Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να άρει ορισμένες κυρώσεις που σχετίζονται με το πετρέλαιο, να αναθέσει στο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ και προέβλεψε ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τελειώσει «πολύ σύντομα», καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη οικονομική και πολιτική πίεση και έντονες διακυμάνσεις στις αγορές πετρελαίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως η σύγκρουση θα τελειώσει αυτή την εβδομάδα, υποστήριξε όμως ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εξελίσσονται ταχύτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα και προσπάθησε να καθησυχάσει τους επενδυτές που ανησυχούν όλο και περισσότερο για την άνοδο των τιμών ενέργειας. Προειδοποίησε μάλιστα ότι οι βομβαρδισμοί θα γίνουν «σε πολύ, πολύ πιο σκληρό επίπεδο» εάν το Ιράν διαταράξει τις ροές του πετρελαίου.
«Στόχος μας είναι να κρατήσουμε χαμηλά τις τιμές του πετρελαίου», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου στο θέρετρό του στο Ντοράλ της Φλόριντα. «Αυξήθηκαν τεχνητά λόγω αυτής της επιχείρησης». Ο Τραμπ ανέφερε ότι θα μπορούσε να άρει «ορισμένες κυρώσεις που σχετίζονται με το πετρέλαιο ώστε να μειωθούν οι τιμές», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, πέρα από το ότι είχε συζητήσει το θέμα νωρίτερα τη Δευτέρα σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Η Ρωσία αντιμετωπίζει σειρά περιορισμών στον τεράστιο πετρελαϊκό της τομέα, μεταξύ των οποίων ανώτατο όριο τιμής στο αργό της και αμερικανικές κυρώσεις στους δύο μεγαλύτερους παραγωγούς της, στο πλαίσιο των πιέσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ο Τραμπ εξετάζει ένα ευρύ φάσμα επιλογών για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών πετρελαίου και βενζίνης μετά τον πόλεμο με το Ιράν. Μεταξύ αυτών είναι η απελευθέρωση αποθεμάτων, η προσωρινή αναστολή του ομοσπονδιακού φόρου στη βενζίνη — κάτι που θα απαιτούσε έγκριση από το Κογκρέσο — καθώς και ενδεχόμενη εμπλοκή του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε προηγουμένως αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αρθούν περισσότερες κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, αφού την προηγούμενη εβδομάδα δόθηκε προσωρινά η δυνατότητα σε ινδικά διυλιστήρια να αγοράσουν μεγαλύτερες ποσότητες, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Παρότι Aμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμο επ’ αόριστον, οι δηλώσεις του Τραμπ δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται πλέον πιο πρόθυμος να αφήσει δημόσια να εννοηθεί ότι μπορεί σύντομα να επιδιώξει τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
«Μαζί με τους Ισραηλινούς εταίρους μας συντρίβουμε τον εχθρό με μια συντριπτική επίδειξη τεχνολογικής δεξιοτεχνίας και στρατιωτικής ισχύος», δήλωσε ο Τραμπ σε Ρεπουμπλικανούς βουλευτές νωρίτερα τη Δευτέρα. Στη συνέντευξη Τύπου υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν πλήξει 5.000 στόχους στο Ιράν, ότι η ικανότητα πυραυλικών επιθέσεων της Τεχεράνης έχει μειωθεί στο 10% και ότι οι εκτοξεύσεις drones από τη χώρα έχουν μειωθεί κατά 83%. Οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ «μπορούν να θεωρηθούν σχεδόν ολοκληρωμένοι», είπε.
Δύσκολα διλήμματα
Την ίδια στιγμή όμως αναγνώρισε ότι παραμένουν τα ερωτήματα για την ηγεσία στην Τεχεράνη και δήλωσε πως «δεν θα υποχωρήσει μέχρι ο εχθρός να ηττηθεί πλήρως και αποφασιστικά». Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη βυθίσει περισσότερα από 50 ιρανικά πλοία, αλλά σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης θα μπορούσαν να βομβαρδίσουν και άλλους «σημαντικούς στόχους», όπως εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. «Έχουμε ήδη κερδίσει με πολλούς τρόπους, αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά», είπε. «Προχωρούμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα για να πετύχουμε την τελική νίκη που θα βάλει τέλος σε αυτόν τον μακροχρόνιο κίνδυνο».
Οι δηλώσεις υπογραμμίζουν τα δύσκολα διλήμματα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ, ο οποίος ισορροπεί ανάμεσα στην υπόσχεση για πλήρη στρατιωτική νίκη με τις οικονομικές και πολιτικές συνέπειες της συνέχισης του πολέμου.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σε συνέντευξή του στην εκπομπή NewsHour του PBS τη Δευτέρα, δήλωσε ότι η χώρα του έχει «πολύ πικρή εμπειρία» από διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπενθύμισε ότι τόσο τον Ιούνιο του περασμένου έτους όσο και φέτος, όταν βρίσκονταν σε εξέλιξη συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών, οι ΗΠΑ επέλεξαν να επιτεθούν στο Ιράν.
«Δεν νομίζω ότι οι συνομιλίες με τους Αμερικανούς θα βρίσκονται πλέον στην ατζέντα μας», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή, η Συρία ανακοίνωσε ότι η λιβανέζικη οργάνωση Χεζμπολάχ εκτόξευσε οβίδες πυροβολικού εναντίον θέσεων του συριακού στρατού δυτικά της Δαμασκού, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Sana. Παράλληλα ανέφερε ότι η Χεζμπολάχ έχει στείλει ενισχύσεις στα σύνορα Συρίας–Λιβάνου.
Επιστροφή στα κέρδη στην Wall Street
Οι αμερικανικές μετοχές ανέκαμψαν από τις απώλειες νωρίτερα τη Δευτέρα, αφού ο Τραμπ έστειλε αρχικά σήμα ότι είναι ανοιχτός σε ένα ενδεχόμενο τερματισμού της σύγκρουσης σε δηλώσεις του στο CBS News. Τα σχόλια αυτά οδήγησαν τον δείκτη S&P 500 να ενισχυθεί έως και 1%. Οι τιμές του πετρελαίου και οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων υποχώρησαν.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αμερικανικού πετρελαίου υποχώρησαν κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι μετά το κλείσιμο της αγοράς, αφού νωρίτερα είχαν εκτιναχθεί πάνω από τα 119 δολάρια μέσα σε μια εξαιρετικά ασταθή συνεδρίαση. Οι αγορές ηρέμησαν καθώς οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου εξετάζουν συντονισμένες κινήσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής προσφοράς και οι δηλώσεις του Τραμπ έδειξαν ότι μπορεί να επιδιώξει μια διέξοδο από τη σύγκρουση.
Ουσιαστικά κλειστά τα Στενά του Ορμούζ
Παρά ταύτα, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σχεδόν κλειστά, χωρίς να έχει καταρτιστεί ακόμη σαφές σχέδιο για το πώς θα προστατεύονται τα πλοία που διέρχονται από τον κρίσιμο αυτό θαλάσσιο διάδρομο. Ο Τραμπ δήλωσε στο CBS ότι στα Στενά του Ορμούζ παρατηρείται αυξημένη κίνηση πλοίων και ότι «σκέφτεται να αναλάβει τον έλεγχο» της περιοχής. Δεν διευκρίνισε ωστόσο ποιες ακριβώς ενέργειες εξετάζει.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος ήδη αντιμετωπίζει πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας του λόγω του επίμονου πληθωρισμού ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος και με την άνοδο των τιμών της βενζίνης καθώς ο πόλεμος δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης. Την Κυριακή χαρακτήρισε το πετρέλαιο στα 100 δολάρια «μικρό τίμημα» και υποστήριξε ότι το κόστος «θα μειωθεί γρήγορα όταν εξαλειφθεί η πυρηνική απειλή του Ιράν». Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αναγκάσει τη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο, να μειώσει την παραγωγή, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την κατάσταση. Παρόμοιες κινήσεις έχουν κάνει και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ.
Τη Δευτέρα ο Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν να μην εμποδίσει τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών, δηλώνοντας ότι αν συμβεί αυτό «θα δεχθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής χτύπημα είκοσι φορές ισχυρότερο από ό,τι έχουν δεχθεί μέχρι τώρα».
«Επιπλέον, θα πλήξουμε εύκολα στόχους που θα καταστήσουν σχεδόν αδύνατο για το Ιράν να ξαναχτιστεί ποτέ ως κράτος — θάνατος, φωτιά και οργή θα πέσουν πάνω τους — αλλά ελπίζω και προσεύχομαι να μη συμβεί αυτό».
Κλειστές κράτησε τις πετρελαϊκές στρόφιγγες το G7 – Υπό εξέταση παραμένει το άνοιγμα των αποθεμάτων
Τα συμβόλαια υποχώρησαν περαιτέρω αφού οι υπουργοί Οικονομικών της G7 δήλωσαν ότι είναι έτοιμοι να λάβουν οποιαδήποτε μέτρα χρειαστούν για να στηρίξουν τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, συμπεριλαμβανομένης της απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τη Γαλλία, η οποία ασκεί την προεδρία της ομάδας, οι χώρες της G7 «δεν έχουν φτάσει ακόμη στο σημείο» να συμφωνήσουν στην αξιοποίηση των έκτακτων ενεργειακών αποθεμάτων. Σε κοινή ανακοίνωση πάντως ανέφεραν ότι θα «παρακολουθούν στενά την κατάσταση και τις εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές» και θα είναι «έτοιμες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της παγκόσμιας προσφοράς ενέργειας μέσω απελευθέρωσης αποθεμάτων».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την έβδομη απώλεια στρατιώτη την Κυριακή. Δύο ισραηλινοί στρατιώτες και περίπου δώδεκα ισραηλινοί πολίτες έχουν επίσης χάσει τη ζωή τους. Δεδομένα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δείχνουν ότι η ένταση των επιθέσεων του Ιράν με πυραύλους και drones μειώνεται, αν και η Τεχεράνη συνεχίζει να πλήττει το Ισραήλ και χώρες του Κόλπου.
Περισσότεροι από 1.300 Ιρανοί έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στον πόλεμο, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό, ο οποίος δεν έχει ενημερωθεί εδώ και αρκετές ημέρες. Στον Λίβανο έχουν σκοτωθεί 486 άνθρωποι, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας. Τέσσερις πολίτες σκοτώθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ δύο μέλη των ενόπλων δυνάμεων έχασαν τη ζωή τους όταν συνετρίβη ελικόπτερο λόγω τεχνικής βλάβης. Θύματα έχουν καταγραφεί και σε άλλες χώρες του Κόλπου.
Οι ισραηλινές δυνάμεις συνέχισαν τις επιθέσεις στον νότιο Λίβανο με στόχο να αποδυναμώσουν τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ. Το ΝΑΤΟ αναχαίτισε τη Δευτέρα έναν βαλλιστικό πύραυλο που εκτοξεύθηκε από το Ιράν προς την Τουρκία, στο δεύτερο παρόμοιο περιστατικό, αυξάνοντας τον κίνδυνο να εμπλακεί πιο άμεσα η στρατιωτική συμμαχία στη σύγκρουση.
Την Κυριακή, ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ότι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ — του οποίου ο πατέρας, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, κυβερνούσε τη χώρα για σχεδόν 37 χρόνια και σκοτώθηκε όταν ξεκίνησαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου — έλαβε «αποφασιστική πλειοψηφία» στη Συνέλευση των Ειδικών του Ιράν για να γίνει ανώτατος ηγέτης.
Ο 56χρονος Χαμενεΐ έχει στενές σχέσεις με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ίσως τον ισχυρότερο στρατιωτικό και οικονομικό οργανισμό της χώρας. Η οργάνωση δήλωσε πλήρη πίστη στον νέο ηγέτη.
Τη Δευτέρα ο Τραμπ εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του, λέγοντας ότι το Ιράν θα έπρεπε να τοποθετήσει έναν ηγέτη «που να μπορεί επιτέλους να κάνει κάτι ειρηνικά».
Η νέα ηγεσία «μοιράζεται πολλές από τις ίδιες ιδεολογικές αντιλήψεις με τον πατέρα της και θα επιδιώξει τη συνέχεια — συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης του πολέμου», δήλωσε η αναλύτρια γεωοικονομίας Ντίνα Εσφαντιάρι. Η εκλογή του «υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν πρόκειται να αλλάξει στάση στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής», σημείωσε.
Η Σαουδική Αραβία και το Μπαχρέιν δέχθηκαν ξανά επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ εκρήξεις αναφέρθηκαν σε διάφορες περιοχές του Ιράν, μεταξύ των οποίων και στην πρωτεύουσα Τεχεράνη.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει εντείνει τις διπλωματικές επαφές με το Ιράν, υιοθέτησε επίσης πιο αυστηρό τόνο τις τελευταίες ημέρες. Το σαουδαραβικό υπουργείο Εξωτερικών προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οι ενέργειες της Τεχεράνης κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση, στην οποία το Ιράν «θα είναι ο μεγαλύτερος χαμένος».
Τη Δευτέρα οι Ηνωμένες Πολιτείες διέταξαν τους Αμερικανούς διπλωμάτες που δεν είναι απολύτως απαραίτητοι για τη λειτουργία της πρεσβείας στη Σαουδική Αραβία να εγκαταλείψουν τη χώρα, επικαλούμενες κινδύνους ασφαλείας.
Διαβάστε ακόμη
Οι διακυμάνσεις του πετρελαίου στην περιοχή των 100 δολαρίων φέρνουν νωρίτερα αποφάσεις
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Πώς εκτοξεύτηκαν οι ναύλοι σε ιστορικά επίπεδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.