Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενημερώσει αρκετές αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο μιας σύντομης αλλά ιδιαίτερα σφοδρής στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Την πληροφορία αποκαλύπτει η Wall Street Journal, επικαλούμενη πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές συνομιλίες.
Οι προειδοποιήσεις, οι οποίες διαβιβάστηκαν μέσω διπλωματικών και στρατιωτικών διαύλων, αποτελούν μία ακόμη ένδειξη ότι ΗΠΑ και Ισραήλ προετοιμάζουν το ενδεχόμενο νέου κύματος μεγάλης κλίμακας επιθέσεων κατά της Τεχεράνης. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή κλιμάκωση του πολέμου, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει την περαιτέρω αποδυνάμωση του Ιράν και την άσκηση πίεσης ώστε να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σκέψεις του, εμφανίζεται να κλίνει προς την επιλογή μιας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης μετά τις εκλογές, με πιθανούς στόχους κρίσιμες ιρανικές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Η εναλλακτική επιλογή παραμένει η διπλωματική συμφωνία. Οι προσπάθειες περιφερειακών διαμεσολαβητών συνεχίζονται, χωρίς όμως να έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Νέοι Patriot στο Ισραήλ και ενίσχυση της αμερικανικής αρμάδας
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στις μετακινήσεις αμερικανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων και δύο αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές κινήσεις, ο αμερικανικός στρατός μεταφέρει από το Τέξας στο Ισραήλ ένα επιπλέον σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας Patriot, προκειμένου να ενισχύσει την προστασία της χώρας απέναντι σε ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μετακινήσει στρατιωτικό προσωπικό από βάσεις στη Μέση Ανατολή που θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε επιθέσεις, στο πλαίσιο των προετοιμασιών για πιθανή κλιμάκωση.
Οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή αναπληρώνουν τα αποθέματα πυρομαχικών τους, ενώ βομβαρδιστικά αεροσκάφη και μαχητικά προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο νέων αεροπορικών επιχειρήσεων.
Επιπλέον, άλλη μία ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου και μία εκστρατευτική μονάδα Πεζοναυτών βρίσκονται σε ετοιμότητα να ενισχύσουν τον επόμενο μήνα την αμερικανική ναυτική παρουσία στη Μέση Ανατολή.
Στην περιοχή επιχειρούν ήδη περίπου 20 πολεμικά πλοία, αν και ορισμένα ενδέχεται να αποχωρήσουν στο πλαίσιο της τακτικής εναλλαγής δυνάμεων.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, οι κινήσεις αυτές αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν στον Τραμπ τις απαραίτητες στρατιωτικές επιλογές, εφόσον αποφασίσει να διατάξει νέα επίθεση.
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας περιορίστηκε να επισημάνει ότι αποστολή του είναι να παρέχει στον πρόεδρο τις σχετικές επιχειρησιακές δυνατότητες.
Τραμπ: «Μπορεί να κάνουμε άλλη μία μικρή Epic Fury»
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να επιτεθεί στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ωστόσο, σε προεκλογική συγκέντρωση την προηγούμενη εβδομάδα, επανέφερε ανοιχτά το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης.
«Μπορεί να κάνουμε άλλη μία μικρή Epic Fury. Ή θα συμφωνήσουν», δήλωσε, αναφερόμενος στη μεγάλης κλίμακας εκστρατεία αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες για επικείμενη επίθεση.
«Δεν θα σχολιάσουμε ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια που μπορεί να υπάρχουν ή να μην υπάρχουν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Η στάση της Ουάσιγκτον δείχνει ότι η στρατιωτική πίεση χρησιμοποιείται παράλληλα με τη διπλωματία, χωρίς να έχει αποκλειστεί κανένα από τα δύο ενδεχόμενα.
Το Ισραήλ πιέζει για νέο κύμα επιθέσεων
Το Ισραήλ έχει επίσης εκπονήσει σχέδια και έχει προσδιορίσει στόχους για ενδεχόμενη νέα επίθεση κατά του Ιράν, σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου εξακολουθεί να υποστηρίζει την επανάληψη των στρατιωτικών πληγμάτων, με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση της Τεχεράνης και, τελικά, την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Η επανέναρξη των αεροπορικών επιδρομών θα σηματοδοτούσε σημαντική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική των τελευταίων μηνών.
Μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επικεντρωθεί κυρίως στην οικονομική πίεση μέσω αυστηρότερων κυρώσεων και ναυτικού αποκλεισμού.
Τα μέτρα αυτά έχουν ουσιαστικά ανακόψει τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου επί μήνες, έχουν περιορίσει μεγάλο μέρος των αεροπορικών συνδέσεων της χώρας και έχουν επηρεάσει το χερσαίο εμπόριο.
Ως αποτέλεσμα, η ήδη δοκιμαζόμενη ιρανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν μια νέα στρατιωτική επιχείρηση θα προσέφερε ουσιαστικό στρατηγικό αποτέλεσμα ή εάν θα ενίσχυε την αποφασιστικότητα της ιρανικής ηγεσίας να συνεχίσει την αντιπαράθεση.
Οι αναλυτές προειδοποιούν: Τα νέα χτυπήματα μπορεί να μην αποδώσουν
Ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, ανώτερος διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο αμερικανικό ερευνητικό ινστιτούτο Foundation for Defense of Democracies, υποστηρίζει ότι ενδεχόμενη νέα στρατιωτική επιχείρηση θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφή δημόσια αιτιολόγηση.
Όπως επισημαίνει, εάν υπάρχει ανάγκη αντιμετώπισης μιας αυξανόμενης απειλής, όπως η ανασυγκρότηση του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου, ο Τραμπ θα πρέπει να εξηγήσει δημόσια τους λόγους και να παρουσιάσει όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία.
Διαφορετικά, θεωρεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη ισχυρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα μέσω των κυρώσεων και του ναυτικού αποκλεισμού και θα ήταν προτιμότερο να διατηρήσουν την υφιστάμενη στρατηγική.
Αρκετοί αναλυτές, πάντως, αμφισβητούν ότι το Ιράν θα υποχωρήσει ακόμη και εάν δεχθεί νέο κύμα εκτεταμένων βομβαρδισμών.
Κατά την πιο έντονη φάση του πολέμου, οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποίησαν περισσότερα από 20.000 πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Παρά την έκταση των επιθέσεων, η Τεχεράνη συνέχισε να πλήττει πλοία στον Περσικό Κόλπο, να στοχοποιεί αμερικανικά στρατεύματα και πολεμικά πλοία και να διατηρεί σκληρή διαπραγματευτική στάση.
Ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, πρώην αξιωματούχος της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, εκτιμά ότι ένα από τα σημαντικότερα λάθη που εξακολουθούν να κάνουν ΗΠΑ και Ισραήλ είναι η πεποίθηση πως ένας ακόμη γύρος βομβαρδισμών θα μπορούσε να οδηγήσει στην πτώση του ιρανικού καθεστώτος.
Κατά την άποψή του, ακόμη και επιθέσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών ή η εξόντωση υψηλόβαθμων αξιωματούχων δεν εγγυώνται μια τέτοια εξέλιξη.
Αντίθετα, νέοι βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να ωθήσουν την ιρανική ηγεσία σε ακόμη πιο αδιάλλακτη στάση και να ενισχύσουν την προσήλωσή της στην ανάπτυξη πυραυλικών και πυρηνικών δυνατοτήτων.
Τι απομένει από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της στρατιωτικής πίεσης αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των πυρηνικών υποδομών της χώρας κατά τη συντομότερη σύγκρουση του Ιουνίου 2025.
Ωστόσο, η πραγματική κατάσταση των εγκαταστάσεων και του πυρηνικού υλικού εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα.
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, ενημέρωσε την Τρίτη το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ότι ο Οργανισμός δεν έχει εντοπίσει δραστηριότητα επισκευής ή ανακατασκευής εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές από επιθέσεις στους δύο πολέμους.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι επιθεωρητές του IAEA δεν έχουν αποκτήσει πρόσβαση στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις προκειμένου να πραγματοποιήσουν επιτόπιους ελέγχους.
Επιπλέον, ο Οργανισμός δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι το Ιράν δεν έχει μεταφέρει ή εκτρέψει πυρηνικό υλικό από τις δηλωμένες δραστηριότητές του.
Η Ουάσιγκτον πιέζει την Τεχεράνη να επιτρέψει την επιστροφή των διεθνών επιθεωρητών, αλλά η ιρανική κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιστέκεται.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εγκατάσταση που είναι γνωστή ως Pickaxe Mountain, η οποία βρίσκεται κάτω από εκατοντάδες πόδια βράχου.
Το μεγάλο βάθος της καθιστά την εγκατάσταση ιδιαίτερα δύσκολο στόχο και ενισχύει τον προβληματισμό σχετικά με το εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μπορούν να εξουδετερώσουν οριστικά τις πυρηνικές δυνατότητες της χώρας.
Το σενάριο Τραμπ: Νέα επίθεση και στη συνέχεια αποχώρηση
Ένα διαφορετικό σενάριο εξετάζει ο Σεθ Τζόουνς, αναλυτής άμυνας και ασφάλειας στο Center for Strategic and International Studies (CSIS).
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει έναν νέο γύρο επιθέσεων για να παρουσιάσει μια στρατιωτική επιτυχία και στη συνέχεια να περιορίσει την εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο, ακόμη και εάν τα πλήγματα δεν προκαλούσαν αποφασιστική ζημιά στις ιρανικές δυνατότητες.
Ο Τζόουνς εκτιμά ότι καμία στρατιωτική επιχείρηση δεν είναι πιθανό να καθυστερήσει μόνιμα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, μια νέα επίθεση θα μπορούσε να επιτρέψει στον Αμερικανό πρόεδρο να υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ κατάφεραν για ακόμη μία φορά να ανακόψουν την πρόοδό του και να αρχίσει σταδιακά να απομακρύνεται από τη σύγκρουση.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα περιορισμένο στρατιωτικό αποτέλεσμα και στη μακροπρόθεσμη επίλυση της ιρανικής πυρηνικής κρίσης.
Η Τεχεράνη απειλεί με αντίποινα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει, τόσο δημόσια όσο και μέσω ιδιωτικών διπλωματικών διαύλων, ότι θα απαντήσει σε οποιαδήποτε νέα επίθεση με σφοδρά πλήγματα εναντίον οικονομικών και πολιτικών στόχων σε ολόκληρη την περιοχή.
Ανάλογες προειδοποιήσεις είχαν διατυπωθεί και πριν από την έναρξη του πολέμου.
Στη συνέχεια, οι ιρανικές δυνάμεις έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και διπλωματικές εγκαταστάσεις, καθώς και ενεργειακές υποδομές και αεροδρόμια σε χώρες του Περσικού Κόλπου.
Το ενδεχόμενο νέων αντιποίνων προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στην περιοχή προσπαθούν ακόμη να αναπληρώσουν τα αποθέματα αντιπυραυλικών συστημάτων, τα οποία έχουν καταπονηθεί από τα αλλεπάλληλα κύματα ιρανικών επιθέσεων.
Η αεράμυνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες στον σχεδιασμό της επόμενης φάσης της σύγκρουσης, καθώς η προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενεργειακών υποδομών και αστικών περιοχών απαιτεί μεγάλες ποσότητες αναχαιτιστικών πυραύλων.
Το Ιράν ανασυγκροτεί το πυραυλικό του οπλοστάσιο
Παρά τις σημαντικές απώλειες που υπέστη από τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει από εκατοντάδες έως χιλιάδες πυραύλους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραθέτει η Wall Street Journal.
Η Τεχεράνη έχει αξιοποιήσει την πρόσφατη περίοδο μειωμένης έντασης των συγκρούσεων για να ενισχύσει την άμυνά της και να επεξεργαστεί νέα σχέδια αντιποίνων.
Παράλληλα, προχωρεί στη συναρμολόγηση νέων βαλλιστικών πυραύλων από εξαρτήματα που είχαν αποθηκευτεί προηγουμένως.
Η ταχύτητα με την οποία ανασυγκροτούνται οι ιρανικές πυραυλικές δυνατότητες προκαλεί ανησυχία σε Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα δύσκολο στρατηγικό δίλημμα.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ θεωρούν ότι η ανασυγκρότηση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων μπορεί να καταστήσει αναγκαία νέα πλήγματα. Από την άλλη, μια νέα επίθεση ενδέχεται να προκαλέσει έναν ακόμη κύκλο αντιποίνων, χωρίς να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη εξουδετέρωση της απειλής.
Διπλωματικός μαραθώνιος για να αποτραπεί νέα ανάφλεξη
Ενώ συνεχίζονται οι στρατιωτικές προετοιμασίες, χώρες της Μέσης Ανατολής επιχειρούν να αναβιώσουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, προκειμένου να αποφευχθεί ένα νέο κύμα εχθροπραξιών.
Οι προσπάθειες των περιφερειακών διαμεσολαβητών δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής.
Βασικό εμπόδιο παραμένουν οι διαφορετικές προτεραιότητες των δύο πλευρών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο των συνομιλιών, ενώ η Τεχεράνη θέτει αυστηρούς όρους για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η αδυναμία εξεύρεσης κοινού εδάφους περιορίζει τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Έτσι, με τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές να απέχουν λίγες ημέρες, η Μέση Ανατολή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη περίοδο αποφάσεων.
Η Ουάσιγκτον ενισχύει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, το Ισραήλ πιέζει για νέα πλήγματα, το Ιράν προειδοποιεί για εκτεταμένα αντίποινα και οι περιφερειακοί μεσολαβητές αναζητούν διπλωματική διέξοδο.
Το ερώτημα είναι εάν ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιλέξει να αξιοποιήσει τη στρατιωτική συγκέντρωση ως μέσο πίεσης για την επίτευξη συμφωνίας ή εάν, μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, θα δώσει τελικά το πράσινο φως για έναν νέο γύρο επιθέσεων, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.