Το αμερικανικό Πεντάγωνο και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (NSC) υποτίμησαν σημαντικά την προθυμία του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ ως απάντηση στα αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα κατά τον σχεδιασμό της συνεχιζόμενης επιχείρησης. Αυτό σημειώνει ανάλυση του CNN που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους.

Η ομάδα εθνικής ασφαλείας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέτυχε να συνεκτιμήσει πλήρως τις πιθανές συνέπειες αυτού που ορισμένοι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως το «χειρότερο σενάριο» που αντιμετωπίζει τώρα η κυβέρνηση, ανέφεραν οι πηγές.

Ενώ βασικοί αξιωματούχοι από τα Υπουργεία Ενέργειας και Οικονομικών ήταν παρόντες σε ορισμένες από τις επίσημες συναντήσεις σχεδιασμού πριν ξεκινήσει η επιχείρηση, οι πηγές ανέφεραν ότι οι αναλύσεις και οι προβλέψεις των υπηρεσιών —που θα αποτελούσαν αναπόσπαστα στοιχεία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε προηγούμενες κυβερνήσεις— αποτέλεσαν δευτερεύουσες σκέψεις.

Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο Υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ υπήρξαν βασικοί παίκτες σε όλα τα στάδια σχεδιασμού και εκτέλεσης της σύγκρουσης, αναγνώρισαν οι πηγές. Ωστόσο, η προτίμηση του Τραμπ να βασίζεται σε έναν στενό κύκλο έμπιστων συμβούλων για τη λήψη αποφάσεων εθνικής ασφαλείας είχε ως αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση του διυπηρεσιακού διαλόγου σχετικά με τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις, σε περίπτωση που το Ιράν απαντούσε στα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα κλείνοντας τα Στενά.

Και τώρα, ενδέχεται να περάσουν εβδομάδες προτού αποδώσουν οι προσπάθειες της κυβέρνησης για τον μετριασμό των εντεινόμενων οικονομικών επιπτώσεων, δήλωσαν αξιωματούχοι την Πέμπτη, συμπεριλαμβανομένων των υψηλού κινδύνου ναυτικών συνοδειών πετρελαιοφόρων μέσω των Στενών, τις οποίες το Πεντάγωνο θεωρεί επί του παρόντος πολύ επικίνδυνες για να διεξαχθούν. Ο πρόεδρος, εν τω μεταξύ, συνέχισε να υποβαθμίζει την αναταραχή στις ενεργειακές αγορές.

Η πραγματικότητα στα Στενά του Ορμούζ έχει αφήσει διπλωματικούς ομολόγους, πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους οικονομίας και ενέργειας, καθώς και στελέχη του κλάδου που μίλησαν στο CNN, σε κατάσταση σύγχυσης και δυσπιστίας.

«Ο σχεδιασμός γύρω από την πρόληψη αυτού ακριβώς του σεναρίου —όσο αδύνατο κι αν φαινόταν για καιρό— αποτελεί θεμελιώδη αρχή της πολιτικής εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες», δήλωσε πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που υπηρέτησε σε κυβερνήσεις Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών. «Έχω μείνει άφωνος».

Στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας υποβάλλουν τακτικά αιτήματα στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ για στρατιωτικές συνοδείες, τα οποία όμως έχουν απορριφθεί όλα. Σε τακτικές ενημερώσεις προς τους συμμετέχοντες του κλάδου στην περιοχή, Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές επανειλημμένα ότι δεν έχουν λάβει εντολές να ξεκινήσουν οποιαδήποτε επιχείρηση συνοδείας και ότι οι κίνδυνοι για τα αμερικανικά μέσα παραμένουν εξαιρετικά υψηλοί, σύμφωνα με δύο στελέχη που γνωρίζουν το θέμα.

Ο Μπέσεντ δήλωσε στον Wilfred Frost του Sky News την Πέμπτη ότι αυτές οι συνοδείες θα ξεκινήσουν «μόλις καταστεί στρατιωτικά εφικτό». «Αυτό ήταν πάντα στα σχέδιά μας, ότι υπάρχει πιθανότητα το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, ή ίσως ένας διεθνής συνασπισμός, να συνοδεύει πετρελαιοφόρα», είπε.

Όμως η πορεία προς αυτό το σημείο, ανέφεραν οι πηγές, φαίνεται να σηματοδοτεί την περίπλοκη σύγκλιση γεωπολιτικών υποθέσεων, προβλέψεων για την αγορά ενέργειας και διασταυρούμενων στρατηγικών προτεραιοτήτων. Ανώτατοι αξιωματούχοι του Τραμπ παραδέχθηκαν σε νομοθέτες κατά τη διάρκεια πρόσφατων απόρρητων ενημερώσεων ότι δεν είχαν σχεδιάσει την πιθανότητα να κλείσει το Ιράν τα Στενά του Ορμούζ ως απάντηση στα πλήγματα, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση.

Ο λόγος, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές, ήταν ότι οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης πίστευαν ότι το κλείσιμο των Στενών θα έβλαπτε το Ιράν περισσότερο από ό,τι τις ΗΠΑ — μια άποψη που ενισχύθηκε από τις κενές απειλές του Ιράν να δράσει στα Στενά μετά τα αμερικανικά πλήγματα στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις το περασμένο καλοκαίρι.

Ο Λευκός Οίκος εξήρε τον σχεδιασμό της κυβέρνησης σε δήλωση την Πέμπτη. «Μέσω μιας λεπτομερούς διαδικασίας σχεδιασμού, ολόκληρη η κυβέρνηση είναι και ήταν προετοιμασμένη για οποιαδήποτε πιθανή ενέργεια λάβει το τρομοκρατικό ιρανικό καθεστώς», δήλωσε η εκπρόσωπος Άννα Κέλι, εξαίροντας παράλληλα την επιτυχία του αμερικανικού στρατού. «Ο Πρόεδρος Τραμπ ήταν σαφής ότι οποιεσδήποτε διακοπές στην ενέργεια είναι προσωρινές και θα οδηγήσουν σε μαζικό όφελος για τη χώρα μας και την παγκόσμια οικονομία μακροπρόθεσμα», πρόσθεσε.

Πολλοί νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CNN ότι τα σχέδια για οποιαδήποτε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν θα λάμβαναν υπόψη την πιθανότητα το Ιράν να κλείσει τη θαλάσσια οδό. Ο αμερικανικός στρατός διατηρεί και ενημερώνει εδώ και καιρό σχέδια για την αντιμετώπιση ιρανικής στρατιωτικής δράσης στον κρίσιμο αυτό διάδρομο.

Όμως, σε μια στιγμή όπου τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου και LNG ήταν άφθονα, η παραγωγή πετρελαίου των ΗΠΑ βρισκόταν σε επίπεδα ρεκόρ και οι αξιωματούχοι του Τραμπ απολάμβαναν μια υποχωρητική κυβέρνηση στη Βενεζουέλα και την προοπτική ταχείας επέκτασης της παραγωγής από έναν πρώην εχθρό, η παγκόσμια κλίμακα των αρνητικών κινδύνων δεν θεωρήθηκε μείζον ζήτημα.

Ακόμη και κατά τη στάθμιση της πιθανότητας αναταραχής στα Στενά του Ορμούζ, η κυβέρνηση επικεντρώθηκε πολύ περισσότερο στην υπερβολικά θετική —αν και ακόμα φιλόδοξη— άποψή της για το πώς θα ανταποκρίνονταν οι αγορές στην πλήρη εξάλειψη της απειλής ιρανικών παρεμβολών.

«Για να κερδίσεις στη ζωή, πρέπει να υποστείς βραχυπρόθεσμο πόνο για το μακροπρόθεσμο κέρδος, και αυτό κάνουμε αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Ράιτ σε συνέντευξή του την Τετάρτη στο NewsNation. «Πιστεύω ότι ο αμερικανικός λαός θα ενθουσιαστεί με έναν ειρηνικό κόσμο στην άλλη πλευρά και με πιο ασφαλείς προμήθειες ενέργειας για τις επόμενες δεκαετίες».

Η προοπτική των ναυτικών συνοδειών

Την Πέμπτη, στα πρώτα του δημόσια σχόλια από τότε που ανήλθε στην εξουσία, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά ως «εργαλείο πίεσης», σύμφωνα με δήλωση που αναγνώστηκε εκ μέρους του στην ιρανική κρατική τηλεόραση. Αυτό αφήνει τις ΗΠΑ με λίγες επιλογές.

Στελέχη του ενεργειακού κλάδου έχουν μεταφέρει σε κυβερνητικούς αξιωματούχους ότι θέλουν ένα πρόωρο τέλος στον πόλεμο, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές. Προς το παρόν, είναι επιφυλακτικοί στο να θέσουν σε κίνδυνο τα περιουσιακά τους στοιχεία και τους ανθρώπους τους στέλνοντας δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών του Ορμούζ και δεν προβλέπουν αλλαγή σε αυτό μέχρι να επιβραδυνθεί δραματικά η κινητική φύση του πολέμου.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν καθημερινές κλήσεις και ενημερώσεις με εκπροσώπους της ενεργειακής βιομηχανίας τις τελευταίες ημέρες. Ωστόσο, σχεδόν από την αρχή της σύγκρουσης, Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν στους εκπροσώπους των εταιρειών ενέργειας ότι δεν ήταν αρκετά ασφαλές για το Ναυτικό να διεξάγει συνοδείες τις πρώτες ημέρες του πολέμου.

Ένας Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι τα ιρανικά drones και οι πύραυλοι, ακολουθούμενα από νάρκες, είναι η κύρια απειλή που αντιμετωπίζουν τα πλοία που προσπαθούν να διασχίσουν τη θαλάσσια οδό. Σε πολεμικά παιχνίδια ενός πιθανού πολέμου με το Ιράν τα τελευταία χρόνια, ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τον αμερικανικό στρατό ήταν τα πλοία που συσσωρεύονταν σε στενούς διαδρόμους στα Στενά του Ορμούζ, στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και στην Ερυθρά Θάλασσα, όντας ευάλωτα σε επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones.

Ο Νέιτ Σουάνσον, πρώην στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εστιασμένος στο Ιράν, σημείωσε ότι υπήρξαν στρατιωτικές συνοδείες πετρελαιοφόρων τη δεκαετία του 1980, αλλά η χρήση drones από το Ιράν αυτή τη φορά καθιστά την κατάσταση πολύ διαφορετική. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν επίσης επισημάνει σε εκπροσώπους της βιομηχανίας ότι δεν μπορούν να διαθέσουν σκάφη του Ναυτικού ούτως ή άλλως, αφού συμμετέχουν ήδη σε επιθετικές επιχειρήσεις αλλού. Μέχρι την Τετάρτη, δεν υπήρχε ακριβές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα ήταν διαθέσιμες οι συνοδείες.

Ο Ράιτ δήλωσε την Πέμπτη ότι το Ναυτικό αδυνατεί να συνοδεύσει εμπορικά πλοία, αν και άφησε να εννοηθεί ότι αυτή η ικανότητα θα μπορούσε να είναι έτοιμη αργότερα αυτόν τον μήνα. «Θα συμβεί σχετικά σύντομα, αλλά δεν μπορεί να συμβεί τώρα. Απλώς δεν είμαστε έτοιμοι», δήλωσε στο CNBC. «Όλα τα στρατιωτικά μας μέσα αυτή τη στιγμή επικεντρώνονται στην καταστροφή των επιθετικών ικανοτήτων του Ιράν και της κατασκευαστικής βιομηχανίας που τις τροφοδοτεί», πρόσθεσε. Ερωτηθείς αν θα ήταν εφικτό μέχρι το τέλος του μήνα, είπε: «Πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ πιθανό».

Δεν ήταν σαφές πόσο γνώριζε ο Τραμπ τους περιορισμούς στις ναυτικές συνοδείες όταν έριξε για πρώτη φορά την ιδέα σε ανάρτησή του στο Truth Social στις 3 Μαρτίου. Έχει υποβαθμίσει τον κίνδυνο για τα δεξαμενόπλοια, παρόλο που το Ιράν έχει αρχίσει να επιτίθεται σε πλοία.

Και ενώ πολλοί Ρεπουμπλικάνοι επιθυμούν να επικεντρωθεί ξανά σε εσωτερικά θέματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών —αναγνωρίζοντας τον αγώνα των Αμερικανών με το κόστος ζωής— εκείνος υιοθέτησε διαφορετικό τόνο την Πέμπτη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να υπάρξει όφελος από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, με διαφορά, οπότε όταν οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, βγάζουμε πολλά χρήματα», έγραψε στο Truth Social, χωρίς να εξηγήσει ποιον εννοούσε με το «εμείς».

Πρόσθεσε ότι οι στρατιωτικοί του στόχοι κατά του Ιράν ήταν πιο σημαντικοί από τις μεταβολές στο παγκόσμιο ενεργειακό κόστος. «Πολύ μεγαλύτερου ενδιαφέροντος και σημασίας για μένα, ως Πρόεδρο, είναι να σταματήσω μια “Αυτοκρατορία του Κακού”, το Ιράν, από το να αποκτήσει Πυρηνικά Όπλα και να καταστρέψει τη Μέση Ανατολή και, πράγματι, τον Κόσμο», έγραψε ο Τραμπ.

Άλλες επιλογές για την ανακούφιση της πίεσης

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι επιφορτισμένοι με την ανακούφιση της ενεργειακής κρίσης επιθυμούν τη συνοδεία των δεξαμενόπλοιων όσο το δυνατόν γρηγορότερα, αλλά προς το παρόν συμφωνούν στη διαχείριση της κρίσης σε φάσεις.

Ο Μπέσεντ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι το Υπουργείο Οικονομικών αίρει προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο που είναι εγκλωβισμένο στη θάλασσα. Και νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι εξετάζει τη χαλάρωση των περιορισμών βάσει του Jones Act, του ναυτιλιακού νόμου που απαιτεί τα αγαθά που μεταφέρονται μεταξύ αμερικανικών λιμανιών να μεταφέρονται με αμερικανικά πλοία, ως μέρος μιας προσπάθειας που θα μπορούσε να επιβραδύνει την άνοδο των τιμών της βενζίνης.

«Προς το συμφέρον της εθνικής άμυνας, ο Λευκός Οίκος εξετάζει την αναστολή του Jones Act για περιορισμένο χρονικό διάστημα», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου Κάρολιν Λίβιτ στο CNN. «Αυτή η ενέργεια δεν έχει οριστικοποιηθεί».

Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα άλλων κινήσεων που θα μπορούσε να λάβει η κυβέρνηση —πιθανώς με τη μορφή εκτελεστικού διατάγματος— σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις αυξανόμενες τιμές στις αντλίες. Ένα βήμα που εξετάζεται είναι η άρση των απαιτήσεων παραγωγής για τους παραγωγούς βενζίνης κατά τους θερμούς μήνες για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η μείωση των ρυθμιστικών βαρών θα μπορούσε να βοηθήσει κάπως στη μείωση του κόστους. Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι τέτοιες κινήσεις είναι απίθανο να αναχαιτίσουν σημαντικά τις αυξήσεις των τιμών, οι οποίες οδηγούνται από τις ανησυχίες για την παγκόσμια φυσική προσφορά αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων.

Διαβάστε ακόμη

Δώρο Πάσχα: Ποιοι παίρνουν μισό μισθό και ποιοι λιγότερα

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Γιατί η πληθωριστική κρίση στην Ευρώπη θα μπορούσε να αποφευχθεί

Αύξηση 6,1% στον τζίρο των σούπερ μάρκετ το πρώτο δίμηνο του 2026 

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα