Σε εκστρατεία προετοιμασίας των πολιτών για ενδεχόμενες κρίσεις προχωρά η βρετανική κυβέρνηση, καλώντας τα νοικοκυριά να διατηρούν βασικά αποθέματα τροφίμων, νερού και ειδών πρώτης ανάγκης, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν αυτόνομα για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για κυβερνοεπιθέσεις, ακραία καιρικά φαινόμενα, προβλήματα στις κρίσιμες υποδομές, αλλά και το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης στην Ευρώπη.
Η νέα κυβερνητική εκστρατεία, με την ονομασία «Be Ready» («Να είστε έτοιμοι»), παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα από το γραφείο του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των βρετανικών νοικοκυριών απέναντι σε απρόβλεπτες καταστάσεις.
Η βασική σύσταση είναι κάθε οικογένεια να διαθέτει επαρκείς προμήθειες για 72 ώρες, σε περίπτωση που διακοπεί προσωρινά η πρόσβαση σε καταστήματα, δίκτυα ηλεκτροδότησης, υπηρεσίες πληρωμών ή άλλες βασικές υποδομές.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει το απόθεμα έκτακτης ανάγκης
Οι κυβερνητικές οδηγίες είναι ιδιαίτερα συγκεκριμένες ως προς τα προϊόντα και τον εξοπλισμό που συνιστάται να διατηρούν οι πολίτες στα σπίτια τους.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται τρόφιμα μακράς διάρκειας, όπως κονσέρβες κρέατος, αποξηραμένα φρούτα και άλλα προϊόντα που δεν απαιτούν ψυγείο, καθώς και εμφιαλωμένο νερό σε ποσότητα εννέα λίτρων ανά άτομο, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες τριών ημερών.
Στις προτεινόμενες προμήθειες περιλαμβάνονται επίσης προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως υγρά μαντηλάκια και αντισηπτικά, ζεστά ρούχα, κουβέρτες και υπνόσακοι.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ύπαρξη φακών με μπαταρίες, φορτισμένου φορητού φορτιστή κινητού τηλεφώνου (power bank) και ραδιοφώνου FM, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται ακόμη και σε περίπτωση διακοπής ηλεκτροδότησης ή προβλημάτων στις τηλεπικοινωνίες.
Η κυβέρνηση συνιστά ακόμη τη διατήρηση μετρητών και τραπεζικών καρτών, αντιγράφων εγγράφων ταυτοποίησης και βασικών προσωπικών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των δοσολογιών φαρμάκων που λαμβάνουν τα μέλη του νοικοκυριού.
Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης κουτί πρώτων βοηθειών, απαραίτητα φάρμακα και ιατρικά είδη, καθώς και ειδικές προμήθειες για βρέφη, όπως έτοιμο βρεφικό γάλα και πάνες. Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει για τα κατοικίδια, με αποθέματα τροφής και εμφιαλωμένου νερού.
Οι αρχές διευκρινίζουν ότι τα αποθέματα μπορούν να δημιουργούνται σταδιακά, με την προσθήκη λίγων προϊόντων στα συνηθισμένα ψώνια κάθε νοικοκυριού. Συνιστούν επίσης έλεγχο των προμηθειών κάθε έξι μήνες, ώστε να αντικαθίστανται όσα προϊόντα έχουν λήξει.
Μπέρναμ: «Δεν χρειάζονται αγορές πανικού»
Ο Βρετανός πρωθυπουργός προσπάθησε να καθησυχάσει τους πολίτες, υπογραμμίζοντας ότι η εκστρατεία δεν συνδέεται με κάποια άμεση απειλή και δεν αποτελεί λόγο για μαζικές αγορές.
«Δεν πρόκειται για αγορές πανικού. Πρόκειται απλώς για τη λήψη λογικών μέτρων, ώστε να υπάρχουν αρκετές προμήθειες στο σπίτι για την αντιμετώπιση μιας δύσκολης κατάστασης», δήλωσε στο BBC Radio 5 Live.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η πρωτοβουλία έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, καθώς τα απρόβλεπτα γεγονότα φαίνεται να γίνονται ολοένα συχνότερα.
Η συζήτηση πήρε και πιο ανάλαφρη τροπή όταν ρωτήθηκε τι διατηρεί ο ίδιος στα ντουλάπια του. Ο Μπέρναμ αποκάλυψε ότι έχει φροντίσει να διαθέτει αρκετά φασόλια, σούπες και Twiglets, ένα δημοφιλές βρετανικό αλμυρό σνακ.
Όταν ο δημοσιογράφος τον ρώτησε εάν, όπως η Άντζελα Ρέινερ, θα συμπεριλάμβανε στις προμήθειές του και ένα μπουκάλι Sauvignon Blanc, απάντησε αστειευόμενος ότι το κρασί δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη πρώτη επιλογή σε μια κρίση, αν και μπορεί να βοηθήσει όταν ολοκληρωθεί η δύσκολη δουλειά.
Κυβερνοεπιθέσεις και διακοπές ρεύματος αυξάνουν την ανησυχία
Η εκστρατεία έρχεται στον απόηχο περιστατικών που ανέδειξαν την ευπάθεια των σύγχρονων υποδομών.
Την περασμένη εβδομάδα, κυβερνητικές υπηρεσίες και επιχειρήσεις σε διάφορες χώρες προχώρησαν σε προσωρινή διακοπή λειτουργίας ιστοσελίδων τους, έπειτα από τον εντοπισμό σοβαρού κενού ασφαλείας σε γλώσσα προγραμματισμού ανοιχτού κώδικα, η οποία, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, χρησιμοποιείται σε μεγάλο μέρος του διαδικτύου.
Παράλληλα, περίπου 400.000 νοικοκυριά στη Βρετανία αντιμετώπισαν διακοπές ηλεκτροδότησης κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, όταν δύο διαδοχικές καταιγίδες έπληξαν τη βόρεια Ευρώπη.
Τα περιστατικά αυτά ενισχύουν τον προβληματισμό για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια παρατεταμένη διακοπή βασικών υπηρεσιών στην καθημερινότητα των πολιτών.
Ο υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ προειδοποίησε ότι τέτοιες απειλές αναμένεται να εμφανίζονται συχνότερα στο μέλλον, επισημαίνοντας ότι δεν προέρχονται αποκλειστικά από εχθρικά κράτη.
«Δεν πρόκειται μόνο για ξένα κράτη που εμπλέκονται σε κατασκοπεία ή δολιοφθορές. Υπάρχει και το οργανωμένο έγκλημα», ανέφερε.
Η προειδοποίηση για πόλεμο μέσα στα επόμενα χρόνια
Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αποκτά η κυβερνητική πρωτοβουλία υπό το πρίσμα των προειδοποιήσεων για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας έχει επισημάνει την ανάγκη ενίσχυσης της εθνικής ανθεκτικότητας απέναντι σε ενδεχόμενες επιθέσεις από τη Ρωσία ή άλλες εχθρικές δυνάμεις, με στόχο κρίσιμες υποδομές και βασικές υπηρεσίες.
Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα The Telegraph, ο Στρίτινγκ υποστήριξε ότι η πρόθεση των αντιπάλων της Βρετανίας να προκαλέσουν ζημιά δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, αλλά αυτό που έχει μεταβληθεί είναι οι στρατιωτικές τους δυνατότητες.
«Αυτό που έχει αλλάξει είναι η ικανότητά τους. Μέχρι το 2030, η στρατιωτική τους ισχύς και η πολεμική τους οικονομία θα μπορούσαν να τους επιτρέψουν να εξαπολύσουν επίθεση», προειδοποίησε.
Ο υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι η Βρετανία διαθέτει περίπου 1.000 ημέρες για να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο πολέμου.
Πρόκειται για προειδοποίηση σχετικά με πιθανό μελλοντικό κίνδυνο και όχι για ανακοίνωση ότι επίκειται στρατιωτική σύγκρουση. Ωστόσο, αποτυπώνει την αυξανόμενη έμφαση που δίνει το Λονδίνο στην ετοιμότητα τόσο των ενόπλων δυνάμεων όσο και της κοινωνίας.
Τι εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Η βρετανική κυβέρνηση επισημαίνει ότι αντίστοιχες συστάσεις δεν αποτελούν κάτι ασυνήθιστο στην Ευρώπη.
Ο Τζέιμς Μάρεϊ, στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, ανέφερε ότι χώρες όπως η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Ολλανδία εφαρμόζουν εδώ και χρόνια ανάλογες πολιτικές ενημέρωσης των πολιτών.
Όπως εξήγησε στο BBC, η ύπαρξη βασικών προμηθειών στο σπίτι θεωρείται σε αυτές τις χώρες φυσιολογικό μέρος της προετοιμασίας για έκτακτες περιστάσεις.
Ο ίδιος παραδέχθηκε, πάντως, ότι δεν έχει εφαρμόσει πλήρως τις οδηγίες στο δικό του σπίτι, αστειευόμενος ότι διαθέτει αρκετά αποθέματα καφέ.
Η διαφορά στη Βρετανία, σύμφωνα με τον Μάρεϊ, είναι ότι η συζήτηση για την ατομική ετοιμότητα δεν είχε απασχολήσει ιδιαίτερα τη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Με τη νέα εκστρατεία, το Λονδίνο επιδιώκει να ενισχύσει την προετοιμασία των νοικοκυριών απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, από ακραία καιρικά φαινόμενα και τεχνικές βλάβες μέχρι κυβερνοεπιθέσεις και ενδεχόμενες γεωπολιτικές κρίσεις.
Το βασικό κυβερνητικό μήνυμα παραμένει ότι η διατήρηση προμηθειών για 72 ώρες αποτελεί μέτρο πρόληψης και όχι ένδειξη επικείμενης καταστροφής. Η συζήτηση, ωστόσο, για την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών και την πιθανότητα πολέμου στην Ευρώπη εξηγεί γιατί η κυβέρνηση επιλέγει να δώσει τώρα μεγαλύτερη έμφαση στην ετοιμότητα των πολιτών.