Στο Κατάρ, μια μικρή χερσόνησο στον Περσικό Κόλπο, το φυσικό αέριο μετέτρεψε μια άλλοτε φτωχή οικονομία που βασιζόταν στην αλιεία μαργαριταριών σε ένα από τα πλουσιότερα κράτη του κόσμου. Για τρεις δεκαετίες, η χώρα έχτιζε ασταμάτητα ένα τεράστιο δίκτυο εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου, μεταφέροντας κάθε χρόνο δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ προς την Ασία και την Ευρώπη.
Τα έσοδα από το φυσικό αέριο — που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 60% των κρατικών εσόδων — χρηματοδότησαν τη μεταμόρφωση της Ντόχα σε μια υπερσύγχρονη μητρόπολη με ουρανοξύστες, μετρό, τεχνητά πάρκα, εμπορικά κέντρα ευρωπαϊκού τύπου και ένα από τα ακριβότερα Μουντιάλ στην ιστορία. Παράλληλα, το κρατικό επενδυτικό ταμείο των 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων απέκτησε συμμετοχές σε εμβληματικά assets όπως το Heathrow του Λονδίνου και το Empire State Building στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.
Όμως από τον Φεβρουάριο, όταν τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν, η οικονομική μηχανή του Κατάρ άρχισε να μπλοκάρει.
Η ενεργειακή υπερδύναμη που εγκλωβίστηκε γεωγραφικά
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σημαίνει ότι σχεδόν κανένα φορτίο φυσικού αερίου δεν έχει φύγει από το Κατάρ εδώ και περισσότερο από δύο μήνες. Ταυτόχρονα, η χώρα δυσκολεύεται ακόμη και στις εισαγωγές βασικών προϊόντων, από τρόφιμα μέχρι οχήματα.
Το Ras Laffan, το τεράστιο βιομηχανικό κέντρο LNG του Κατάρ βόρεια της Ντόχα, έχει ουσιαστικά παραλύσει. Οι γερανοί φόρτωσης παραμένουν ακίνητοι, οι δρόμοι είναι αποκλεισμένοι και η παραγωγή έχει σταματήσει σε μεγάλο βαθμό.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν ιρανικοί πύραυλοι και drones έπληξαν εγκαταστάσεις του Ras Laffan δύο εβδομάδες μετά τον αποκλεισμό, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και μείωση της παραγωγικής ικανότητας κατά περίπου 17%.
Σε αντίθεση με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που διαθέτουν αγωγούς παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ, το Κατάρ βρίσκεται γεωγραφικά εγκλωβισμένο πίσω από τη θαλάσσια δίοδο.
Το οικονομικό μοντέλο του Κατάρ δοκιμάζεται
Ο Αχμέντ Χελάλ της Asia Group δήλωσε ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου είναι «απολύτως θεμελιώδεις» για το Κατάρ και ότι τίποτα από όσα βλέπει κανείς σήμερα στη χώρα δεν θα υπήρχε χωρίς τα έσοδα της ενέργειας. Όπως προειδοποίησε, η χώρα μπαίνει πλέον σε μια ιδιαίτερα δύσκολη δημοσιονομική περίοδο.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η οικονομία του Κατάρ θα συρρικνωθεί κατά 8,6% φέτος πριν επιστρέψει σε ανάπτυξη το 2027. Κάθε επιπλέον ημέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές της χώρας.
Αναλυτές υπολογίζουν ότι η QatarEnergy έχει ήδη χάσει δισεκατομμύρια δολάρια από την έναρξη του πολέμου, ενώ καθημερινά χάνονται εκατοντάδες εκατομμύρια σε έσοδα και ναυτιλιακά κόστη.
Κατάρ χωρίς τουρίστες και ξένες επιχειρήσεις
Ο πόλεμος αποκάλυψε και μια δεύτερη ευαλωτότητα της χώρας: την εξάρτησή της από τον διεθνή τουρισμό, το ξένο κεφάλαιο και τους expatriates.
Το Κατάρ είχε προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να διαφοροποιήσει την οικονομία του πέρα από τα ορυκτά καύσιμα, επενδύοντας σε τουρισμό, διεθνείς διοργανώσεις και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Ωστόσο, μετά την έναρξη του πολέμου, οι διεθνείς αφίξεις κατέρρευσαν, ενώ πολλές πολυεθνικές εταιρείες απομάκρυναν προσωπικό λόγω φόβων για περιφερειακή αστάθεια. Το World Travel & Tourism Council υπολόγισε ότι η Μέση Ανατολή χάνει περίπου 600 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως σε τουριστικά έσοδα.
Στη Ντόχα, ξενοδοχεία, πολυτελή καταστήματα και εμπορικά κέντρα λειτουργούν πλέον σε πολύ χαμηλότερους ρυθμούς, ενώ στην πόλη Λουσέιλ ακόμη και τα εντυπωσιακά σόου με σιντριβάνια πραγματοποιούνται μπροστά σε ελάχιστους επισκέπτες.
Ακριβότερες εισαγωγές αλλά κρατική στήριξη
Καθώς το Κατάρ εισάγει περίπου το 90% των τροφίμων του, η θαλάσσια κρίση ανάγκασε τη χώρα να αναδιαμορφώσει πλήρως τις αλυσίδες εφοδιασμού. Προϊόντα που παλαιότερα έφταναν δια θαλάσσης πλέον μεταφέρονται αεροπορικώς ή μέσω Σαουδικής Αραβίας με πολύ υψηλότερο κόστος.
Παρά τα προβλήματα, η κυβέρνηση έχει περιορίσει τις αυξήσεις τιμών μέσω γενναίων επιδοτήσεων, με τις ανατιμήσεις στα εισαγόμενα προϊόντα να κινούνται μέχρι στιγμής περίπου μεταξύ 5% και 10%.
Οι αρχές προσπαθούν παράλληλα να διατηρήσουν την εικόνα σταθερότητας και να αποτρέψουν φυγή ξένων εταιρειών και εργαζομένων, καθώς περίπου το 90% του πληθυσμού της χώρας αποτελείται από μη πολίτες.
Παρά τη δημοσιονομική πίεση, η οικονομική ισχύς του Κατάρ και τα τεράστια αποθεματικά του εξακολουθούν να προσφέρουν σημαντικό δίχτυ ασφαλείας. Ωστόσο, το μέλλον εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια που τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά.
Διαβάστε ακόμη
Airbnb: 24.000 ιδιοκτήτες στο στόχαστρο της Εφορίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.