Βαθιά εσωκομματική κρίση προκαλεί στους Ρεπουμπλικανούς η ιστορική εκλογική τους ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με κορυφαία στελέχη να αποδίδουν ευθύνες στον Λευκό Οίκο και να αμφισβητούν ανοιχτά πολιτικές επιλογές του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η επόμενη ημέρα βρίσκει το κόμμα αντιμέτωπο με έντονες αντιπαραθέσεις, την ώρα που πιθανοί διεκδικητές του προεδρικού χρίσματος για το 2028 επιχειρούν να διαμορφώσουν το δικό τους πολιτικό στίγμα.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος πήρε αποστάσεις τόσο από τον Τραμπ όσο και από τον πόλεμο στο Ιράν, αναγνωρίζοντας ότι η σύγκρουση, το υψηλό κόστος ζωής και οι σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ συνέβαλαν καθοριστικά στην εκλογική ήττα.
Την ίδια ώρα, ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ άσκησαν σκληρή κριτική στη στρατηγική του κόμματος, ενώ παλαιότερα στελέχη των Ρεπουμπλικανών επανέφεραν προειδοποιήσεις που, όπως υποστηρίζουν, είχαν αγνοηθεί.
Βανς: «Μας το είχατε πει» – Ο πόλεμος στο Ιράν κόστισε τη Γερουσία
Ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος θεωρείται ένας από τους βασικούς πιθανούς διεκδικητές του ρεπουμπλικανικού χρίσματος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, προχώρησε την Τετάρτη σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή αποτίμηση του αποτελέσματος.
Σε εκτενή ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απέδωσε την ήττα των Ρεπουμπλικανών στον πόλεμο με το Ιράν, στην ακρίβεια και στις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ισραήλ.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι η στρατιωτική σύγκρουση κόστισε στο κόμμα του τον έλεγχο της Γερουσίας για τουλάχιστον έξι χρόνια.
Απευθυνόμενος σε όσους είχαν προειδοποιήσει για τις πολιτικές συνέπειες αυτών των επιλογών, ο Βανς αναγνώρισε ότι οι ανησυχίες τους αποδείχθηκαν βάσιμες.
«Σε όσους είναι θυμωμένοι και θέλουν να πουν “σας τα είχαμε πει”, έχετε δίκιο. Μας τα είχατε πει», έγραψε.
Η παρέμβασή του αποτυπώνει την προσπάθεια του αντιπροέδρου να διαφοροποιηθεί από συγκεκριμένες αποφάσεις της κυβέρνησης στην οποία συμμετέχει, καθώς αρχίζει η συζήτηση για το πολιτικό μέλλον των Ρεπουμπλικανών.
Ωστόσο, η θέση του είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς παραμένει άμεσα συνδεδεμένος με την κυβέρνηση Τραμπ και με την εκστρατεία που οδήγησε στις εκλογικές απώλειες.
ΝτεΣάντις: «Γεγονός που αγγίζει τα όρια της εξαφάνισης»
Ακόμη πιο δραματική ήταν η αποτίμηση του Ρον ΝτεΣάντις, κυβερνήτη της Φλόριντα, ο οποίος αξιοποίησε τη σχετικά καλύτερη επίδοση των Ρεπουμπλικανών στην πολιτεία του για να αναδείξει την ανάγκη αλλαγής στρατηγικής.
«Ας ξεκαθαρίσουμε τι συνέβη χθες το βράδυ. Αυτό πλησιάζει σε γεγονός που απειλεί με εξαφάνιση τους Ρεπουμπλικανούς σε πολλές περιοχές της χώρας», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου.
Παρότι έχει υποβαθμίσει δημοσίως το ενδιαφέρον του για νέα διεκδίκηση της προεδρίας το 2028, η παρέμβασή του ερμηνεύεται ως προσπάθεια να ενισχύσει τη θέση του στη συζήτηση για την επόμενη ηγεσία του κόμματος.
Ο ΝτεΣάντις στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της κυβερνητικής διαφθοράς, το οποίο καταγράφηκε μεταξύ των σημαντικότερων ανησυχιών των ψηφοφόρων.
Ζήτησε από το Κογκρέσο να απαγορεύσει τις χρηματιστηριακές συναλλαγές των μελών του, επεκτείνοντας μάλιστα την απαγόρευση και στην εκτελεστική εξουσία.
Η τοποθέτηση θεωρήθηκε έμμεση αιχμή κατά του Τραμπ, καθώς, σύμφωνα με οικονομικές γνωστοποιήσεις που επικαλείται το δημοσίευμα, ο Πρόεδρος πραγματοποίησε δεκάδες χιλιάδες συναλλαγές σε τίτλους κατά το πρώτο έτος της θητείας του.
Ο Λευκός Οίκος έχει υποστηρίξει ότι οι επενδύσεις του Τραμπ τελούν υπό ανεξάρτητη διαχείριση και ότι δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων.
Πρόσωπο με γνώση των πολιτικών διεργασιών στη Φλόριντα ανέφερε ότι η ενεργή συμμετοχή του ΝτεΣάντις στην προεκλογική εκστρατεία του Μπάιρον Ντόναλντς, υποψηφίου για τη διαδοχή του στην κυβερνητική θέση, ενίσχυσε τη δική του πολιτική παρουσία.
Κατά την ίδια πηγή, ο ΝτεΣάντις εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική υποστήριξη μεταξύ των Ρεπουμπλικανών της Φλόριντα, παρά την αποτυχία της προηγούμενης προεδρικής του προσπάθειας το 2024.
Τεντ Κρουζ: «Το Τέξας έγινε μπλε» – Στο στόχαστρο δασμοί και data centers
Σκληρή κριτική στη στρατηγική των Ρεπουμπλικανών άσκησε και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ, ο οποίος επίσης συγκαταλέγεται στα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν το προεδρικό χρίσμα το 2028.
Ο Κρουζ χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα ιστορική αποδοκιμασία, συνδέοντάς το με την αντίδραση των ψηφοφόρων στους δασμούς, στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη κέντρων δεδομένων.
«Πρέπει να ακούσουμε και να ανταποκριθούμε. Πρέπει να υπερασπιστούμε οικονομικές πολιτικές που κάνουν πραγματική διαφορά στη ζωή των εργαζομένων και να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες», ανέφερε στο podcast του.
Και πρόσθεσε μια φράση που αποτυπώνει το μέγεθος της εκλογικής ανατροπής:
«Το Τέξας είναι μπλε».
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη νίκη του Δημοκρατικού Τζέιμς Ταλαρίκο στη μάχη για τη Γερουσία του Τέξας, μιας πολιτείας που αποτελούσε επί δεκαετίες ισχυρό προπύργιο των Ρεπουμπλικανών.
Ρόμνεϊ και Κόρνιν: «Κακές πολιτικές και κακές επιλογές»
Στη συζήτηση για τα αίτια της ήττας παρενέβησαν και παλαιότερα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, τα οποία είχαν κατά καιρούς διαφωνήσει με τον Τραμπ.
Ο γερουσιαστής του Τέξας Τζον Κόρνιν, ο οποίος είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές εκλογές από τον Κεν Πάξτον, κατηγόρησε το κόμμα για μια σειρά από «αχρείαστα πολιτικά λάθη».
Σε άρθρο του στη Wall Street Journal, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην επιλογή των Ρεπουμπλικανών να στηρίξουν τον Πάξτον, παρά τα σκάνδαλα που είχαν συνοδεύσει την πολιτική του πορεία.
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο Μιτ Ρόμνεϊ, υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία το 2012.
Ο Ρόμνεϊ επέκρινε την υιοθέτηση των δασμών Τραμπ, τον πόλεμο που χαρακτήρισε «παρορμητικό», αλλά και αυτό που περιέγραψε ως εμφανή διαφθορά.
«Κακές πολιτικές και κακός χαρακτήρας οδηγούν σε κακή πολιτική πρακτική», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Bad policy, bad character make bad politics: erratic tariffs, impulsive Iran war, blanket pardons, apparent corruption, weaponized justice, ICE brutality, mountainous deficits, hiding Epstein, abandoning allies and coddling enemies. Hoping for a course correction, for the country and for my party.
— Mitt Romney (@MittRomney) November 4, 2026
«Ελπίζω σε αλλαγή πορείας, για τη χώρα και για το κόμμα μου», πρόσθεσε.
Τραμπ: Υποβαθμίζει την ήττα και στηρίζει τον Χέγκσεθ
Την ώρα που οι Ρεπουμπλικανοί αναζητούσαν τα αίτια της εκλογικής ήττας, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε την Τετάρτη στο εργοτάξιο κατασκευής της νέας αίθουσας εκδηλώσεων του Λευκού Οίκου.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, επιχείρησε να υποβαθμίσει το αποτέλεσμα, καθώς και τις πληροφορίες περί έντασης στις σχέσεις του με τον Τζέι Ντι Βανς.
Παράλληλα, διέψευσε δημοσίευμα του CBS News σύμφωνα με το οποίο εξέταζε με συνεργάτες του το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
«Όχι, πιστεύω ότι κάνει πολύ καλή δουλειά», δήλωσε.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει επίσης αποκλείσει δημοσίως το ενδεχόμενο εκτεταμένου ανασχηματισμού της κυβέρνησής του.
Πρόσωπο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Τραμπ ανέφερε, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι ο Πρόεδρος δεν βρίσκεται σε διάθεση να προχωρήσει σε μεγάλες αλλαγές.
Μάλιστα, χρησιμοποίησε τη χαρακτηριστική έκφραση ότι «δεν εκτοξεύονται κέτσαπ στους τοίχους», παραπέμποντας σε παλαιότερη μαρτυρία σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ είχε πετάξει το γεύμα του μετά την εκλογική ήττα του 2020.
Ο ίδιος είχε αρνηθεί τότε το περιστατικό.
Παρά την απροθυμία του για αλλαγές, σύμφωνα με την ίδια πηγή, αρκετά στελέχη χαμηλότερων βαθμίδων της κυβέρνησης εμφανίζονται έτοιμα να αποχωρήσουν.
Παράλληλα, ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ εξακολουθούν να συζητούν το μέλλον της προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς, αν και ο Πρόεδρος έχει δηλώσει ότι θα παραμείνει στη θέση της «για πολύ καιρό».
Εκλογική συντριβή: Τουλάχιστον επτά έδρες χάνουν οι Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία
Η έκταση της ήττας αποτυπώνεται στα στοιχεία για τη νέα σύνθεση του Κογκρέσου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του NBC News που επικαλείται το δημοσίευμα, οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν τουλάχιστον 54 έδρες στη Γερουσία, με τους Ρεπουμπλικανούς να χάνουν τουλάχιστον επτά έδρες.
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να φτάσουν τις 258 έδρες, έναντι 177 των Ρεπουμπλικανών.
Εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαφορά υπέρ των Δημοκρατικών στη Βουλή από την περίοδο μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, τη δεκαετία του 1970.
Οι Ρεπουμπλικανοί υπέστησαν ήττες σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες, όπως το Τέξας, η Νότια Καρολίνα και το Κάνσας, ενώ έχασαν και σειρά κρίσιμων αναμετρήσεων σε αμφίρροπες πολιτείες.
Στον απόηχο των αποτελεσμάτων, ο Μάικ Τζόνσον, πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, προτίθεται να αποχωρήσει από την ηγεσία των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή το επόμενο έτος, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εσωκομματική αναμέτρηση.
Ο Βανς και το πρόβλημα του Οχάιο
Για τον Τζέι Ντι Βανς, οι εκλογικές απώλειες στο Οχάιο, την πολιτεία από την οποία προέρχεται, δημιουργούν πρόσθετες πολιτικές δυσκολίες.
Ο αντιπρόεδρος είχε συμμετάσχει ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία, πραγματοποιώντας επανειλημμένες επισκέψεις στην πολιτεία μαζί με τον Τραμπ.
Ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τόσο την αναμέτρηση για τη θέση του κυβερνήτη όσο και τις αναπληρωματικές εκλογές για το υπόλοιπο της γερουσιαστικής θητείας που είχε αφήσει ο ίδιος ο Βανς.
Η Έιμι Άκτον επικράτησε του Ρεπουμπλικανού Βίβεκ Ραμασουάμι, εξασφαλίζοντας την πρώτη νίκη Δημοκρατικού υποψηφίου για τη θέση του κυβερνήτη στο Οχάιο εδώ και 20 χρόνια.
Η Μέγκαν Χέις, πρώην συνεργάτιδα του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, εκτίμησε ότι η πορεία του Βανς προς τις εκλογές του 2028 θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
«Ο αντιπρόεδρος Βανς έχει να ανέβει μια πολύ απότομη ανηφόρα εάν θέλει να διεκδικήσει την προεδρία το 2028. Είτε του αρέσει είτε όχι, αυτή είναι η κυβέρνηση Τραμπ – Βανς», δήλωσε.
Κατά την ίδια, οι ψηφοφόροι απορρίπτουν τις οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης και δεν επιθυμούν επανάληψη των ίδιων επιλογών.
Η διαφήμιση Ραμασουάμι που προκάλεσε αντιδράσεις
Ο Βανς δέχθηκε επιπλέον κριτική για τη στήριξή του σε μια αμφιλεγόμενη προεκλογική διαφήμιση του Ραμασουάμι.
Το διαφημιστικό μήνυμα περιλάμβανε την αποξενωμένη μητέρα της Δημοκρατικής υποψήφιας Έιμι Άκτον, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
Ο Βανς είχε υπερασπιστεί τη συγκεκριμένη επιλογή κατά τη διάρκεια των επισκέψεών του στο Οχάιο.
Μετά το αποτέλεσμα, ο πρώην κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ Κρις Κρίστι, ο οποίος έχει διεκδικήσει δύο φορές το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, εξαπέλυσε προσωπική επίθεση εναντίον του.
«Ο Τζέι Ντι Βανς θα μείνει στη μνήμη για το γεγονός ότι στάθηκε δίπλα στον Βίβεκ και τη διαφήμισή του. Ένας άνθρωπος που έχει γράψει βιβλίο για τον καθολικισμό. Είναι ντροπή», ανέφερε σε ανάρτησή του.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε την Τετάρτη ότι συμφωνεί σε γενικές γραμμές με την ανάρτηση του Βανς για το Ιράν και το Ισραήλ.
Ωστόσο, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ο αντιπρόεδρός του να μη διεκδικήσει τελικά την προεδρία το 2028.
«Ίσως να μην είναι υποψήφιος. Δεν ξέρω ποιος θα είναι υποψήφιος», ανέφερε.
Οι προσωπικές επιλογές Τραμπ που απέτυχαν
Η κριτική προς τον Αμερικανό Πρόεδρο επικεντρώνεται επίσης σε υποψηφίους που είχαν εξασφαλίσει την προσωπική του υποστήριξη, παρά τις επιφυλάξεις άλλων στελεχών του κόμματος.
Στο Τέξας, ο Τραμπ είχε στηρίξει τον Κεν Πάξτον απέναντι στον Τζον Κόρνιν στις εσωκομματικές εκλογές.
Στη Νότια Καρολίνα είχε προωθήσει την υποψηφιότητα της Ντάρλιν Γκράχαμ, ενώ στη Βόρεια Καρολίνα είχε υποστηρίξει τον Μάικλ Γουάτλι, μετά την απόφαση του γερουσιαστή Τομ Τίλις να μη διεκδικήσει νέα θητεία.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν και τις τρεις αναμετρήσεις.
Στη Λουιζιάνα, όπου ο Τραμπ είχε ασκήσει πίεση για την αποχώρηση ενός εν ενεργεία Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή, το κόμμα κατάφερε να διατηρήσει την έδρα με μικρή διαφορά.
Ο Πρόεδρος είχε επίσης υποστηρίξει δημόσια τη διαφήμιση του Ραμασουάμι στο Οχάιο, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Ο Μικ Μάλβεϊνι, πρώην υπηρεσιακός προσωπάρχης του Λευκού Οίκου επί Τραμπ, υποστήριξε ότι πίσω από τις συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές δεν υπήρχε κάποιος ευρύτερος στρατηγικός σχεδιασμός.
«Δεν ήταν κάποιος σύμβουλος. Δεν υπήρχε καμία ομάδα εστίασης. Ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ», έγραψε την Τετάρτη, αποδίδοντας τις αποφάσεις προσωπικά στον Πρόεδρο.
Η μάχη για την επόμενη ημέρα και το 2028
Η εκλογική ήττα σηματοδοτεί την έναρξη μιας ευρύτερης σύγκρουσης για την πολιτική φυσιογνωμία και την ηγεσία των Ρεπουμπλικανών.
Έπειτα από περίπου μία δεκαετία κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρούσε σχεδόν απόλυτο έλεγχο του κόμματος, τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι στελέχη της επόμενης γενιάς επιχειρούν να χαράξουν διαφορετική κατεύθυνση.
Ο Βανς προσπαθεί να διαφοροποιηθεί από τον πόλεμο στο Ιράν και τις οικονομικές συνέπειές του, ο ΝτεΣάντις αναδεικνύει ζητήματα διαφάνειας και διοικητικής αποτελεσματικότητας, ενώ ο Κρουζ ζητεί επαναπροσδιορισμό της οικονομικής πολιτικής.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να συνεχίσει την κυβερνητική του πορεία χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο επιτελείο ή στις βασικές του προτεραιότητες.
Η σύγκρουση αυτή προμηνύει μια περίοδο έντονων εσωκομματικών διεργασιών, με τους Ρεπουμπλικανούς να καλούνται να αποφασίσουν εάν θα επιμείνουν στην πολιτική κληρονομιά Τραμπ ή θα αναζητήσουν ένα νέο μοντέλο για την επιστροφή τους στην εξουσία στις προεδρικές εκλογές του 2028.