Η πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον αλλάζει και μαζί της αλλάζουν οι συσχετισμοί που καθορίζουν την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Με τον έλεγχο του Κογκρέσου να περνά στα χέρια των Δημοκρατικών, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, την ώρα που τα μέτωπα του Ιράν και της Ουκρανίας παραμένουν ανοιχτά και οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται.
Τι σημαίνει για το Ιράν, την Ουκρανία και την εξωτερική πολιτική η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τον Τραμπ
Με τους Δημοκρατικούς να αναλαμβάνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενδέχεται να στρέψει ακόμη περισσότερο την προσοχή του στην εξωτερική πολιτική κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, θα βρεθεί αντιμέτωπος με εντονότερο έλεγχο και αυξημένη κριτική για τους πολέμους στο Ιράν και την Ουκρανία, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που μίλησαν στο CNBC.
Σύμφωνα με το Associated Press οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν την πλειοψηφία στη Γερουσία, κερδίζοντας έδρες από τους Ρεπουμπλικανούς στις πολιτείες της Αϊόβα, του Κάνσας, της Βόρειας Καρολίνας, του Οχάιο, της Νότιας Καρολίνας και του Τέξας. Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν επίσης τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, αποκτώντας μεγαλύτερη δυνατότητα να ελέγχουν τις ενέργειες της κυβέρνησης, να επηρεάζουν τις αποφάσεις για τις δημόσιες δαπάνες και να αμφισβητούν την ατζέντα του Τραμπ στην εξωτερική πολιτική.
«Θα δούμε έναν πρόεδρο που θα έχει κάπως περιορισμένα περιθώρια σε ζητήματα κοινοβουλευτικού ελέγχου και ερευνών. Ωστόσο, στην εξωτερική πολιτική εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική ελευθερία κινήσεων», δήλωσε στο «Squawk Box Europe» του CNBC η Λόρελ Ραπ, διευθύντρια του Προγράμματος ΗΠΑ και Βόρειας Αμερικής στο Chatham House.
Η Ραπ υπογράμμισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν αποτέλεσε «μείζον ζήτημα» κατά την προεκλογική περίοδο, εν μέσω της εκτίναξης των τιμών των καυσίμων και των τροφίμων, καθώς και της ανόδου του πληθωρισμού. Η σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ο Τραμπ εξαπέλυσε κοινά πλήγματα με το Ισραήλ.
Οι πολεμικές εξουσίες των ΗΠΑ στο Ιράν
«Οι Ρεπουμπλικανοί δεν διαθέτουν πλέον κάποια εύκολη διέξοδο από αυτή την κατάσταση. Γνωρίζουμε ότι οι Δημοκρατικοί θα επιδιώξουν να προκαλέσουν ψηφοφορίες τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, με στόχο να περιορίσουν τους Ρεπουμπλικανούς και να θέσουν φραγμούς στην κυβέρνηση όσον αφορά τις πολεμικές εξουσίες στο Ιράν. Το κατά πόσο, όμως, τέτοιες κινήσεις θα δεσμεύσουν πραγματικά την κυβέρνηση είναι ένα διαφορετικό ζήτημα», πρόσθεσε η Ραπ. Όπως εξήγησε, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την «εξουσία του δημόσιου ταμείου» περιορίζοντας τις διαθέσιμες πιστώσεις για τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις υπόλοιπες δαπάνες που σχετίζονται με το Ιράν.
Με τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να προωθήσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες με στόχο να υποχρεώσουν τον Τραμπ να τερματίσει τη συμμετοχή των ΗΠΑ στη σύγκρουση. Ωστόσο, για να καταστεί δεσμευτική μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση σε περίπτωση προεδρικού βέτο, θα απαιτούνταν επαρκής αριθμός ψήφων στο Κογκρέσο, ώστε να ανατραπεί το βέτο. Ο Τζ. Σι. Λίντσενιτς, ερευνητής του German Marshall Fund, επισήμανε ότι ο πρόεδρος δεν μετατρέπεται σε ηγέτη με περιορισμένη πολιτική επιρροή, εξαιτίας του εκλογικού αποτελέσματος.
Ο Τραμπ διατηρεί τις εξουσίες του
«Ας θυμόμαστε ότι αυτές οι εκλογές αλλάζουν τη σύνθεση του Κογκρέσου, όχι τον πρόεδρο», δήλωσε ο Λίντσενιτς στο CNBC την Τετάρτη. «Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να διαθέτει ευρείες εξουσίες και σημαντικές αρμοδιότητες. Εξακολουθούν να εκκρεμούν εξελίξεις στο Ιράν, ενώ παραμένει άλυτη η κατάσταση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας».
Πρόσθεσε ότι, παρά την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στο Κογκρέσο, η εξωτερική πολιτική εξακολουθεί να χαράσσεται και να εφαρμόζεται από τον πρόεδρο και τους αξιωματούχους που ο ίδιος διορίζει.
«Αυτό που θα δούμε πλέον είναι κάπως ενισχυμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, καθώς και μεγαλύτερη εποπτεία της διάθεσης των κονδυλίων, για παράδειγμα εκείνων που προορίζονται για την Ουκρανία και η χορήγηση των οποίων προβλέπεται από νόμους και νομοθετικές διατάξεις», ανέφερε ο Λίντσενιτς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το απερχόμενο Κογκρέσο ήταν «πιο πρόθυμο να δείχνει επιείκεια στον Λευκό Οίκο». Αντίθετα, ο έλεγχος και των δύο σωμάτων από τους Δημοκρατικούς αναμένεται να οδηγήσει σε ένα πιο διεκδικητικό Κογκρέσο, το οποίο θα αξιοποιεί τις εξουσίες που του παρέχει το Άρθρο Ι του αμερικανικού Συντάγματος σε θέματα νομοθεσίας, κρατικών δαπανών και εποπτείας, προκειμένου να διασφαλίζει ότι ο Λευκός Οίκος συμμορφώνεται στενότερα με την ισχύουσα νομοθεσία και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις αποφάσεις του Κογκρέσου.