Η Κίνα ξεκίνησε έρευνα αντιντάμπινγκ για ένα κρίσιμο υλικό κατασκευής ημιαγωγών που εισάγεται από την Ιαπωνία, κλιμακώνοντας τη σύγκρουση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της Ασίας, λίγες ημέρες μετά την επίπληξη του Τόκιο προς το Πεκίνο για ενδεχόμενους εκτεταμένους ελέγχους εξαγωγών.

Το υλικό που βρίσκεται στο μικροσκόπιο είναι το διχλωροσιλάνιο (dichlorosilane), το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως σε λεπτά υμένια απαραίτητα για την παραγωγή logic, memory, analog και άλλων τύπων chips, σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας. Η έρευνα αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την Τετάρτη, με δυνατότητα παράτασης έως και έξι μήνες.

Κλιμάκωση μετά τις δηλώσεις για την Ταϊβάν

Η κίνηση του Πεκίνου αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο σε μια διπλωματική αντιπαράθεση που ξεκίνησε στις αρχές Νοεμβρίου, μετά τις δηλώσεις της Ιάπωνας πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι για την Ταϊβάν. Μία ημέρα νωρίτερα, η Κίνα ανακοίνωσε ελέγχους εξαγωγών σε προϊόντα με προορισμό την Ιαπωνία που θα μπορούσαν να έχουν στρατιωτική χρήση.

Οι ανησυχίες για επιπτώσεις στις βασικές ιαπωνικές βιομηχανίες προκάλεσαν πιέσεις στις μετοχές αυτοκινητοβιομηχανιών και άνοδο σε εταιρείες που σχετίζονται με τις σπάνιες γαίες, αν και ο τρόπος εφαρμογής των κινεζικών περιορισμών παραμένει ασαφής.

Διαμαρτυρία του Τόκιο και οικονομικό αποτύπωμα

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ιαπωνίας υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία προς τον Κινέζο αναπληρωτή επικεφαλής αποστολής, Σι Γιονγκ, σχετικά με τα μέτρα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα προϊόντα διπλής χρήσης που εισάγει η Ιαπωνία από την Κίνα ανέρχονται σε 10,7 τρισ. γιεν (68,4 δισ. δολάρια), περίπου στο 42% των συνολικών εισαγωγών αγαθών από την Κίνα το 2024, όπως ανέφερε ο Τακαχίντε Κιούτσι του Nomura Research Institute.

«Τα μέτρα στοχεύουν αποκλειστικά τη χώρα μας και αποκλίνουν σημαντικά από τη διεθνή πρακτική», δήλωσε ο Ιάπωνας κυβερνητικός εκπρόσωπος Μινόρου Κιχάρα, τονίζοντας ότι είναι απαράδεκτα και ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει αναγκαίες αντιδράσεις.

Διπλής χρήσης προϊόντα και σπάνιες γαίες

Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε ότι όλα τα προϊόντα διπλής χρήσης —με στρατιωτικές και εμπορικές εφαρμογές— απαγορεύεται να εξάγονται στην Ιαπωνία εάν μπορούν να ενισχύσουν τις στρατιωτικές της δυνατότητες, με άμεση ισχύ. Αν και οι λεπτομέρειες παραμένουν θολές, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές για τις ιαπωνικές εισαγωγές από την Κίνα, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της.

Κρατικά μέσα στην Κίνα αναφέρουν ότι εξετάζεται αυστηρότερος έλεγχος αδειών εξαγωγής για ορισμένα μεσαία και βαρέα στοιχεία σπάνιων γαιών. Πέρα από τις μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά, οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται ευρέως σε στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως μαγνήτες υψηλής αντοχής για συστήματα καθοδήγησης πυραύλων και κινητήρες μαχητικών αεροσκαφών.

Αγορές και εφοδιαστικές αλυσίδες υπό πίεση

Η Ιαπωνία βασίζεται στην Κίνα για περίπου το 70% των εισαγωγών σπάνιων γαιών (στοιχεία 2024), σύμφωνα με τον Japan Organization for Metals and Energy Security. Το προηγούμενο του 2010, όταν η Κίνα περιόρισε τις εξαγωγές λόγω εδαφικής διαμάχης, παραμένει νωπό στη μνήμη της ιαπωνικής βιομηχανίας.

Ο Κιούτσι εκτιμά ότι αν οι νέοι έλεγχοι επεκταθούν στις σπάνιες γαίες και διαρκέσουν τρεις μήνες, το οικονομικό κόστος θα φτάσει τα 660 δισ. γιεν, μειώνοντας το ΑΕΠ κατά 0,11%. Την Τρίτη, η Toyo Engineering Corp. ενισχύθηκε έως και 20%, ενώ η Toyota Motor Corp. υποχώρησε έως 3%.

Διπλωματικό παρασκήνιο και διεθνείς αντιδράσεις

Η λίστα ελέγχου εξαγωγών διπλής χρήσης της Κίνας περιλαμβάνει πάνω από 800 προϊόντα, από χημικά και αισθητήρες έως τεχνολογίες ναυτιλίας και αεροδιαστημικής. Η κλιμάκωση συνδέεται ευθέως με τις δηλώσεις της Τακαΐτσι περί ενδεχόμενης ιαπωνικής στρατιωτικής αντίδρασης σε περίπτωση χρήσης βίας για την Ταϊβάν — δηλώσεις που το Πεκίνο χαρακτήρισε «κακόβουλες».

Αναλυτές της Teneo εκτιμούν ότι η ασάφεια των μέτρων είναι σκόπιμη, καθώς αυξάνει την πίεση προς το Τόκιο για παραχωρήσεις. Μέχρι στιγμής, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκφράσει περιορισμένη δημόσια στήριξη, αν και επιβεβαιώνεται στενός συντονισμός με την Ιαπωνία.

Διαβάστε ακόμη

Πυρηνικά όπλα: Ο κίνδυνος για κρίση το 2026 και η μάχη για τον έλεγχο των εξοπλισμών

Ανθρώπινη σκέψη και τεχνητή νοημοσύνη: Πώς το AI αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε

Νέοι ESG κανόνες από την Ε.Ε.: Τι αλλαγές φέρνουν για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα