Η βροχή πέφτει ξανά με ένταση στο Κιλκένι, όμως θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να ανακάμψουν τα βοσκοτόπια του κτηνοτρόφου Ντένις Ντρέναν στη νοτιοανατολική Ιρλανδία από τους καύσωνες του φετινού καλοκαιριού. «Ήταν η ένταση της ζέστης που πραγματικά ξέρανε το έδαφος. Είναι εντελώς καμένο», δήλωσε ο Ντρέναν στο Bloomberg. «Είναι σαν να επιστρέφεις από τις διακοπές και να βρίσκεις όλα τα φυτά του σπιτιού σου νεκρά».
Η Ιρλανδία κατέγραψε τον ξηρότερο Ιούλιο στην ιστορία της, ενώ οι ακραίες θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές στα βοσκοτόπια και σε βασικές καλλιέργειες ζωοτροφών, όπως το καλαμπόκι. Το Ηνωμένο Βασίλειο βίωσε το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ, ενώ η Γαλλία αντιμετώπισε έναν από τους μεγαλύτερους σε διάρκεια και εντονότερους καύσωνες.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες και κτηνοτρόφοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με σοβαρή έλλειψη ζωοτροφών, καθώς τα καμένα χωράφια τούς αναγκάζουν να καταναλώνουν ήδη τα αποθέματα που προορίζονταν για τον χειμώνα.
Η κατάσταση αυτή ανατρέπει τον συνηθισμένο κύκλο της κτηνοτροφικής παραγωγής. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα βοοειδή περνούν τους θερμότερους μήνες βόσκοντας στην ύπαιθρο, επιτρέποντας στους παραγωγούς να δημιουργούν αποθέματα σανού και ενσιρώματος για τον χειμώνα, όταν υπάρχει ελάχιστο ή καθόλου φρέσκο χορτάρι.
Οι τιμές των ζωοτροφών εκτινάσσονται καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες περιορίζονται, οδηγώντας ορισμένους κτηνοτρόφους ακόμη και στο ενδεχόμενο μείωσης των κοπαδιών τους. Παράλληλα, η πίεση περιορίζει την παραγωγή γάλακτος από τα ζώα που έχουν καταπονηθεί από τη ζέστη, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να μεταφερθούν σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων, από τις μεταποιητικές επιχειρήσεις έως τους καταναλωτές.
«Είναι ένα τριπλό χτύπημα. Μου κοστίζει μια περιουσία να ταΐζω τις αγελάδες. Οι αγελάδες δεν είναι τόσο παραγωγικές όσο θα έπρεπε. Αλλά η μεγαλύτερη ανησυχία αυτή τη στιγμή είναι ότι καταναλώνω τα αποθέματα ζωοτροφών που είχα για τον χειμώνα», δήλωσε ο Ντρέναν, ο οποίος είναι επίσης πρόεδρος της Ένωσης Προμηθευτών Γάλακτος των Ιρλανδικών Γαλακτοκομικών Συνεταιρισμών.
Καθώς υπάρχει λιγότερο διαθέσιμο χορτάρι, ο Ντρέναν αναγκάστηκε να αρχίσει να χρησιμοποιεί τα αποθέματά του μήνες νωρίτερα από το συνηθισμένο. Ταυτόχρονα, το ακριβότερο ενσίρωμα και οι συμπυκνωμένες ζωοτροφές έχουν υπερδιπλασιάσει το ημερήσιο κόστος σίτισης, στα 5,80 ευρώ ανά αγελάδα.
Στο υψηλότερο επίπεδο τριετίας το καλαμπόκι
Οι ζημιές εκτείνονται πολύ πέρα από τα βοσκοτόπια. Η παρατεταμένη ζέστη και η ξηρασία στην Ευρώπη πλήττουν επίσης βασικές καλλιέργειες που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφές, απειλώντας να καταστήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο εξαρτημένη από ακριβές εισαγωγές.
Οι τιμές του καλαμποκιού στο Παρίσι έχουν ανέλθει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, καθώς η φτωχή συγκομιδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζει την εγχώρια προσφορά, την ώρα που οι αναταράξεις στη Μαύρη Θάλασσα εντείνουν τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα. Η άνοδος των τιμών προσθέτει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στους κτηνοτρόφους, για τους οποίους το καλαμπόκι αποτελεί βασική πηγή ζωοτροφής.
Ούτε οι εναλλακτικές πηγές προσφέρουν σημαντική ανακούφιση. Το χλωρό καλαμπόκι, μια σημαντική κτηνοτροφική καλλιέργεια, έχει υποστεί ιδιαίτερα μεγάλες ζημιές, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει ότι οι αποδόσεις θα είναι κατά 12% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Αυτό αφήνει τους κτηνοτρόφους με ακόμη λιγότερες εναλλακτικές επιλογές.
Ως αποτέλεσμα, η FEFAC, η ευρωπαϊκή ένωση των παραγωγών ζωοτροφών, εκτιμά ότι η ΕΕ θα χρειαστεί επιπλέον 7 εκατ. τόνους εισαγωγών καλαμποκιού για να καλύψει τη ζήτηση ζωοτροφών φέτος.
Ακόμη μεγαλύτερη προβλέπεται η πτώση στις αποδόσεις της σόγιας, κατά 14%, ενώ οι μειωμένες συγκομιδές κτηνοτροφικών φυτών θα μπορούσαν να αυξήσουν κατά περισσότερο από 1 δισ. ευρώ το κόστος προμήθειας προϊόντων σόγιας για ζωοτροφές στην ΕΕ το 2027.
Πρόσθετος κίνδυνος από τη Μαύρη Θάλασσα
Η αυξανόμενη ανάγκη της Ευρώπης για εισαγωγές ζωοτροφών έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, καθώς ο βασικός διάδρομος εξαγωγών σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα έχει διαταραχθεί σοβαρά από την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Η εξέλιξη αυτή απειλεί να καταστήσει δυσκολότερη την πρόσβαση στις προμήθειες από την Ουκρανία.
Η ζέστη έχει πλήξει όχι μόνο το καλαμπόκι, αλλά και τη μηδική και τα ζαχαρότευτλα, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες επιλογές για τη διατροφή των ζώων, σύμφωνα με τον Φαμπρίς Κουτουριέ, πρόεδρο της FRSEA Grand Est, περιφερειακού φορέα του μεγαλύτερου αγροτικού συνδικάτου της Γαλλίας.
«Αυτή τη στιγμή είναι πραγματικά ζήτημα διαθεσιμότητας», δήλωσε ο Κουτουριέ, ο οποίος είναι αγρότης στην ανατολική Γαλλία. «Δεν θα υπάρχουν σχεδόν καθόλου υποπροϊόντα —τα υπολείμματα που μένουν μετά την επεξεργασία των φυτών— τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ζωοτροφές».
Οι ακραίες θερμοκρασίες και η ξηρασία κάλυψαν τις περισσότερες από τις μεγαλύτερες κτηνοτροφικές περιοχές της Ευρώπης, από τη Γαλλία και τη Γερμανία έως την Ισπανία και την Ιρλανδία, στερώντας από τους παραγωγούς τη δυνατότητα να αναζητήσουν αποθέματα ζωοτροφών από άλλες περιοχές.
Πτώση έως 30% στην παραγωγή γάλακτος
Στη Γαλλία, η οποία διαθέτει το μεγαλύτερο κοπάδι βοοειδών στην περιοχή, η ανάπτυξη του χόρτου μειώθηκε κατά 50%, σύμφωνα με τον Λουντοβίκ Μπλεν, αντιπρόεδρο της Εθνικής Ομοσπονδίας Παραγωγών Γάλακτος της Γαλλίας. Η έλλειψη ζωοτροφών έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την παραγωγή γάλακτος.
«Έχουμε ορισμένες γαλακτοπαραγωγικές μονάδες όπου η παραγωγή έχει μειωθεί περίπου κατά 30%», δήλωσε ο Μπλεν. «Εάν δεν έχουμε τροφή για τα ζώα, είναι αδύνατον να έχουμε παραγωγή γάλακτος».
Η συρρίκνωση της προσφοράς γάλακτος στην ΕΕ, σε συνδυασμό με τις θερμές και ξηρές καιρικές συνθήκες, έχει ήδη αρχίσει να ασκεί ανοδικές πιέσεις στις παγκόσμιες τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).
Ο σχετικός δείκτης του ΟΗΕ για τα γαλακτοκομικά αυξήθηκε κατά 2,3% τον Αύγουστο, καταγράφοντας την πρώτη άνοδό του εδώ και τέσσερις μήνες.
Η κατάσταση κινδυνεύει να επιδεινωθεί εάν οι κτηνοτρόφοι αρχίσουν να μειώνουν τα κοπάδια γαλακτοπαραγωγής εξαιτίας της εκτίναξης των τιμών των ζωοτροφών. Ορισμένοι έχουν ήδη αναγκαστεί να λάβουν δραστικά μέτρα.
«Οι άνθρωποι ήδη σφάζουν αγελάδες που θα κρατούσαν για τον χειμώνα, γνωρίζοντας ότι δεν θα μπορέσουν να τις ταΐσουν», δήλωσε η Σόφι Γκρέγκορι, παραγωγός γάλακτος στο Ντόρσετ της Αγγλίας. «Έχουμε ξοδέψει πολλά χρήματα για να εξασφαλίσουμε μεγάλες ποσότητες ζωοτροφών, αλλά δεν ξέρω αν θα είναι αρκετές».
Πίσω στο Κιλκένι, οι κτηνοτρόφοι προετοιμάζονται για ιδιαίτερα δύσκολους μήνες, καθώς τα αποθέματα ζωοτροφών εξαντλούνται. «Κανείς δεν έχει πλεόνασμα. Αυτό είναι το πρόβλημα», δήλωσε ο Ντρέναν, ο οποίος, όπως και άλλοι Ιρλανδοί κτηνοτρόφοι, μπορούσε στο παρελθόν να εισάγει σανό ή μηδική από τη Γαλλία. «Όμως φέτος δεν έχουμε αυτή την επιλογή. Επομένως, αντιμετωπίζουμε πραγματικά σοβαρό πρόβλημα για τους χειμερινούς μήνες που έρχονται».
Διαβάστε ακόμη
Η ποινή της Σαντορίνης: Πώς η ΑΙ αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού
Αφορολόγητο κληρονομιάς: Το αόρατο πλεονέκτημα
Στεγαστικό πακέτο 2027: Φθηνά δάνεια, ανοιχτά σπίτια και ακριβότερη «πόρτα» για τους ξένους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ