Τα Στενά του Ορμούζ έχουν σχεδόν κλείσει εδώ και σχεδόν τέσσερις εβδομάδες, πυροδοτώντας έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, χωρίς ορατή προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης.

Οι επιθέσεις και οι απειλές του Ιράν κατά εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο έχουν εκτινάξει το ρίσκο διέλευσης, οδηγώντας ουσιαστικά σε παράλυση της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους πλέον στρατηγικούς θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, σύμφωνα με ανάλυση του CNN. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και κρίσιμες ποσότητες λιπασμάτων για τη διεθνή αγροτική παραγωγή.

Καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προβάλλει διπλωματικές πρωτοβουλίες για το άνοιγμα των Στενών, ενώ παράλληλα εξετάζει την ανάπτυξη επιπλέον στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή και τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό ναυτικό.

Ωστόσο, το Ιράν διατηρεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα, τόσο λόγω των μεθόδων ασύμμετρου πολέμου που χρησιμοποιεί — όπως drones και θαλάσσιες νάρκες — όσο και λόγω της γεωγραφικής του θέσης.

Γιατί η γεωγραφία ευνοεί το Ιράν

Το πέρασμα έχει πλάτος περίπου 24 μίλια στο στενότερο σημείο του, ενώ η ναυσιπλοΐα περιορίζεται σε δύο κύριες λωρίδες, καθιστώντας το ένα από τα πιο κρίσιμα «chokepoints» στον κόσμο.

Η στενότητα του χώρου καθιστά εξαιρετικά δύσκολους τους ελιγμούς και την αποφυγή κινδύνων, ενώ δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα είδος «ζώνης θανάτου», όπου ο χρόνος προειδοποίησης για επίθεση μπορεί να είναι ελάχιστος, ενώ το Ιράν δεν χρειάζεται να εντοπίσει στόχους — μπορεί απλώς να περιμένει.

Επιπλέον, η χώρα διαθέτει σχεδόν 1.000 μίλια ακτογραμμής, από την οποία μπορεί να εκτοξεύει κινητούς πυραύλους κατά πλοίων, οι οποίοι είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να καταστραφούν.

123RF

Οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα

Παρότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν περιορίσει μέρος των συμβατικών δυνατοτήτων του Ιράν, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η απειλή δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως.

Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν drones, μικρά ταχύπλοα σκάφη επίθεσης, αυτοκινούμενα εκρηκτικά σκάφη και ενδεχομένως μικρά υποβρύχια που μπορούν να επιχειρούν σε ρηχά νερά.

Η συνοδεία πλοίων απαιτεί πολυεπίπεδη άμυνα, με χρήση δορυφόρων, αεροσκαφών επιτήρησης και drones, καθώς και διαδρομές που έχουν προηγουμένως ελεγχθεί για νάρκες.

Το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 19 πλοία στην περιοχή των Στενών και στον Κόλπο του Ομάν, ενώ δεν χρειάζεται να καταστρέψει πλοία για να πετύχει τον στόχο του: η απειλή και μόνο αρκεί για να αποτρέψει τη ναυσιπλοΐα.

Ορισμένα πλοία με διασυνδέσεις με το Ιράν, την Κίνα, την Ινδία και το Πακιστάν έχουν καταφέρει να περάσουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και, σύμφωνα με αναφορές, καταβάλλοντας υψηλά τέλη.

Παράλληλα, σχεδόν 2.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, δημιουργώντας τεράστια συμφόρηση στη διεθνή ναυτιλία.

Στρατιωτικές κινήσεις και κίνδυνος κλιμάκωσης

Η Ουάσινγκτον ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή, με την ανάπτυξη δυνάμεων όπως η 11η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών και ομάδες αμφίβιων επιχειρήσεων.

Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν εξετάζεται χερσαία επιχείρηση στο Ιράν, η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων εντείνει τις εκτιμήσεις για πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ προειδοποιεί για νέες επιθέσεις σε υποδομές που σχετίζονται με το ιρανικό πετρέλαιο, μετά τα πλήγματα στο νησί Χαργκ, από όπου διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας.

Διαβάστε ακόμη

Ben & Jerry’s: Μήνυση σε Unilever και Magnum από την πρώην πρόεδρο – Ποιες οι κατηγορίες

Η Ιταλία ρίχνει φως στο φαινόμενο «cosmeticorexia» – Υπό έρευνα Sephora και Benefit Cosmetics

Anthropic: Σχεδιάζει IPO έως τον Οκτώβριο με υποτίμηση άνω των $60 δισ.

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα