Τις τελευταίες εβδομάδες, ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει καταστήσει σαφές κατ’ ιδίαν σε άλλους κορυφαίους συμβούλους του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να βρουν μια διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν, καθώς οι στρατιωτικές επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι για την κλιμάκωση της σύγκρουσης θα μπορούσαν να έχουν αντίθετα αποτελέσματα, ενώ η αεροπορική ισχύς από μόνη της είναι απίθανο να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με τρεις πηγές επικαλείται το CNN.
«Ο Κέιν αναζητά μια διέξοδο», δήλωσε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.
Ο Κέιν δεν είναι ο μόνος που θεωρεί ότι ο πόλεμος έχει φτάσει σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Έχει συζητήσει τις ανησυχίες του σχετικά με τις στρατιωτικές επιλογές για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης και έχει θέσει το ενδεχόμενο εξεύρεσης μιας διεξόδου από τον πόλεμο με άλλα κορυφαία μέλη της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
Ο κορυφαίος Αμερικανός στρατηγός έχει το τελευταίο διάστημα πραγματοποιήσει κατ’ ιδίαν συζητήσεις με ορισμένους από αυτούς τους κορυφαίους συμβούλους του Τραμπ, οι οποίοι συμμερίζονται τις ανησυχίες του, σε μια προσπάθεια να διευκολύνει τον συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών και να διασφαλίσει ότι βρίσκονται στην ίδια γραμμή ενόψει των συναντήσεων με τον πρόεδρο.
Στόχος είναι να καταστούν σαφή τα όρια και οι κίνδυνοι των διαθέσιμων στρατιωτικών επιλογών, ακόμη και εκείνων που δεν προβλέπουν την ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων, ανέφεραν οι πηγές.
«Νομίζω ότι είναι απλώς ο τρόπος του να προστατεύσει τον στρατό», δήλωσε μία από τις πηγές στο CNN, αναφερόμενη στις συζητήσεις του Κέιν με κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Τραμπ εμφανίζεται σταθερά αντίθετος στην ιδέα ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, αφήνοντας αντίθετα να εννοηθεί ότι πιστεύει πως οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί μπορούν να αναγκάσουν την Τεχεράνη να αποδεχθεί μια συμφωνία με τους δικούς του όρους.
Ο Κέιν και άλλα μέλη της κυβέρνησης Τραμπ θεωρούν κατ’ ιδίαν ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα είναι απίθανο και, αντίθετα, έχουν επιχειρήσει να αναπτύξουν άλλες επιλογές που θα κινούνται εντός των ορίων που έχει θέσει ο ίδιος ο πρόεδρος, σύμφωνα με πολλές πηγές που γνωρίζουν τις πρόσφατες συζητήσεις.
Σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξη μιας σύγκρουσης που ξεκίνησε με εβδομάδες διαβεβαιώσεων ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν είχαν αποδεκατιστεί και η οποία εξακολουθεί να καθορίζεται από τη δέσμευση του Τραμπ να εμποδίσει την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι ο ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος των ΗΠΑ υποστηρίζει κατ’ ιδίαν πως δεν υπάρχει εύκολη στρατιωτική λύση για τον τερματισμό ενός πολέμου στον οποίο ο πρόεδρος επέλεξε να εμπλακεί.
Απαντώντας σε αίτημα του CNN για σχόλιο, ο εκπρόσωπος του Κέιν, Τζόζεφ Χόλστεντ, δήλωσε: «Δεν συζητούμε τις εμπιστευτικές συνομιλίες του προέδρου του Μικτού Επιτελείου με τον Πρόεδρο, τον υπουργό ή άλλους ανώτερους αξιωματούχους, ούτε σχολιάζουμε ανώνυμους, καθοδηγούμενους από σκοπιμότητες χαρακτηρισμούς αυτών των συνομιλιών από πηγές που δεν ήταν παρούσες».
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου εξήρε τη συμβολή του Κέιν στην ομάδα εθνικής ασφάλειας του Τραμπ. «Ο στρατηγός Κέιν αποτελεί ένα εξαιρετικό πλεονέκτημα για την ομάδα εθνικής ασφάλειας του προέδρου Τραμπ και η συντριπτική επιτυχία των επιχειρήσεων Epic Fury, Midnight Hammer και Absolute Resolve μιλά από μόνη της», δήλωσε στο CNN.
«Ο στρατηγός παρέχει πάντοτε ακριβείς και αμερόληπτες πληροφορίες, καθώς και μια σειρά επιλογών στον αρχιστράτηγο, ο οποίος τελικά λαμβάνει τις αποφάσεις με βάση αυτό που θεωρεί καλύτερο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και η CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα του CNN.
«Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της»
Ο πόλεμος έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου πολλοί από τους κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, βασιζόμενοι στο στρατιωτικό δόγμα, στις εκτιμήσεις της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών και στην κοινή λογική, πιστεύουν αυτό που ο ίδιος ο Κέιν δήλωσε στους νομοθέτες κατά τη διάρκεια δημόσιας ακρόασης στα τέλη του περασμένου μήνα: «Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της».
Για τους λόγους αυτούς, ο Κέιν και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ αντιμετώπισαν με επιφυλακτικότητα το σχέδιο που εξετάστηκε στα τέλη Ιουλίου για την εξαπόλυση νέων, πιο επιθετικών πληγμάτων, λόγω ανησυχιών για τις πιθανές συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης.
Αυτό συνέβη παρότι ο πρόεδρος εμφανιζόταν αρχικά έτοιμος να δώσει το πράσινο φως για αυτό που ο ίδιος περιέγραψε ως «μαζική» επιχείρηση, σύμφωνα με μία από τις πηγές, η οποία αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα επιχειρησιακά σχέδια.
«Οι μόνοι που τάσσονταν υπέρ της επιχείρησης ήταν ορισμένα στελέχη της CENTCOM», πρόσθεσε η πηγή, σημειώνοντας ότι και το Ισραήλ υποστήριζε σε γενικές γραμμές μια επιχείρηση κλιμάκωσης της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ αποφάσισε τελικά να κάνει πίσω μετά από συνομιλίες με συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι του εξέφρασαν φόβους για ιρανικά αντίποινα και ειδικότερα για επιθέσεις εναντίον των ενεργειακών υποδομών τους, δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος στο CNN.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο πραγματοποίησης των σχεδιαζόμενων πληγμάτων σε μεταγενέστερο χρόνο. Ωστόσο, ένας ακόμη παράγοντας ήταν η συρρίκνωση των αμερικανικών αποθεμάτων κρίσιμων πυρομαχικών, όπως έχει μεταδώσει το CNN.
Πολλές πηγές ανέφεραν ότι πρόκειται για ανησυχία που έχει εκφραστεί όχι μόνο από τον Κέιν αλλά και από αξιωματούχους χωρών του Κόλπου. Οι τελευταίοι έχουν μεταφέρει πρόσφατα στην αμερικανική κυβέρνηση ότι η έλλειψη προηγμένων αμερικανικών συστημάτων αεράμυνας θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητά τους να αποκρούσουν πιθανά ιρανικά αντίποινα εάν ο Τραμπ αποφασίσει να κλιμακώσει τη σύγκρουση.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα πλήξει τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, μια τέτοια κίνηση είναι απίθανο να αναγκάσει την Τεχεράνη να συνθηκολογήσει —κάτι στο οποίο έχει αναφερθεί δημόσια και ο ίδιος ο Κέιν— και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προκαλούσε αντίποινα εναντίον ενεργειακών υποδομών χωρών του Κόλπου.
Παράλληλα, μια τέτοια κίνηση πιθανότατα θα αποξένωνε ακόμη περισσότερο τον ιρανικό πληθυσμό, αντί να στρέψει την οργή του εναντίον του καθεστώτος, σύμφωνα με αρκετές πηγές. Ο Τραμπ έχει επίσης εξετάσει το ενδεχόμενο βομβαρδισμού γεφυρών, αλλά και αυτή η επιλογή θεωρείται απίθανο να αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα, σύμφωνα με δεύτερη πηγή.
«Δεν υπάρχουν πραγματικά πολλά άλλα πράγματα για να χτυπηθούν, καθώς με τις εγκαταστάσεις drones και πυραύλων είναι σαν να παίζεις κυνηγητό. Ο βομβαρδισμός μονάδων ηλεκτροπαραγωγής θα είχε πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στη δημόσια εικόνα», ανέφερε.
Οι προσεκτικοί χειρισμοί απέναντι στον Τραμπ
Παρότι ο Κέιν έχει εκφράσει τις ανησυχίες του, προσέχει παράλληλα να διατηρήσει τη σχέση του με τον Τραμπ και είναι ιδιαίτερα προσεκτικός στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει στον πρόεδρο τις πιθανές αρνητικές συνέπειες των στρατιωτικών επιλογών.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως επικεφαλής του Μικτού Επιτελείου έχει εργαστεί συστηματικά ώστε να διασφαλίσει ότι έχει άμεση πρόσβαση στον Τραμπ. Κάποια στιγμή επιχείρησε ακόμη και να εξασφαλίσει γραφείο στον Λευκό Οίκο, ώστε να μπορεί να ενημερώνει συχνότερα τον πρόεδρο και να διαθέτει έναν χώρο υψηλής ασφάλειας για να εργάζεται όταν βρίσκεται εκεί.
Ο Κέιν «έκανε τη δουλειά του» όταν, σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τον Τραμπ και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους στα τέλη του περασμένου μήνα, παρουσίασε τους πιθανούς κινδύνους των στρατιωτικών επιλογών για κλιμάκωση της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένων των ανησυχιών για τα ήδη μειωμένα αποθέματα αμερικανικών πυρομαχικών, σύμφωνα με δύο πηγές.
Στην ίδια συζήτηση, όμως, ο Κέιν κατέστησε επίσης σαφές στον πρόεδρο ότι, εάν εκείνος αποφάσιζε να προχωρήσει στις επιχειρήσεις, «θα μπορούσαμε απολύτως να τους διαλύσουμε», όπως μετέφερε στο CNN μία από τις πηγές που γνωρίζουν όσα ειπώθηκαν στη συνάντηση.
Κατ’ ιδίαν, ωστόσο, ο Κέιν είναι πιο ξεκάθαρος ως προς τα όρια της αεροπορικής ισχύος, επαναλαμβάνοντας την εκτίμησή του ότι, στο συγκεκριμένο στάδιο του πολέμου, οι βομβαρδισμοί από μόνοι τους είναι απίθανο να επιτύχουν τους στόχους που έχει θέσει ο Τραμπ.
Ορισμένοι θεωρούν ότι ο Κέιν δεν έχει υπάρξει αρκετά διεκδικητικός απέναντι στον Τραμπ.
«Σίγουρα συγκρατείται», είχε δηλώσει νωρίτερα φέτος στο CNN πηγή που γνωρίζει τις επαφές του Κέιν με τον Τραμπ, συγκρίνοντας όσα λέει στις συνομιλίες του στον Λευκό Οίκο με τις ιδιωτικές συζητήσεις που είχε με στρατιωτικούς αξιωματούχους σχετικά με το ενδεχόμενο έναρξης του πολέμου.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Κέιν φαίνεται να έχει γίνει πιο έντονος στις προειδοποιήσεις του για τις δευτερογενείς και τριτογενείς συνέπειες μιας ενδεχόμενης αμερικανικής κλιμάκωσης.
Το CNN είχε μεταδώσει προηγουμένως ότι ο στρατηγός εξέφρασε συγκεκριμένα ανησυχίες για τη μείωση των αποθεμάτων πυρομαχικών των ΗΠΑ σε τουλάχιστον δύο πρόσφατες συναντήσεις με τον Τραμπ, στις οποίες συζητήθηκαν επιλογές κλιμάκωσης.
Ταυτόχρονα, ο Κέιν έχει επαναλάβει σε αυτές τις συναντήσεις ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές στο Ιράν, εάν ο Τραμπ αποφασίσει τελικά να προχωρήσει σε επιχείρηση που θα κλιμακώσει τον πόλεμο.
Πρόκειται για μέρος της δύσκολης ισορροπίας που επιχειρεί να διατηρήσει ο Κέιν, ο οποίος έχει δηλώσει κατ’ ιδίαν ότι θέλει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη τόσο στον θεσμικό του ρόλο ως κορυφαίου στρατιωτικού αξιωματούχου της χώρας όσο και ευρύτερα στις Ένοπλες Δυνάμεις, την ώρα που ο Τραμπ έχει πολιτικοποιήσει και τα δύο.
Οι προειδοποιήσεις για τα αποθέματα όπλων πριν από τον πόλεμο
Πριν ακόμη ξεκινήσει ο πόλεμος, ο Κέιν και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες είχαν προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι μια παρατεταμένη στρατιωτική εκστρατεία θα μπορούσε να επηρεάσει τα αμερικανικά αποθέματα όπλων, ιδιαίτερα εκείνα που χρησιμοποιούνται για τη στήριξη του Ισραήλ και της Ουκρανίας.
Πλέον, όμως, ανώτεροι Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές θεωρούν ότι τα αποθέματα πυρομαχικών έχουν υποχωρήσει σε «επικίνδυνα χαμηλά» επίπεδα, όπως είχε δηλώσει προηγουμένως πηγή στο CNN.
Παράλληλα, ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο ενοχλημένος από το γεγονός ότι το ζήτημα φαίνεται να υπονομεύει την ικανότητά του να προβάλλει με πειστικό τρόπο την αμερικανική ισχύ στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Ο Κέιν έχει θέσει το ζήτημα των μειούμενων αποθεμάτων σε τουλάχιστον δύο πρόσφατες συναντήσεις με τον Τραμπ, στις οποίες εξετάστηκαν πιθανές επιλογές κλιμάκωσης της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, φαίνεται να είναι περισσότερο ενοχλημένος από το γεγονός ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών έχουν δημοσιοποιηθεί, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του κατά τη διάρκεια συνάντησης με το υπουργικό του συμβούλιο στο Καμπ Ντέιβιντ την περασμένη εβδομάδα.
Η έλλειψη πυρομαχικών αποτελεί επίσης έναν από τους λόγους για τους οποίους το Πεντάγωνο και η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχουν αρχίσει πρόσφατα να επανεξετάζουν την αμερικανική στρατιωτική στρατηγική.
Για παράδειγμα, ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος της CENTCOM έστειλε πρόσφατα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ζητώντας από στελέχη να προτείνουν νέους, δημιουργικούς και μη συμβατικούς τρόπους άσκησης πίεσης και επιβολής κόστους στο Ιράν, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN.
Παρότι η αναζήτηση νέων ιδεών δεν είναι απαραίτητα αρνητική, ιδιαίτερα δεδομένης της σημερινής κατάστασης του πολέμου, οι πηγές σημείωσαν ότι το γεγονός πως κάτι τέτοιο γίνεται έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται καλά.
«Είναι δύσκολο όταν εξετάζεις αυτές τις επιλογές στη μέση του πολέμου αντί να τις έχεις εξετάσει πριν ξεκινήσει», δήλωσε μία από τις πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις σχεδιασμού.
Ως πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου, ο Κέιν είναι υπεύθυνος για την κατάρτιση στρατιωτικών επιλογών για πλήγματα κατά του Ιράν. Ωστόσο, ακόμη και στις προπολεμικές συναντήσεις στο Πεντάγωνο με άλλους ανώτερους αξιωματούχους, ο κορυφαίος στρατιωτικός σύμβουλος του Τραμπ είχε εκφράσει έντονα τις ανησυχίες του για τις πιθανές αρνητικές συνέπειες μιας μεγάλης επιχείρησης.
Ήδη από τότε είχε προειδοποιήσει για την κλίμακα και την πολυπλοκότητα μιας τέτοιας αποστολής, καθώς και για τον κίνδυνο αμερικανικών απωλειών, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συμβουλές που είχε δώσει.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ είχε αναφερθεί ονομαστικά στον Κέιν σε ανάρτησή του πριν από τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι ο κορυφαίος στρατιωτικός του σύμβουλος πίστευε πως η σύγκρουση με το Ιράν, η οποία πλέον διαρκεί μήνες, «θα είναι κάτι που θα κερδηθεί εύκολα».
Καθώς ο πόλεμος πλησιάζει πλέον τους έξι μήνες, επανέρχεται μια συγκρατημένη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο ο Κέιν ασκεί τα καθήκοντά του, ενώ αρχίζουν να διατυπώνονται ερωτήματα σχετικά με τη συγκριτικά περιορισμένη εμπειρία του στη διαχείριση μιας παρατεταμένης σύγκρουσης.
«Σε αυτή την περίπτωση, τα πράγματα τον ξεπερνούν», δήλωσε πηγή που γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Κέιν διαχειρίζεται την τρέχουσα κρίση, τόσο σε στρατηγικό επίπεδο όσο και ως προς τη σχέση του με τον Τραμπ.
Ωστόσο, ο Κέιν δεν αποτελεί εξαίρεση. Πολλοί στην κυβέρνηση, όπως και αναλυτές εκτός αυτής, συμφωνούν ότι ο μόνος τρόπος για να ηττηθεί αποφασιστικά το Ιράν θα ήταν μια μεγάλη επιχείρηση με χερσαίες δυνάμεις, μια δέσμευση που θα μπορούσε δυνητικά να κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες Αμερικανούς.
Το Πεντάγωνο εξετάζει όλα τα σενάρια και, επομένως, υπάρχουν σχέδια και για μια τέτοια επιχείρηση. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή κανείς στην κυβέρνηση δεν τάσσεται υπέρ μιας τόσο δραστικής επιλογής.
Έτσι, καθώς ο Κέιν και άλλοι αξιωματούχοι συνεχίζουν να φροντίζουν ώστε ο Τραμπ να γνωρίζει ότι ακόμη και λιγότερο δραστικές στρατιωτικές κινήσεις κλιμάκωσης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αρνητικά αποτελέσματα, η προσοχή στρέφεται στην εξεύρεση μιας διεξόδου που θα προσφέρει στον πρόεδρο τουλάχιστον μια «συμβολική» νίκη, την οποία θα μπορέσει να παρουσιάσει στον αμερικανικό λαό, χωρίς ταυτόχρονα να εμποδίζει μια πιθανή διπλωματική λύση.
Και το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ