Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται ότι ετοιμάζεται απλώς να αποχωρήσει από τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει μαζί με το Ισραήλ στο Ιράν, αναφέρεται χαρακτηριστικά σε ανάλυση του αμερικανικού δικτύου CNN, λίγες ώρες πριν από το πολυαναμενόμενο διάγγελμά του.
Όπως σημειώνει ο συντάκτης της ανάλυσης, ο Τραμπ προειδοποιεί στους συμμάχους των ΗΠΑ — οι οποίοι δεν συμμετείχαν στον πόλεμο με το Ιράν επειδή δεν είχαν προηγούμενη ενημέρωση, δεν τον επιθυμούσαν και θεωρούσαν ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο — ότι θα επωμιστούν τις συνέπειες.
«Πηγαίνετε να βρείτε το δικό σας πετρέλαιο», έγραψε την Τρίτη στην πλατφόρμα Truth Social, λίγο πριν πηγές δηλώσουν στο CNN ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να εγγυηθεί την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ πριν κηρύξει την αποστολή ολοκληρωμένη. Αργότερα, ο πρόεδρος προέβλεψε ότι ο πόλεμος θα «τελειώσει» μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες. «Τι θα συμβεί στα Στενά, δεν θα μας αφορά», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
Το Ιράν έχει αξιοποιήσει το στρατηγικό αυτό πέρασμα στην είσοδο του Περσικού Κόλπου για να μπλοκάρει κρίσιμες ροές πετρελαίου και να κρατήσει την παγκόσμια οικονομία σε ομηρία. Αν ο πόλεμος τελειώσει με τον έλεγχό του επί της θαλάσσιας οδού, θα πρόκειται για στρατηγική νίκη.
Το αφήγημα Τραμπ
Καθώς εντείνονται οι ενδείξεις ότι ο Τραμπ επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου, αξιωματούχοι φαίνεται να διαμορφώνουν ένα αφήγημα που θα του επιτρέψει να τον λήξει χωρίς να επιλύσει τις συνέπειες. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν — παρότι η χώρα εξακολουθεί να κυβερνάται από θεοκρατικό καθεστώς που αντιτίθεται στις ΗΠΑ.
Οι προσπάθειες αυτές να επαναπροσδιοριστεί η έννοια της επιτυχίας αντανακλούν τα δύσκολα διλήμματα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ περισσότερο από έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, αλλά και την πίεση από το χρονοδιάγραμμα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που έχουν θέσει αξιωματούχοι για τη διάρκειά του. Έρχονται επίσης έπειτα από ισχυρισμούς του προέδρου ότι διεξάγονται «παραγωγικές» συνομιλίες με το Ιράν — κάτι που διαψεύδεται από την Τεχεράνη, χωρίς να υπάρχουν δημόσια στοιχεία προόδου.
Ένα τέλος του πολέμου με το Ιράν να ελέγχει τα Στενά θα θεωρηθεί διεθνώς στρατηγική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ιράν πιθανότατα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί οικονομικά τη θέση του, επιβάλλοντας τέλη διέλευσης σε δεξαμενόπλοια — χρηματοδοτώντας έτσι την ανοικοδόμηση στρατιωτικών, πυραυλικών και ενδεχομένως πυρηνικών προγραμμάτων που επλήγησαν από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.
Όλα αυτά θέτουν σε δοκιμασία την ικανότητα του Τραμπ να παρουσιάζει σχεδόν κάθε εξέλιξη ως νίκη. Ωστόσο, ίσως αποτελεί προτιμότερο σενάριο για τον ίδιο, καθώς μια στρατιωτική προσπάθεια επαναλειτουργίας των Στενών θα ενείχε τον κίνδυνο βαριών απωλειών για τις ΗΠΑ και παράτασης του πολέμου, υπονομεύοντας περαιτέρω την ήδη φθίνουσα πολιτική του επιρροή στο εσωτερικό.
Ο Τραμπ δεν μπορεί να αποφύγει τις συνέπειες των επιλογών του
Η αποχώρηση μπορεί να αφήσει πίσω της αστάθεια. Ωστόσο, θα συνάδει με τη μεθοδολογία του Τραμπ, η οποία συχνά αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική στην αποδόμηση υπαρχόντων ισορροπιών παρά στη δημιουργία νέων. Εντάσσεται επίσης στη λογική «America First», σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ δρουν αποκλειστικά με βάση τα δικά τους συμφέροντα, ενώ αντανακλά και την ενόχληση του προέδρου προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν λειτουργούν σε κενό. Ο Τραμπ δύσκολα θα αποφύγει τις οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις της διατήρησης των Στενών υπό ιρανικό έλεγχο. Μπορεί να διαμορφώσει πολιτικό αφήγημα για την αποχώρηση, αλλά οι αγορές δύσκολα θα πειστούν.
«Παρότι οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου παγκοσμίως, αυτό δεν προστατεύει τους καταναλωτές από τις τιμές, γιατί αυτές καθορίζονται παγκοσμίως», δήλωσε η Rosemary Kelanic. «Όλοι επηρεάζονται από αυτό το σοκ προσφοράς».
Το οικονομικό πλήγμα απειλεί να πυροδοτήσει παγκόσμια ύφεση, η οποία θα πλήξει και τις ΗΠΑ — πιθανόν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, όπου οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν ισχυρή νίκη.
Ευρύτερα, οι συνέπειες του πολέμου απειλούν να βαθύνουν το ρήγμα στη διατλαντική συμμαχία. Αυτό ενισχύει την ανάγκη για ευρωπαϊκή στρατιωτική ενίσχυση, καθώς η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας καθίσταται λιγότερο αξιόπιστη.
Καμπανάκια συναγερμού ήχησαν όταν ο υπουργός Εξωτερικών Μαρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε «απογοητευτική» τη στάση των συμμάχων και άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα επανεξετάσουν τις δεσμεύσεις τους.
Πώς η Ευρώπη θα πληρώσει το τίμημα
Οι ευρωπαϊκές χώρες συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας. Ορισμένες, όπως η Βρετανία, αρνήθηκαν αρχικά τη χρήση βάσεων, ενώ άλλες, όπως η Ισπανία, προχώρησαν ακόμη περισσότερο.
Ωστόσο, η αποχή από τον πόλεμο δεν τις προστατεύει από το κόστος του. Οι υψηλές τιμές ενέργειας και ο πληθωρισμός απειλούν εύθραυστες οικονομίες και εντείνουν τις πολιτικές πιέσεις. Υπάρχουν ήδη συζητήσεις για δελτίο καυσίμων σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, ενώ εντείνονται οι φόβοι για νέο κύμα προσφύγων.
Ταυτόχρονα, η στρατιωτική αδυναμία της Ευρώπης αναδεικνύεται. Χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, δεν υπάρχει ρεαλιστική δυνατότητα διασφάλισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, δεν είναι βέβαιο ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν πλήρως. Συχνά χρησιμοποιεί ρητορικές πιέσεις ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Ο Μάρκο Ρούμπιο υπαινίχθηκε ότι άλλες χώρες θα πρέπει να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Η Ευρώπη μπορεί να διαδραματίσει ρόλο, αλλά μόνο μετά το τέλος των συγκρούσεων. Η Γαλλία έχει δηλώσει ότι θα συμμετείχε σε διεθνή αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, δεν υπάρχει διάθεση για εμπλοκή σε έναν ακόμη πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
«Τι περιμένει ο Ντόναλντ Τραμπ να κάνουν λίγες ευρωπαϊκές φρεγάτες που δεν μπορεί να κάνει το αμερικανικό ναυτικό;» δήλωσε ο Boris Pistorius.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι συνέπειες του πολέμου επηρεάζουν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως — ακόμη και όσους δεν έχουν καμία συμμετοχή στις αποφάσεις.
Διαβάστε ακόμη
ΕΛΣΤΑΤ: Στο 8,5% η ανεργία τον Φεβρουάριο (πίνακας)
PMI: Οριακή άνοδος για την ελληνική μεταποίηση τον Μάρτιο – Πιέσεις από κόστος και αβεβαιότητα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.