Η αλλαγή ηγεσίας στη Federal Reserve έρχεται σε μια από τις πιο ευαίσθητες οικονομικές και πολιτικές συγκυρίες των τελευταίων ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Κέβιν Γουόρς αναλαμβάνει τα ηνία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός παραμένει απειλή, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει ανοιχτά για δραστική μείωση των επιτοκίων, σύμφωνα με τους Times της Νέας Υόρκης.
Η οριακή έγκριση της υποψηφιότητάς του από τη Γερουσία αποτυπώνει ήδη το κλίμα πόλωσης που συνοδεύει τη νέα εποχή στη Fed. Ο νέος πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας καλείται να διαχειριστεί όχι μόνο τις ισορροπίες της οικονομίας αλλά και ένα ιδιαίτερα σύνθετο πολιτικό περιβάλλον, με αυξημένες πιέσεις προς τον θεσμό της νομισματικής ανεξαρτησίας.
Η σκιά του Τραμπ πάνω από τη Fed
Η νέα διοίκηση της Federal Reserve ξεκινά υπό τη διαρκή παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα ζητήσει χαμηλότερα επιτόκια και φθηνότερο κόστος δανεισμού για την αμερικανική οικονομία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι η Fed διατηρεί υπερβολικά αυστηρή νομισματική πολιτική και έχει πιέσει ανοιχτά για μείωση του βασικού επιτοκίου ακόμη και προς το 1%, σε μια περίοδο όπου το επιτόκιο αναφοράς παραμένει μεταξύ 3,5% και 3,75%.
Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις, η Fed επιχειρεί να διατηρήσει την εικόνα θεσμικής ανεξαρτησίας, κάτι που έγινε ακόμη πιο εμφανές με την απόφαση του Τζερόμ Πάουελ να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο και μετά τη λήξη της θητείας του ως προέδρου.
Η απόφαση αυτή θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη για τα αμερικανικά δεδομένα. Είναι η πρώτη φορά από το 1948 που πρώην πρόεδρος της Fed παραμένει ενεργός στην κεντρική τράπεζα μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία της.
Η κίνηση Πάουελ ερμηνεύεται ως μήνυμα ανησυχίας για την πολιτική πίεση που δέχεται η κεντρική τράπεζα και ως προσπάθεια διατήρησης εσωτερικών ισορροπιών στο διοικητικό συμβούλιο.
Οι έρευνες και οι επιθέσεις στην ανεξαρτησία
Το προηγούμενο διάστημα, η ένταση ανάμεσα στη Fed και στον Λευκό Οίκο κλιμακώθηκε σημαντικά. Η προσωρινή έναρξη ποινικής έρευνας εις βάρος του Πάουελ για τις εργασίες στα κεντρικά γραφεία της Fed, καθώς και οι κατηγορίες που διατυπώθηκαν εις βάρος της Λίζα Κουκ, αντιμετωπίστηκαν από αρκετούς αναλυτές ως έμμεσες παρεμβάσεις με στόχο την αποδυνάμωση της ανεξαρτησίας του θεσμού.
Η παραμονή του Πάουελ στο διοικητικό συμβούλιο έως το 2028 στερεί επίσης από τον Τραμπ τη δυνατότητα να διορίσει άμεσα νέο μέλος και να επηρεάσει περαιτέρω τη σύνθεση της Fed.
Το μεγάλο δίλημμα των επιτοκίων
Το βασικότερο πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει ο Γουόρς αφορά τη νομισματική πολιτική. Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με αντιφατικά σήματα.
Από τη μία πλευρά, η αγορά εργασίας συνεχίζει να εμφανίζει ανθεκτικότητα, ενώ η οικονομική δραστηριότητα παραμένει ισχυρή. Από την άλλη, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η άνοδος των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν επαναφέρουν πληθωριστικές πιέσεις που η Fed θεωρούσε ότι είχε αρχίσει να περιορίζει.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αρκετά στελέχη της κεντρικής τράπεζας εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε μια πρόωρη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, φοβούμενα νέο κύμα ανόδου των τιμών.
Ο Γουόρς, ωστόσο, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η αμερικανική οικονομία ίσως εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης παραγωγικότητας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογικής επιτάχυνσης.
Εάν αυτό το σενάριο επιβεβαιωθεί, τότε ενδεχομένως να δημιουργηθεί περιθώριο για χαμηλότερα επιτόκια χωρίς ταυτόχρονη έκρηξη του πληθωρισμού.
Η μάχη για τον ισολογισμό των 6,7 τρισ. δολαρίων
Ένα ακόμη μεγάλο μέτωπο αφορά τον τεράστιο ισολογισμό της Fed. Μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών, η αμερικανική κεντρική τράπεζα βρέθηκε να κατέχει περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 6 τρισ. δολαρίων, αποτέλεσμα κυρίως των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης.
Ο Γουόρς γνωρίζει καλά το θέμα. Ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 είχε αρχικά στηρίξει τις μεγάλες αγορές ομολόγων και στεγαστικών τίτλων. Στη συνέχεια όμως άλλαξε στάση, θεωρώντας ότι η υπερβολική παρέμβαση της Fed αλλοιώνει τη λειτουργία των αγορών.
Η διαφωνία αυτή αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους που τον οδήγησαν στην αποχώρησή του από τη Fed το 2011.
Σήμερα, επιστρέφει σε μια κεντρική τράπεζα με ακόμη μεγαλύτερο ισολογισμό και με εσωτερικές διαφωνίες για το πόσο γρήγορα πρέπει να μειωθούν τα περιουσιακά στοιχεία που διακρατεί.
Ένα διχασμένο συμβούλιο
Η νέα ηγεσία της Fed καλείται επίσης να διαχειριστεί ένα ολοένα πιο διχασμένο εκτελεστικό συμβούλιο. Οι εσωτερικές διαφωνίες γύρω από τα επιτόκια, τον πληθωρισμό και τη στρατηγική της κεντρικής τράπεζας έχουν γίνει πιο έντονες από ποτέ.
Στην τελευταία συνεδρίαση της Fed καταγράφηκαν τέσσερις διαφωνίες στις αποφάσεις επιτοκίων, ο μεγαλύτερος αριθμός από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Ο ίδιος ο Γουόρς έχει δηλώσει ότι προτιμά τις «σκληρές συνεδριάσεις» και τις έντονες συζητήσεις, θεωρώντας ότι οι διαφωνίες βοηθούν στη λήψη καλύτερων αποφάσεων.
Ωστόσο, εάν οι συγκρούσεις εντός της Fed συνεχιστούν και ενταθούν, οι αγορές ενδέχεται να αρχίσουν να αμφισβητούν τη συνοχή και τη βεβαιότητα της στρατηγικής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, σύμφωνα πάντα με τους Times της Νέας Υόρκης.
Διαβάστε ακόμη
Τραπεζικό alert για κενό 4 δισ. ευρώ στους πόρους του RRF
Με αυτό το απλό τεστ σε μία καρέκλα προβλέπονται κατάγματα, νοσηλείες και θνησιμότητα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα