Υπό την πίεση των αμερικανικών πολιτικών, η ηγεσία της ΕΕ είναι αποφασισμένη να προχωρήσει (σ.σ. οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι επίκεινται ανακοινώσεις πολύ συντομα) μία ακόμα μέγα- συμφωνία: αυτή τη φορά με την Ινδία. Η ιστορία σε πολλά σημεία θυμίζει αυτή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΕΕ – Mercosur. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν πριν από 20 χρόνια, οι αντιδράσεις ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, το πολιτικό κόστος και τα «αγκάθια» των εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων τις έβαλαν στον πάγο για μια δεκαετία και τώρα αποκτούν νέα δυναμική, καθώς η ΕΕ αναζητεί αξιόπιστους εμπορικούς εταίρους.

Ο χαρακτηρισμός «η μητέρα όλων των συμφωνιών» ξεκινά από το μέγεθος: σχεδόν 1,5 δισεκατομμύριο καταναλωτές στην Ινδία και πάνω από 440 εκατομμύρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, ο χαρακτηρισμός αφορά και στο εύρος των θεμάτων, που θα καλύπτει η συμφωνία.

Σε αντίθεση με παλαιότερες εμπορικές συμφωνίες, που επικεντρώνονταν κυρίως στη μείωση δασμών, η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία φιλοδοξεί να ρυθμίσει ένα πολυσύνθετο πλέγμα εμπορίου αγαθών, υπηρεσιών, επενδύσεων, βιωσιμότητας, ψηφιακής οικονομίας και γεωπολιτικών ισορροπιών.

Πιο φθηνά ρούχα, κοσμήματα και φάρμακα

Η Ινδία παραμένει μία από τις οικονομίες με τους υψηλότερους μέσους δασμούς, ιδίως σε τομείς όπως τα αλκοολούχα ποτά, τα αγροτικά προϊόντα και ο βιομηχανικός εξοπλισμός. Πρόκειται για τομείς, όπου οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βλέπουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, εφόσον οι δασμοί περιοριστούν.

Σύμφωνα με στοιχεία του Trade Knowledge Exchange, ο μέσος δασμός ΜΕΚ που εφαρμόζεται στην Ινδία είναι περίπου 13,4%. Οι δασμοί είναι υψηλότεροι στα γεωργικά προϊόντα, με μέσο δασμό ΜΕΚ 32,7%, ενώ τα ποτά και ο καπνός επιβαρύνονται με δασμό 68,6% και 56,3% για τον καφέ και το τσάι. Στα μη γεωργικά προϊόντα οι δασμοί βρίσκονται κοντά στο 10%. Ο εξοπλισμός μεταφορών έχει δασμό 19%.

Επιλεγμένοι δείκτες εμπορίου, ΕΕ και Ινδία, σε σύγκριση με τη Βραζιλία και την Κίνα, 2023 © “The time is right to make a European Union-India trade deal happen”, Bruegel 
Επιλεγμένοι δείκτες εμπορίου, ΕΕ και Ινδία, σε σύγκριση με τη Βραζιλία και την Κίνα, 2023 © “The time is right to make a European Union-India trade deal happen”, Bruegel

Από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη αποτελεί κρίσιμη αγορά για ινδικές εξαγωγές, όπως τα υφαντουργικά προϊόντα, τα φαρμακευτικά, τα κοσμήματα και τα χημικά, αγορά που κινδυνεύει να κλείσει για τους Ινδούς παραγωγούς με τη σταδιακή κατάργηση του προτιμησιακού καθεστώτος GSP.

Το GSP (Generalised Scheme of Preferences) είναι το σύστημα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει μονομερώς σε αναπτυσσόμενες χώρες χαμηλότερους ή μηδενικούς δασμούς για συγκεκριμένα προϊόντα. Η Ινδία επωφελείται εδώ και χρόνια από αυτό, ιδίως σε τομείς όπως η υφαντουργία και ένδυση, τα κοσμήματα, τα χημικά και ορισμένα αγροτικά και μεταποιημένα προϊόντα. Τώρα, η ΕΕ αναθεωρεί το GSP της Ινδίας, με το προτιμησιακό καθεστώς να περιορίζεται ή να καταργείται σταδιακά για μεγάλο μέρος των εξαγωγών της.

Μια εμπορική συμφωνία ΕΕ- Ινδίας θα μπορούσε να αντικαταστήσει το GSP, προσφέροντας ξανά χαμηλούς δασμούς στα ινδικά προϊόντα, αλλά αυτή τη φορά με αμοιβαιότητα. Είναι ο λόγος που η επιχειρηματική κοινότητα της Ινδίας πιέζει για τη συμφωνία.

Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα δερμάτινα είδη και τα γενόσημα φαρμακευτικά προϊόντα από την Ινδία αναμένεται να ασκήσουν πιέσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λόγω χαμηλότερων δασμών και πλεονεκτημάτων κόστους.

Οι φόβοι των Γάλλων- Βοδινό και ζάχαρη

Μετά τη συμφωνία ΕΕ- Mercosur, οι Γάλλοι παραγωγοί ετοιμάζονται για μία ακόμα μάχη. Ειδική έκθεση που δημοσίευσε το υπουργείο Γεωργίας της Γαλλίας, τον Σεπτέμβριο του 2025, προϊδεάζει για τις αντιδράσεις που θα ξεσηκώνει στον αγροτικό κόσμο της Γαλλίας μία ακόμα μέγα – συμφωνία.

«Η μεγάλη παραγωγική ικανότητα —είτε διαρθρωτική είτε κυκλική— και η ανταγωνιστικότητα των τομέων βοείου κρέατος και ζάχαρης της Ινδίας, σε συνδυασμό με τις κρατικές επιδοτήσεις εξαγωγών, θέτουν σε κίνδυνο τους ευρωπαϊκούς τομείς, ιδίως εάν υπογραφεί συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), βελτιώνοντας την πρόσβαση στην αγορά των ινδικών προϊόντων στην ΕΕ», γράφει η έκθεση.

Οι φόβοι των Γερμανών-Τα ινδικά αυτοκίνητα

Ένα από τα πιο ακανθώδη κεφάλαια αφορά στους δασμούς στα αυτοκίνητα. Σήμερα, η Ινδία επιβάλλει από τους υψηλότερους δασμούς παγκοσμίως στις εισαγωγές αυτοκινήτων (σε ορισμένες κατηγορίες ξεπερνούν το 100%), αλλά πολλά μη δασμολογικά εμπόδια.

Στο πλαίσιο της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας, το Νέο Δελχί εμφανίζεται διατεθειμένο να συζητήσει σταδιακή μείωση των δασμών, με αντάλλαγμα να ανοίξει η ευρωπαϊκή αγορά στα ηλεκτρικά και χαμηλού κόστους οχήματα που κατασκευάζονται στην Ινδία.

Το ενδεχόμενο αυτό προβληματίζει τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, που προειδοποιούν επίσης ότι μία μείωση των ινδικών δασμών μπορεί να ακυρωθεί στην πράξη από περιορισμούς πρόσβασης στην αγορά της Ινδίας μέσω ποσοστώσεων, αδειοδοτήσεων και άλλων ανάλογων μηχανισμών. Η ευρωπαϊκή ένωση κατασκευαστών αυτοκινήτων (ACEA) σε σχετική της ανακοίνωση προειδοποιεί ότι «η ΕΕ δεν πρέπει να επιδιώξει να συνάψει συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα.»

Οι Ινδοί μηχανικοί και οι ψηφιακές υπηρεσίες

Η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, κυρίως για τους εξειδικευμένους εργαζόμενούς της στους τομείς πληροφορικής, μηχανικής και συμβουλευτικής. Συγκεκριμένα, επιδιώκει ευκολότερη πρόσβαση σε βίζες επιχειρηματικών και υπηρεσιακών μετακινήσεων, ιδιαίτερα στους τομείς υπηρεσιών ΙΤ και ψηφιακής οικονομίας, αλλά και αναγνώριση ορισμένων προσόντων ή επαγγελματικών κατηγοριών που θα επιτρέπουν στους Ινδούς επαγγελματίες να εργάζονται πιο ευέλικτα στην ΕΕ.

Επίσης, η Ινδία ζητά από την ΕΕ να την αναγνωρίσει ως “data-secure”, με επαρκή νομικό και τεχνικό καθεστώς για την προστασία των δεδομένων των πολιτών της ΕΕ. Αυτό θα επιτρέψει πιο εύκολη ροή δεδομένων μεταξύ επιχειρήσεων και υπηρεσιών των δύο πλευρών, κάτι που θα ανοίξει το δρόμο για “μετανάστευση” υπηρεσίων ψηφιακής οικονομίας, cloud, τηλεϊατρικής και fintech προς την Ινδία.

Η Ινδία έχει έναν πολύ μεγάλο και ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα IT και υπηρεσιών δεδομένων, με σημαντική παραγωγή outsourcing υπηρεσιών που βασίζουν μεγάλο μέρος των λειτουργιών τους στην επεξεργασία δεδομένων. Εφόσον αναγνωριστεί ως «data secure» θα μειωθούν οι νομικοί και διοικητικοί φραγμοί για παροχή υπηρεσιών προς Ευρωπαίους πελάτες.

Γεωπολιτική ανακατάταξη και ο κρίσιμος ρόλος της Ελλάδας

Ίσως η πιο κρίσιμη παράμετρος της υπό συζήτηση συμφωνίας είναι η γεωπολιτική της διάσταση. Η σύσφιξη των οικονομικών δεσμών Ευρώπης και Ινδίας λειτουργεί ως μήνυμα στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ δύο δημοκρατικών πόλων που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από αυταρχικά καθεστώτα, ασταθείς εφοδιαστικές αλυσίδες και απρόβλεπτους εμπορικούς εταίρους. Στον τομέα αυτό, η Ελλάδα μπορεί να παίξει κρίσιμο ρόλο ως κόμβος της νέας αρχιτεκτονικής συνδεσιμότητας μεταξύ Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται ο διάδρομος IMEC (India–Middle East–Europe Economic Corridor).

Η ελληνική κυβέρνηση έχει προχωρήσει στον ορισμό ειδικού διαπραγματευτή για τον διάδρομο, προβάλλοντας ως ισχυρά πλεονεκτήματα της χώρας τη γεωγραφική της θέση, τις ανεπτυγμένες λιμενικές υποδομές και το σταθερό πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο.

Μία συμφωνία ΕΕ- Ινδίας θα ενισχύσει το διμερές εμπόριο, που παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, με τις ελληνικές εξαγωγές προς την Ινδία να αξίζουν μόλις 130 εκατομμύρια ευρώ (κυρίως πρόκειται για αλουμίνιο, προϊόντα ξύλου, φρούτα, και προϊόντα χαλκού, στοιχεία 2024).

Επίσης, η Ελλάδα προσδοκα αύξηση των τουριστικών ροών από την αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη της Ινδίας. Η αεροπορική εταιρεία IndiGo πραγματοποίησε την πρώτη απευθείας πτήση από την Ινδία προς την Ελλάδα, την προηγούμενη εβδομάδα, και θα εκτελεί συνολικά έξι απευθείας πτήσεις την εβδομάδα προς την Αθήνα, με στόχο τη σταδιακή επέκταση των δρομολογίων της και σε άλλους ελληνικούς προορισμούς.

Διαβάστε ακόμη

Χρυσός: Ασταμάτητο το ράλι – Κεντρικές τράπεζες, δολάριο και γεωπολιτικές εντάσεις δίνουν νέα «καύσιμα»

Αυτές είναι οι 14 ευρωπαϊκές startups που μπήκαν στο επενδυτικό ραντάρ της Nvidia το 2025

Σπάνιες γαίες: Το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ επενδύει στην USA Rare Earth και εκτοξεύεται η μετοχή της

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα