119 ρουπιών, η δημόσια εγγραφή των 3,1 δισ. δολαρίων αποτιμά τη Jio σε περίπου 107 δισ. δολάρια, εφόσον η διάθεση πραγματοποιηθεί στο υψηλότερο επίπεδο του εύρους.
Συγκριτικά, η χρηματιστηριακή αξία της Bharti Airtel, του επιχειρηματία Σουνίλ Μπάρτι Μιτάλ, διαμορφώνεται κοντά στα 123 δισ. δολάρια.
Η σύγκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Jio εμφανίζεται μεγαλύτερη από την αντίπαλό της με βάση αρκετούς από τους βασικούς επιχειρησιακούς δείκτες.
Η εταιρεία κατέχει ηγετική θέση τόσο στην κινητή τηλεφωνία όσο και στη σταθερή ευρυζωνική πρόσβαση, εξυπηρετεί περισσότερους από 500 εκατομμύρια συνδρομητές και προηγείται σε αναπτυσσόμενες δραστηριότητες, όπως οι ευρυζωνικές συνδέσεις κατοικιών, όπου η διείσδυση παραμένει σχετικά περιορισμένη.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέγεθος δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε υψηλότερη κερδοφορία.
Πάνω από 500 εκατ. συνδρομητές, αλλά χαμηλότερα έσοδα ανά πελάτη
Ένας από τους σημαντικότερους δείκτες για την αξιολόγηση των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών είναι το μέσο έσοδο ανά χρήστη (ARPU).
Σε αυτό το πεδίο, η Jio υπολείπεται της Bharti Airtel επί επτά συνεχόμενα χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το Bloomberg.
Κατά το τρίμηνο που ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο, η Bharti εμφάνισε μέσο έσοδο 264 ρουπιών ανά χρήστη, έναντι μόλις 216 ρουπιών για τη Jio.
Η διαφορά συνδέεται με τις αποκλίνουσες στρατηγικές των δύο εταιρειών.
Ενώ η Jio συνέχισε να επιδιώκει τη διεύρυνση της συνδρομητικής της βάσης, η Bharti επέλεξε σταδιακά να επικεντρωθεί στους πελάτες που αποφέρουν υψηλότερα έσοδα, περιορίζοντας την έκθεσή της σε χρήστες χαμηλής οικονομικής αξίας.
Αυτή η προσέγγιση έχει ενισχύσει και τα περιθώρια λειτουργικής κερδοφορίας της.
Η Bharti Airtel καταγράφει περιθώριο EBITDA 57,4%, έναντι 53,3% της Jio, διατηρώντας την πρωτοκαθεδρία στον κλάδο ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη.
Οι διαφορές αποτυπώνονται και στους χρηματιστηριακούς πολλαπλασιαστές. Η Jio αποτιμάται στις 33,2 φορές τα κέρδη των τελευταίων 12 μηνών, έναντι σχεδόν 37 φορών για την Bharti.
Πάντως, οι Nomura και Motilal Oswal Financial Services αποτιμούν τη Jio με υψηλότερο πολλαπλασιαστή επιχειρηματικής αξίας προς EBITDA σε σύγκριση με την Bharti.
Από τις δωρεάν κλήσεις στον απόλυτο έλεγχο της αγοράς
Η σημερινή εικόνα απέχει σημαντικά από εκείνη του 2016, όταν ο Μουκές Αμπάνι αποφάσισε να εισέλθει δυναμικά σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική και κατακερματισμένη αγορά.
Ακολουθώντας το επιχειρηματικό μοντέλο που τον είχε καθιερώσει, ο Ινδός μεγιστάνας δεν περιορίστηκε στην απόκτηση μεριδίου αγοράς. Επιδίωξε να ανατρέψει συνολικά τη δομή του κλάδου. Η Jio ξεκίνησε προσφέροντας δωρεάν υπηρεσίες φωνής και δεδομένων, πυροδοτώντας έναν από τους σφοδρότερους πολέμους τιμών που είχε γνωρίσει η ινδική οικονομία.
Οι ανταγωνιστές της αναγκάστηκαν είτε να αποχωρήσουν από την αγορά είτε να συγχωνευθούν, ενώ ορισμένοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον κίνδυνο χρεοκοπίας.
Η επιθετική πολιτική της προκάλεσε δικαστικές αντιπαραθέσεις και καταγγελίες για πρακτικές εξοντωτικής τιμολόγησης.
Η Bharti Airtel, που κατείχε τότε την πρώτη θέση στην αγορά, είχε προειδοποιήσει ότι η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να εξαλείψει τον υπόλοιπο ανταγωνισμό και να οδηγήσει στη δημιουργία μονοπωλίου.
Για τον Αμπάνι, η Jio αποτέλεσε τη δεύτερη μεγάλη προσπάθεια να κυριαρχήσει στην κινητή τηλεφωνία, ακολουθώντας την πατρική συμβουλή να καταστήσει τις τηλεφωνικές κλήσεις τόσο οικονομικές όσο μια ταχυδρομική κάρτα.
Η πρώτη του προσπάθεια είχε διακοπεί απότομα το 2005, όταν, ύστερα από μια έντονη οικογενειακή διαμάχη για τη διαδοχή, ο κλάδος τηλεπικοινωνιών πέρασε στον μικρότερο αδελφό του, Ανίλ.
Οι ισορροπίες άλλαξαν το 2010, όταν τα δύο αδέλφια κατήργησαν τη μεταξύ τους συμφωνία μη ανταγωνισμού.
Ο Μουκές δημιούργησε στη συνέχεια τη Jio, ενώ η Reliance Communications του Ανίλ Αμπάνι δεν κατάφερε να αντέξει τον ανταγωνισμό και τελικά κατέρρευσε.
Η ανατροπή του 2019 και η αντεπίθεση της Bharti Airtel
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια από την εμπορική της έναρξη, η Jio είχε κατακτήσει την κορυφή της ινδικής τηλεπικοινωνιακής αγοράς.
Το καλοκαίρι του 2019 διέθετε τη μεγαλύτερη συνδρομητική βάση, κατείχε το υψηλότερο μερίδιο εσόδων και είχε ήδη προετοιμάσει το έδαφος για νέες επενδύσεις, με στόχο να πρωταγωνιστήσει στη μετάβαση στην τεχνολογία 5G.
Στο διάστημα αυτό, η ανάπτυξη της Jio είχε προσθέσει περισσότερα από 70 δισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία της Reliance, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.
Το ίδιο καλοκαίρι, ωστόσο, αποτέλεσε και σημείο καμπής για τη Bharti Airtel.
Η εταιρεία αναθεώρησε τη στρατηγική της, δίνοντας προτεραιότητα στην προσέλκυση και διατήρηση συνδρομητών που προσέφεραν υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Αντί να κυνηγά διαρκώς περισσότερους πελάτες, άρχισε να απομακρύνεται από τα λιγότερο αποδοτικά τμήματα της αγοράς.
Η Jio, αντίθετα, εξακολούθησε να επικεντρώνεται στην αύξηση των χρηστών της, επιλογή που της εξασφάλισε κυριαρχία σε επίπεδο μεγέθους, αλλά επέτρεψε στην ανταγωνίστριά της να αποκτήσει πλεονέκτημα στα έσοδα ανά συνδρομητή.
Το επόμενο στοίχημα: Δορυφορικές επικοινωνίες, Starlink και τεχνητή νοημοσύνη
Η οικογένεια Αμπάνι προτιμά να στρέφει την προσοχή στις μελλοντικές δυνατότητες της Jio.
Ο Ακάς Αμπάνι, μεγαλύτερος γιος του Μουκές και επικεφαλής της διαδικασίας δημόσιας εγγραφής, εμφανίζεται αισιόδοξος για τις προοπτικές ανάπτυξης του ομίλου.
Μετά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, η Jio Platforms σχεδιάζει να αξιοποιήσει σημαντικό μέρος των κεφαλαίων που θα αντλήσει για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους του χρέους της.
Η κίνηση αυτή αναμένεται να ενισχύσει τον ισολογισμό της και να της επιτρέψει να ανταγωνιστεί αποτελεσματικότερα τη Starlink του Ίλον Μασκ στην αναδυόμενη αγορά δορυφορικών επικοινωνιών.
Οι ινδικές ρυθμιστικές αρχές δεν έχουν ακόμη εγκρίνει τις σχετικές αιτήσεις των δύο εταιρειών.
Σε συνέντευξη Τύπου την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ακάς Αμπάνι υπογράμμισε ότι η Jio διαθέτει πάντοτε τη δυνατότητα να αυξήσει τις τιμές των υπηρεσιών της, αλλά προτιμά να επικεντρώνεται στη δημιουργία μεγαλύτερης αξίας για τους πελάτες της.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι η προσφορά περισσότερων υπηρεσιών, ώστε οι συνδρομητές να παραμένουν ικανοποιημένοι.
Για τους επενδυτές, πάντως, ο σημαντικότερος βραχυπρόθεσμος καταλύτης θεωρείται η πολυαναμενόμενη αύξηση των τιμολογίων κινητής τηλεφωνίας, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει ουσιαστικά τα κέρδη της εταιρείας.
Οι αναλυτές εμφανίζονται σε μεγάλο βαθμό θετικοί για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της.
Σύμφωνα με την Centrum Broking, η Jio διαθέτει ισχυρή θέση στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές, εκτεταμένη κάλυψη δικτύου και ένα συνεχώς διευρυνόμενο οικοσύστημα ψηφιακών υπηρεσιών.
Τα χαρακτηριστικά αυτά της προσφέρουν τις προϋποθέσεις να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Από την πλευρά του, ο Chakri Lokapriya, managing partner της RSB LLP, θεωρεί την αποτίμηση της Jio ελκυστική σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές της.
Επισημαίνει ότι η μεγάλη πελατειακή βάση, η ποιότητα εξυπηρέτησης και η ισχυρή ανταγωνιστική θέση απέναντι στην Bharti Airtel και τη Vodafone Idea δημιουργούν σημαντικά πλεονεκτήματα.
Το αναπτυξιακό αφήγημα της Jio, ωστόσο, δεν περιορίζεται πλέον στην παραδοσιακή κινητή τηλεφωνία.
Οι δορυφορικές επικοινωνίες, οι ψηφιακές υπηρεσίες, η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογικές δραστηριότητες μπορούν, σύμφωνα με τον Lokapriya, να προσφέρουν πολλαπλές πηγές μακροπρόθεσμης δημιουργίας αξίας.
Για την Jio, η πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι διαφορετική από εκείνη του 2016. Τότε έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να κατακτήσει μια ολόκληρη αγορά. Σήμερα καλείται να πείσει τους επενδυτές ότι η κυριαρχία στους συνδρομητές μπορεί να μετατραπεί σε διατηρήσιμη κερδοφορία και μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία.