Στον Βόρειο Ατλαντικό εκτείνεται μια ιδιόμορφη θαλάσσια ζώνη με γαλήνια νερά που περικυκλώνονται από ισχυρά ρεύματα και δεν αγγίζουν ποτέ την ξηρά. Πρόκειται για τη Θάλασσα των Σαργασσών, γεμάτη με φύκια Sargassum που της χάρισαν το όνομά της. Πίσω όμως από αυτή την ήρεμη εικόνα, κρύβεται ένα από τα πιο σημαντικά αλλά και ευάλωτα οικοσυστήματα του πλανήτη.

Οι συστάδες του Sargassum δημιουργούν πλωτά «νησιά», όπου βρίσκουν προστασία μικροσκοπικές γαρίδες, καβούρια, νεαρά ψάρια και μικρές θαλάσσιες χελώνες καρέτα-καρέτα στα πρώτα στάδια της ζωής τους.

Περισσότερα από 100 είδη ασπόνδυλων έχουν καταγραφεί να ζουν πάνω ή ανάμεσα στα φύκια, χρησιμοποιώντας τα ως κινούμενο καταφύγιο για μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Εκεί ξεκινούν τη ζωή τους τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά χέλια, σχεδόν διάφανα και λεπτά σαν νήματα. Παρασύρονται από τα ωκεάνια ρεύματα προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, φτάνοντας σε ποτάμια και λίμνες, για να επιστρέψουν μετά από δεκαετίες στο ίδιο σημείο και να αναπαραχθούν μία φορά πριν πεθάνουν. Το πώς εντοπίζουν ξανά αυτή τη θαλάσσια περιοχή παραμένει μυστήριο. Από την περιοχή διέρχονται επίσης μεγάπτερες φάλαινες, τόνοι και άλλα μεταναστευτικά είδη.

Η σημασία της για το κλίμα

Πέρα από τον πλούτο της βιοποικιλότητας, η Θάλασσα των Σαργασσών διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο και στο κλιματικό σύστημα. Οι εποχικές μεταβολές της θερμοκρασίας – περίπου 18-20 βαθμοί Κελσίου στην επιφάνεια τον χειμώνα και 28-30 το καλοκαίρι – ενισχύουν μια φυσική ανάμιξη που μετακινεί θερμά, αλμυρά νερά προς τον βορρά και ψυχρότερα προς τον νότο. Έτσι, συμβάλλει στη σταθεροποίηση των καιρικών συνθηκών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Ταυτόχρονα, τα νερά της απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Ένα μέρος δεσμεύεται σε πλαγκτονικούς οργανισμούς και καταλήγει στον βυθό. Πολυετείς μετρήσεις έχουν δείξει ότι η περιοχή αποθηκεύει περισσότερη θερμότητα από ό,τι εκτιμούσαν οι επιστήμονες, επηρεάζοντας τα πρότυπα βροχοπτώσεων και το κλίμα σε ευρύτερη κλίμακα.

Η ανθρώπινη απειλή

Παρά τη σημασία της, το οικοσύστημα αυτό βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση. Η θέση της, στο σημείο σύγκλισης τεσσάρων μεγάλων θαλάσσιων ρευμάτων, την καθιστά φυσικό «παγίδα» απορριμμάτων. Πλαστικά, δίχτυα και άλλα σκουπίδια συσσωρεύονται σε μεγάλες ποσότητες, με την πυκνότητά τους να φτάνει έως και 200.000 τεμάχια ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο σε ορισμένες περιοχές.

Επιπλέον, η έντονη ναυσιπλοΐα επιβαρύνει το περιβάλλον. Οι προπέλες κατακερματίζουν τα φύκια, ενώ τα πλοία απελευθερώνουν μέταλλα όπως χαλκό και ψευδάργυρο. Ο θόρυβος διαταράσσει τα θαλάσσια θηλαστικά και τα δίχτυα παγιδεύουν νεαρές χελώνες σε περιοχές όπου άλλοτε έβρισκαν καταφύγιο.

Οι αλλαγές μέσα στις δεκαετίες

Από το 1954, επιστήμονες παρακολουθούν συστηματικά τα νερά της περιοχής, καταγράφοντας θερμοκρασία, αλατότητα, οξυγόνο και pH. Τα στοιχεία δείχνουν ότι από τη δεκαετία του 1980 η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί περίπου κατά 1 βαθμό Κελσίου. Η αύξηση αυτή περιορίζει την ανάμιξη των υδάτων, μειώνει τα επίπεδα οξυγόνου και περιορίζει τα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζεται το πλαγκτόν.

Σήμερα, η παρακολούθηση γίνεται με πλωτούς αισθητήρες Argo, δορυφόρους και σύγχρονους δείκτες, καταγράφοντας με ακρίβεια τις αλλαγές. Το αρχείο έξι δεκαετιών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες βάσεις δεδομένων για την κατανόηση της οξίνισης και της υπερθέρμανσης των ωκεανών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή της Θάλασσας των Σαργασσών ζητεί μέτρα προστασίας, όπως θαλάσσιους διαδρόμους που αποφεύγουν τις πυκνές συγκεντρώσεις σαργάσσου και περιορισμούς στην αλιεία σε κρίσιμες περιόδους. Ωστόσο, η προστασία είναι δύσκολη, καθώς πρόκειται για ανοιχτή θάλασσα χωρίς εθνική κυριαρχία.

Η Θάλασσα των Σαργασσών μοιάζει με ένα «κενό» στον χάρτη, όμως στην πραγματικότητα ενώνει ηπείρους, στηρίζει μεταναστευτικά είδη, επηρεάζει το κλίμα και αποτυπώνει τις αλλαγές του πλανήτη. Η απώλειά της θα είχε επιπτώσεις πολύ πέρα από τα όριά της.

Διαβάστε ακόμη

Ιράν: «Διόδια» 2 εκατ. δολαρίων στα τάνκερ – Σφίγγει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ

Οι υπηρεσίες ασφαλείας συνιστούν την αναβολή όλων των διελεύσεων πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ

Μόνιμη η νέα φορολόγηση των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών «τύπου καζίνο»

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα