Η Hello Kitty βρέθηκε απροσδόκητα στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Πεκίνου και Τόκιο, την ώρα που διπλωμάτες και αναλυτές αναζητούν ενδείξεις πιθανής αποκλιμάκωσης της διαμάχης, η οποία διαρκεί πλέον έναν χρόνο, έχει παγώσει τις σχέσεις των δύο χωρών και έχει διαταράξει τις επιχειρηματικές τους συνεργασίες.
Η Sanrio, η εταιρεία πίσω από το εμπορικό σήμα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι θα τερματίσει τη συνεργασία της με ιαπωνική τηλεοπτική δραματική σειρά, η οποία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Κίνα για τον τρόπο με τον οποίο παρουσίαζε την ιστορία του πολέμου.
Η εταιρεία, η οποία είχε διαθέσει εκδοχές της Hello Kitty με ενδυμασίες εμπνευσμένες από την κατασκοπευτική σειρά, ζήτησε συγγνώμη μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τους Financial Times.
Όπως ανέφερε, η σειρά χρησιμοποιούσε «εκφράσεις που δεν συνάδουν με την εταιρική φιλοσοφία της Sanrio».
Η κινεζική κρατική εθνικιστική εφημερίδα Global Times προειδοποίησε σε κύριο άρθρο της την Πέμπτη ότι «η Hello Kitty δεν πρέπει να χορεύει στον ρυθμό της ιαπωνικής Δεξιάς».
Οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης και το ενδεχόμενο συνάντησης Σι – Τακαΐτσι
Το περιστατικό σημειώθηκε έπειτα από μια σειρά πρόσφατων ενδείξεων ότι οι δύο πλευρές ενδέχεται να αναζητούν διέξοδο από τη διπλωματική κρίση.
Σύμφωνα με διπλωμάτες και ειδικούς, οι δύο χώρες εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο μιας χειραψίας μεταξύ του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι, στο περιθώριο της συνόδου του Φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα στη Σενζέν.
Η διπλωματική ρήξη ξεκίνησε μετά τις δηλώσεις της Τακαΐτσι στο ιαπωνικό κοινοβούλιο πέρυσι, όταν ανέφερε ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να εμπλακεί στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής εισβολής στην Ταϊβάν.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν αντιπαράθεση που επιβάρυνε σημαντικά τις σινοϊαπωνικές σχέσεις, πυροδότησε σφοδρή προπαγανδιστική σύγκρουση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έπληξε σοβαρά τις επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ του Τόκιο και του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου του.
Η διαμάχη δεν έχει δείξει πολλές ενδείξεις υποχώρησης.
Η Κίνα έχει κατηγορήσει την Τακαΐτσι ότι οδηγεί την Ιαπωνία προς μια νέα στρατιωτικοποίηση, η οποία θυμίζει τη δεκαετία του 1930.
Από την πλευρά της, η Τακαΐτσι, η οποία δεν έχει αποκρύψει την αρνητική της στάση απέναντι στην Κίνα, έχει διατηρήσει υψηλά ποσοστά αποδοχής στην Ιαπωνία, εν μέρει χάρη στην άρνησή της να ανακαλέσει τις επίμαχες δηλώσεις.
Η σειρά «Vivant» και οι αντιδράσεις για την πολεμική ιστορία
Η κινεζική κρατική εφημερίδα People’s Daily έχει επικεντρώσει ιδιαίτερα την κριτική της στην ιαπωνική κατασκοπευτική σειρά «Vivant».
Η σειρά παρουσιάζει κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών να βασανίζουν Ιάπωνες αντιπάλους τους, χρησιμοποιώντας μεθόδους οι οποίες, σύμφωνα με την εφημερίδα, «χρησιμοποιούνταν από τον ιαπωνικό στρατό εισβολής, όπως αποδεικνύεται από αδιάσειστα στοιχεία».
Παρότι πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι ο Σι και η Τακαΐτσι έχουν δεσμευτεί τόσο έντονα στις θέσεις τους ώστε να καθίσταται δύσκολη η αποκλιμάκωση, ορισμένοι αναλυτές και διπλωμάτες επισημαίνουν πρόσφατες εξελίξεις που ενδέχεται να υποδηλώνουν μια προσεκτική αλλαγή τόνου.
Την Τετάρτη, κινεζική δεξαμενή σκέψης με δεσμούς με το κράτος διοργάνωσε στο Πεκίνο κοινό συμπόσιο με τον Ιαπωνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου (Japan External Trade Organization).
Διακηρυγμένος στόχος της συνάντησης ήταν «ο εντοπισμός τρόπων περιορισμού των τριβών και η δημιουργία μηχανισμού αποκατάστασης των σχέσεων».
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Σι απέστειλε συλλυπητήριο μήνυμα στην οικογένεια του Γιασούο Φουκούντα, πρώην πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, ο οποίος πέθανε την προηγούμενη εβδομάδα και είχε εργαστεί για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Στο μήνυμά του, ο Κινέζος ηγέτης εξήρε την «ορθή αντίληψη της ιστορίας» που είχε ο Φουκούντα και εξέφρασε την ελπίδα ότι οι σημερινοί Ιάπωνες πολιτικοί θα «διαφυλάξουν με σταθερότητα το πολιτικό θεμέλιο των διμερών σχέσεων».
Το διπλωματικό δίλημμα του Πεκίνου
«Στο Πεκίνο αισθάνονται πολύ έντονα ότι έχουν εγκλωβιστεί εξαιτίας της υπερβολικά γρήγορης και σκληρής αντίδρασής τους στα σχόλια της Τακαΐτσι για την Ταϊβάν», δήλωσε ο Γιοργκ Βούτκε, εταίρος της DGA Group στην Ουάσιγκτον.
«Επομένως, πρέπει να βρεθεί κάποιος μηχανισμός που θα επιτρέψει μια κοινή δημόσια εμφάνιση μαζί της, χωρίς να φαίνεται ότι παραχωρούν υπερβολικά πολλά», πρόσθεσε.
Ο Βούτκε σημείωσε ότι μια χειραψία μεταξύ Σι και Τακαΐτσι στη σύνοδο της APEC θα θύμιζε τη συνάντηση του 2014, όταν ο εκλιπών Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε και ο Σι είχαν ανταλλάξει μια ψυχρή χειραψία έπειτα από σειρά έντονων διμερών αντιπαραθέσεων.
Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί υποβαθμίζουν τις πιθανότητες άμεσης βελτίωσης των σχέσεων.
Ο Τζέφρι Χολ, ειδικός στις διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Σπουδών Κάντα, επισήμανε ότι η επικριτική στάση της Τακαΐτσι απέναντι στην Κίνα είναι δημοφιλής στο εσωτερικό της Ιαπωνίας, όπου οι αρνητικές απόψεις για το Πεκίνο είναι ευρέως διαδεδομένες.
«Η APEC θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία, εφόσον το επιθυμεί. Αλλά το επιθυμεί;» διερωτήθηκε.
«Πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην εκλογική της βάση, η οποία απλώς δεν συμπαθεί την Κίνα, και στις επιθυμίες της ιαπωνικής επιχειρηματικής κοινότητας, που θα προτιμούσε οι σχέσεις να εξελίσσονται ομαλά».