Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι αποφασισμένος να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός τεράστιου, αραιοκατοικημένου και πλούσιου σε ορυκτά νησιού που βρίσκεται μεταξύ του Αρκτικού Ωκεανού και του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού.

«Είναι τόσο στρατηγικό σημείο», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Air Force One. «Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία είναι γεμάτη με ρωσικά και κινεζικά πλοία. Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής μας ασφάλειας».

Τα σχόλιά του, που έλαβαν χώρα αμέσως μετά από μια τολμηρή στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, προκάλεσαν ανησυχία σε όλη την Ευρώπη, με τη Δανία να προειδοποιεί ότι η κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα σήμαινε το τέλος της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ωστόσο, δεν έχει αλλάξει γνώμη. Πράγματι, ο Λευκός Οίκος ενέτεινε ακόμη περισσότερο τις διατλαντικές εντάσεις την Τρίτη, δηλώνοντας ότι ο Τραμπ και η ομάδα του εξετάζουν «μια σειρά επιλογών» για να εντάξουν το αυτόνομο δανικό έδαφος στις Ηνωμένες Πολιτείες — συμπεριλαμβανομένης της «χρήσης του αμερικανικού στρατού».

Η Γροιλανδία, που βρίσκεται μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας, θεωρείται από καιρό περιοχή υψηλής στρατηγικής σημασίας, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια της Αρκτικής.

Το έδαφος με σχεδόν 57.000 κατοίκους βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τις αναδυόμενες ναυτιλιακές διαδρομές της Αρκτικής, με την ταχεία τήξη των πάγων να δημιουργεί ευκαιρίες για σημαντική μείωση του χρόνου ταξιδιού μεταξύ Ασίας και Ευρώπης σε σύγκριση με τη Διώρυγα του Σουέζ.

Η Γροιλανδία βρίσκεται επίσης πάνω από το λεγόμενο GIUK gap, ένα ναυτικό σημείο συμφόρησης μεταξύ της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου που συνδέει την Αρκτική με τον Ατλαντικό Ωκεανό.

CNBC

Εκτός από τη στρατηγική γεωπολιτική της θέση, η Γροιλανδία είναι γνωστή για την αφθονία των ανεκμετάλλευτων πρώτων υλών της, από αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου έως κρίσιμα κοιτάσματα ορυκτών και έναν «θησαυρό» σπάνιων γαιών.

Αυτά τα κρίσιμα ορυκτά είναι ζωτικά συστατικά σε αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικά οχήματα, τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας και εφαρμογές εθνικής ασφάλειας. Η Κίνα επανειλημμένα προσπάθησε να αξιοποιήσει το σχετικό μονοπώλιό της στις σπάνιες γαίες για να ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ πέρυσι.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη παρουσία στη Γροιλανδία. Η διαστημική βάση Pituffik, πρώην αεροπορική βάση Thule, βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Γροιλανδίας, ακριβώς απέναντι από τον κόλπο Baffin από το Nunavut του Καναδά.

Εκτιμάται ότι περίπου 150 μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων είναι μόνιμα σταθμευμένα εκεί, σε σύγκριση με περίπου 6.000 κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Η βάση, η οποία διαθέτει επίσης ένα ενεργό αεροδρόμιο και φιλοξενεί το βορειότερο λιμάνι βαθέων υδάτων στον κόσμο, έχει παραδοσιακά διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην παρακολούθηση των ρωσικών υποβρυχίων που διασχίζουν το GIUK gap.

Δημοσκοπήσεις έχουν δείξει στο παρελθόν ότι οι Γροιλανδοί αντιτίθενται συντριπτικά στον έλεγχο των ΗΠΑ, ενώ μια ισχυρή πλειοψηφία υποστηρίζει την ανεξαρτησία από τη Δανία.

Αναλυτές λένε ότι η Γροιλανδία θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη για τις ΗΠΑ ως βάση για μεγαλύτερη αμυντική παρουσία και ως τοποθεσία για αμερικανικά αντιπυραυλικά συστήματα — ιδιαίτερα στο πλαίσιο μιας από τις βασικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ: ενός συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας ονόματι «Χρυσός Θόλος».

Η πρωτοβουλία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, που ξεκίνησε τον Μάιο του περασμένου έτους και συχνά συγκρίνεται με το σύστημα «Σιδερένιος Θόλος» του Ισραήλ, είναι ένα σχέδιο που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τις ΗΠΑ από όλες τις πυραυλικές επιθέσεις.

Για ορισμένους, σύμφωνα με το CNBC, η δήλωση του Τραμπ ότι η προσάρτηση της Γροιλανδίας αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ προκάλεσε έκπληξη. Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη αλλαγή στον τόνο σε σχέση με πριν από σχεδόν ένα χρόνο, όταν ο πρόεδρος ανέφερε την «οικονομική ασφάλεια» ως πρωταρχικό παράγοντα για την προσάρτηση του νησιού.

Η Μάριον Μέσμερ, διευθύντρια του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας στο think tank Chatham House του Λονδίνου, αναγνώρισε ότι είναι αλήθεια ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα έχουν αυξήσει τις στρατιωτικές τους δραστηριότητες στην Αρκτική τα τελευταία χρόνια — και, αν η Μόσχα εκτόξευε πυραύλους κατά των ΗΠΑ, αυτοί πιθανότατα θα πετούσαν πάνω από τη Γροιλανδία.

«Ωστόσο, αυτό που δεν είναι σαφές είναι γιατί η Ουάσιγκτον χρειάζεται τον πλήρη έλεγχο της Γροιλανδίας για να υπερασπιστεί τον εαυτό της», ανέφερε η Μέσμερ σε γραπτή ανάλυση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα.

Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη παρουσία στη βάση Pituffik, καθώς και σε μια δεκαετή αμυντική συμφωνία με τη Δανία που επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να συνεχίσει να τη χρησιμοποιεί.

«Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ είχαν στείλει έως και 6.000 στρατιώτες σε μια σειρά στρατοπέδων σε όλο το νησί», δήλωσε η Μέσμερ. «Θα μπορούσε πιθανώς να αυξήσει ξανά την παρουσία στρατευμάτων αν θεωρούσε ότι χρειαζόταν μεγαλύτερη παρουσία στην περιοχή — χωρίς να αμφισβητεί την κυριαρχία της Δανίας».

Διαβάστε ακόμη

Κυβέρνηση: Ώρα μηδέν για τα μπλόκα – Τι προβλέπει το δόγμα μηδενικής ανοχής

Γεωπολιτική και κυρώσεις αλλάζουν τους κανόνες στη ναυτιλία το 2026

«Αρωγή Θεσσαλίας»: Σε νέο σφυρί και με μειωμένο τίμημα τα κέντρα αποκατάστασης (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα