Σας έχει τύχει ποτέ να λάβετε ξαφνικά μήνυμα από έναν φίλο, ο οποίος ξεκινά με ένα «Γεια, τι κάνεις;», προτού φτάσει στον πραγματικό λόγο για τον οποίο επικοινωνεί μαζί σας; Πρόκειται να επισκεφθεί την πόλη σας και θα ήθελε να μείνει στο σπίτι σας.
Ανάλογα με το πόσο φορτωμένο είναι το πρόγραμμά σας, μπορεί να δυσανασχετήσετε σιωπηλά και στη συνέχεια είτε να αρνηθείτε ευγενικά είτε να βρείτε χώρο για να τον φιλοξενήσετε. Είναι, όμως, αγένεια και μόνο το γεγονός ότι σας το ζήτησε;
Αυτό είναι το ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης που πυροδότησε η 25χρονη Μπρίτζετ Ρόουζ, όταν δημοσίευσε τον περασμένο μήνα ένα βίντεο στο TikTok, το οποίο έκτοτε αναπαράχθηκε ευρέως σε πλατφόρμες όπως το X και το Instagram.
«Αν τους το ζητήσω έτσι απλά, αυτό είναι αγένεια», ανέφερε στο βίντεο η Ρόουζ, η οποία ζει στη Φιλαδέλφεια. Το βίντεο έχει συγκεντρώσει έκτοτε περισσότερες από 2,8 εκατομμύρια προβολές.
Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα κάποιον που ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη για να παρακολουθήσει τις συναυλίες του Χάρι Στάιλς στο Madison Square Garden, υποστήριξε ότι οι επισκέπτες θα πρέπει, τουλάχιστον, να προσφέρουν στους οικοδεσπότες τους ένα δώρο, έναν καφέ ή ένα γεύμα ως ένδειξη ευγνωμοσύνης.
«Ο φίλος σου που μένει σε διαμέρισμα στη Νέα Υόρκη δεν είναι το δωρεάν ξενοδοχείο σου», δήλωσε η Ρόουζ, η οποία ζήτησε να αναφέρεται μόνο με το μικρό και το μεσαίο όνομά της, επειδή φοβόταν ότι θα δημοσιοποιούνταν τα προσωπικά της στοιχεία, έχοντας ήδη δεχθεί διαδικτυακή παρενόχληση.
Στα σχεδόν 25.000 σχόλια κάτω από το βίντεό της, αλλά και σε συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι χρήστες διαφώνησαν έντονα με την άποψή της, με πολλούς να την επικρίνουν σφοδρά, γράφουν οι New York Times.
Αυτό που ξεκίνησε ως διαφωνία σχετικά με τους κανόνες ευγένειας όταν κάποιος ζητεί από φίλους να τον φιλοξενήσουν εξελίχθηκε σε μια πολύ ευρύτερη συζήτηση για τη μετατόπιση από τη συλλογικότητα προς τον ατομικισμό και για το τι οφείλουν οι φίλοι ο ένας στον άλλον.
«Θέλω να ζω σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι αλληλοεξαρτώνται, μπορούν να δείχνουν την ευάλωτη πλευρά τους και να ζητούν αυτό που θέλουν χωρίς να ντρέπονται», δήλωσε σε συνέντευξή του ο 32χρονος Ίρβινγκ Μολέφε, κάτοικος Ατλάντα, ο οποίος σχολίασε το βίντεο. «Είναι φίλοι σου!», πρόσθεσε.
Άλλοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι όσοι εκμεταλλεύονται τη γενναιοδωρία των άλλων μπορούν να ξεπεράσουν τα όρια.
«Το να ζητάς να μείνεις στο σπίτι κάποιου είναι εξαιρετικά αγενές, εκτός αν έχετε πολύ στενή σχέση ή αν σε έχει ήδη προσκαλέσει», δήλωσε η Σάρα Τζέιν Χο, ειδικός σε θέματα εθιμοτυπίας και παρουσιάστρια της εκπομπής «Mind Your Manners» στο Netflix.
Πότε η φιλοξενία γίνεται υποχρέωση;
Σε συνέντευξή της, η Μπρίτζετ Ρόουζ εξήγησε ότι είχε δημοσιεύσει το βίντεο εκ μέρους φίλων της που ζουν στη Νέα Υόρκη και οι οποίοι, όπως είπε, είχαν παραπονεθεί ότι κατακλύζονταν από αιτήματα γνωστών τους για φιλοξενία.
Αργότερα διευκρίνισε ότι δεν θεωρεί καθόλου κακό να ζητήσει κάποιος ευγενικά από έναν στενό φίλο να τον φιλοξενήσει, εκφράζοντας παράλληλα την ευγνωμοσύνη του. Εκείνο που ήθελε να υπογραμμίσει ήταν ότι πολλοί άνθρωποι θεωρούν μια τέτοια γενναιοδωρία δεδομένη.
«Επικοινωνήστε μαζί τους επειδή θέλετε να τους δείτε», δήλωσε η Ρόουζ. «Πιστεύω ότι το να φιλοξενείς κάποιον είναι μια ευκαιρία να τον κάνεις να αισθανθεί ότι τον αγαπούν και τον εκτιμούν, και απαιτεί πολλή προσπάθεια. Γι’ αυτό δεν θα περίμενα κάτι τέτοιο από κάποιον χωρίς να με έχει προσκαλέσει».
Το διαδίκτυο δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση σε τέτοιου είδους κοινωνικά διλήμματα.
Συζητήσεις για το αν πρέπει κάποιος να στείλει ένα Uber στο πρόσωπο με το οποίο πρόκειται να βγει πρώτο ραντεβού, αν είναι σωστό να ζητήσει να φέρει συνοδό σε έναν γάμο ή αν οφείλει να πατά «μου αρέσει» σε κάθε ανάρτηση ενός φίλου του στο Instagram έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο διαδίκτυο.
Η συγκεκριμένη διαφωνία, όμως, η οποία ενδεχομένως αναδεικνύει και διαφορές μεταξύ των γενεών ως προς την αντίληψη της φιλίας, φαίνεται ότι άγγιξε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο.
Πολλοί από όσους επέκριναν τη Ρόουζ υποστήριξαν ότι, σε μια εποχή κατά την οποία οι νέοι άνθρωποι αισθάνονται ολοένα μεγαλύτερη μοναξιά, το να φιλοξενεί κανείς φίλους για μερικές νύχτες αξίζει και με το παραπάνω την όποια ταλαιπωρία.
Η 31χρονη Σιέρα Νικόλ Μουνίς, η οποία ζει στο ΜακΆλεν του Τέξας και σχολίασε επίσης το βίντεο, δήλωσε ότι το να θυσιάζει κανείς λίγη από την προσωπική του άνεση αποτελεί βασικό στοιχείο της οικειότητας και της φιλίας.
Μεγαλώνοντας σε μια οικογένεια λατινοαμερικανικής καταγωγής, όπως εξήγησε σε συνέντευξή της, έμαθε να καταβάλλει επιπλέον προσπάθεια για τους ανθρώπους της κοινότητάς της.
«Πάντα θα βγάλουμε καθαρές μαξιλαροθήκες και κουβέρτες και θα τους υποδεχθούμε με αγάπη και ανοιχτές αγκάλες», ανέφερε.
Αντίστοιχα, ο Μολέφε μεγάλωσε βλέποντας τη μητέρα του να φιλοξενεί φίλους και θυμάται μια παράδοση σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι πρόσφεραν ο ένας στον άλλον ένα μέρος για να μείνουν, ανταποδίδοντας τη φιλοξενία όποτε είχαν τη δυνατότητα.
Τι οφείλουμε τελικά στους φίλους μας;
Ο Γουίλιαμ Κ. Ρόουλινς, καθηγητής και συγγραφέας του βιβλίου «The Compass of Friendship: Narratives, Identities and Dialogues», περιγράφει τη φιλία ως μια «ιδιωτική ηθική», δηλαδή ένα σύνολο προσδοκιών που οι φίλοι διαμορφώνουν και διαπραγματεύονται μεταξύ τους.
Φαίνεται, πάντως, να υπάρχει μια κοινή παραδοχή, ακόμη και μεταξύ όσων αντέδρασαν με οργή στα σχόλια: οι πολύ μακρινοί γνωστοί θα πρέπει να είναι διακριτικοί όταν ζητούν φιλοξενία, ενώ οι στενοί φίλοι έχουν μεγαλύτερα περιθώρια.
Η Μάικα Μάιερ, ιδρύτρια της Beaumont Etiquette, προσεγγίζει το ζήτημα ανάλογα με τις περιστάσεις.
Το αν ένα τέτοιο αίτημα είναι κατάλληλο «εξαρτάται πραγματικά από τη σχέση που έχεις με το συγκεκριμένο πρόσωπο», ανέφερε.
Σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, όπου τα διαμερίσματα είναι μικρά, «το να φιλοξενήσεις κάποιον για μια νύχτα μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη απαίτηση απ’ ό,τι αντιλαμβάνονται οι περισσότεροι», εξήγησε.
Όποιος υποβάλλει ένα τέτοιο αίτημα θα πρέπει, σύμφωνα με την ίδια, να δίνει στον φίλο του τη δυνατότητα να αρνηθεί χωρίς να αισθανθεί άβολα.
Για παράδειγμα, θα μπορούσε να πει: «Ήθελα να δω αν θα υπήρχε αυτή η δυνατότητα, αλλά καταλαβαίνω απόλυτα αν δεν γίνεται, καθώς εξετάζω και μερικές άλλες επιλογές».
Για τον Έρικ Κλίνενμπεργκ, καθηγητή κοινωνικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, η φιλοξενία φίλων αποτελεί μια θεμελιώδη κοινωνική χειρονομία.
«Το να ανοίγεις το σπίτι σου σε ταξιδιώτες ήταν ανέκαθεν μία από τις σπουδαιότερες πράξεις ανθρώπινης γενναιοδωρίας και κοινωνικότητας», έγραψε σε μήνυμά του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Ο Κλίνενμπεργκ εκτιμά ότι το βίντεο της Μπρίτζετ Ρόουζ προκάλεσε τόσο έντονες αντιδράσεις μεταξύ των κατοίκων ακριβών πόλεων.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι δεν θα πρέπει να αποδίδεται υπερβολική σημασία στις αντιδράσεις αυτές.
«Μέχρι να δω πραγματικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι υπάρχει μια τάση να κλείνουμε την πόρτα σε φίλους και συγγενείς που χρειάζονται έναν καναπέ ή ένα φουτόν για να κοιμηθούν, δεν πρόκειται να πανικοβληθώ», δήλωσε.
Η φιλοξενία μειώνεται στις ΗΠΑ – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες ενδείξεις ότι οι Αμερικανοί προσκαλούν πλέον λιγότερο συχνά άλλους ανθρώπους στα σπίτια τους.
Πρόσφατη έρευνα της Data for Progress, στην οποία συμμετείχαν 1.098 ενήλικοι στις Ηνωμένες Πολιτείες, διαπίστωσε ότι το ποσοστό των Αμερικανών που δήλωσαν πως είχαν φιλοξενήσει κοινωνικές συγκεντρώσεις στο σπίτι τους είχε μειωθεί κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες από το 1995.
Ο Μολέφε, παρά τη διαφωνία του με την Μπρίτζετ Ρόουζ, δήλωσε ότι ένιωσε άβολα με την οργή που στράφηκε εναντίον της.
Ακόμη και αν οι προσδοκίες γύρω από τη φιλοξενία αλλάζουν, υποστήριξε, η δημόσια διαπόμπευση κάποιου επειδή βλέπει τα πράγματα διαφορετικά δύσκολα θα συμβάλει στη γεφύρωση των διαφορών.
«Ανησυχώ ότι το να γελοιοποιούμε δημόσια εκείνη ή οποιονδήποτε έχει αυτή την άποψη προκαλεί, από πολλές απόψεις, περισσότερο κακό παρά καλό», ανέφερε.
Όπως επισήμανε ο Ρόουλινς, οι προσδοκίες που διαμορφώνουν οι φίλοι μεταξύ τους δεν μένουν ανεπηρέαστες από τον έξω κόσμο.
Μπορούν να δοκιμαστούν από «νέες πολιτισμικές αντιλήψεις για το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι φίλοι μεταξύ τους», οι οποίες, όπως εξήγησε, «ενδέχεται να έρχονται σε αντίθεση με τον τρόπο που οι ίδιοι έχουν προσπαθήσει να αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον ή ακόμη και να τον υπονομεύουν».
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.