Μέτρα τα οποία μέχρι σήμερα έμοιαζαν αδιανόητα, όπως η επιβολή του δελτίου καυσίμων (!), έχει στην παλέτα των εξεταζόμενων η Κομισιόν. Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται με ακόμα μεγαλύτερη ένταση και η παγκόσμια οικονομία έχει αρχίσει να συγκλονίζεται από τις ελλείψεις που προκαλεί η ασφυξία στα Στενά του Ορμούζ, πολλά πράγματα που θεωρούσαμε αυτονόητα στη ζωή μας είναι πιθανό να αλλάξουν, ενόψει ενός ενεργειακού σοκ διαρκείας…

Μια ματιά στο πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση ίσως μας επιτρέψει να κατανοήσουμε τα τεκταινόμενα σε ασιατικές χώρες που αντιμετωπίζουν ελλείψεις στα καύσιμα και βιώνουν φαινόμενα βίας και αποσταθεροποίησης. Ηδη στο Μπαγκλαντές, που εξαρτάται κατά 95% από τις εισαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ, καταγράφονται δολοφονίες και άγριοι τραυματισμοί υπαλλήλων βενζινάδικων που ενημερώνουν τους πελάτες ότι τα καύσιμα τελείωσαν, συμμορίες που διοργανώνουν ληστείες για αρπαγή καυσίμων από βυτιοφόρα, ενώ παρόμοια περιστατικά καταγράφονται και στις γειτονικές χώρες Ινδία και Πακιστάν. «Πρόκειται για τρέλα, είναι αβάσταχτο αυτό που συμβαίνει», λέει ο πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές, Ρασίντ αλ Μαχμούντ Τιτουμίρ.

Πολλαπλές κρίσεις

Τα δυτικά κράτη και δη η Ευρωπαϊκή Ενωση, παρότι δεν είναι τόσο εύκολα εκτεθειμένα σε ενεργειακές κρίσεις και ελλείψεις καυσίμων, δεν έχουν την απόλυτη ανοσία. Αυτό αποδεικνύεται άλλωστε και από την αύξηση των τιμών των αεροπορικών καυσίμων, που έχουν χτυπήσει τις αεροπορικές χαμηλού κόστους πρωτίστως, αλλά και τις VIP πτήσεις, οι οποίες στηρίζουν ένα μεγάλο κομμάτι του τουρισμού στην Ευρώπη.

Το ζητούμενο είναι ότι εάν οι τιμές των καυσίμων συνεχίσουν να ανεβαίνουν, πιεζόμενες από τις ελλείψεις που φέρνει ο πόλεμος, ή η διάθεσή τους διαταραχτεί, αυτό θα τροφοδοτήσει ενεργειακή κρίση με πολλαπλές κρίσεις μέσα στην κρίση για σχεδόν κάθε κομμάτι της εφοδιαστικής αλυσίδας. Κάθε κομμάτι της αλυσίδας αντιμετωπίζει υψηλότερα κόστη που τελικά περνούν στον αποδέκτη του τελικού λογαριασμού, τον καταναλωτή. Πανεπιστημιακοί μάλιστα θεωρούν ότι η αγορά μπορεί να βιώσει πετρελαϊκό σοκ παρόμοιο με αυτό των τελών της δεκαετίας του ’70, με τεράστιες επιπτώσεις.

Ηδη επηρεάζονται οι τιμές των τροφίμων, αφού αυξάνεται το κόστος παραγωγής και μεταφοράς τους, ιδιαίτερα των καλλιεργούμενων, αφού παρατηρείται έλλειψη σε λιπάσματα. Σχεδόν η μισή ποσότητα της χρησιμοποιούμενης ουρίας (το πιο συνηθισμένο λίπασμα) εξάγεται μέσω των Στενών του Ορμούζ και τώρα βρίσκεται σε έλλειψη, με αποτέλεσμα διαθέσιμα να μένουν μόνο τα ακριβότερα, εναλλακτικά λιπάσματα.

Κίνδυνος υπάρχει και για τις ιατροφαρμακευτικές προμήθειες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη επηρεάσει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα τους. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη προειδοποίηση του Ηνωμένου Βασιλείου ότι βρίσκεται μόλις «μερικές εβδομάδες μακριά» από πιθανές ελλείψεις σε φάρμακα, από παυσίπονα έως αντικαρκινικής θεραπείας.
Προβλήματα φέρνει και η έλλειψη αλουμινίου, ενός μεταλλεύματος που είναι κλειδί στη βιομηχανία της μεταφοράς, των κατασκευών, αλλά και της συσκευασίας, ενώ κάτι παρόμοιο (σε μεγαλύτερη ένταση) συμβαίνει και στη βιομηχανία πετροχημικών και συγκεκριμένα των πλαστικών που χρησιμοποιούνται και χρησιμεύουν… παντού!
Καθώς το ενεργειακό σοκ που προκαλούν οι ελλείψεις καυσίμων και η αβεβαιότητα που φέρνει ο πόλεμος μεταφέρεται, όπως είδαμε, στην πραγματική οικονομία, η συνέχιση της ανόδου των τιμών αυξάνει τον κίνδυνο νέου πληθωριστικού κύματος, επιβαρύνοντας ταυτοχρόνως τις προοπτικές ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σχέδια στήριξης

Με αυτό το σκεπτικό, κυβερνήσεις σε κάθε γωνιά του πλανήτη ετοιμάζουν και εφαρμόζουν σχέδια στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ επιστρατεύονται ακόμα και εγκαταλελειμμένες πρακτικές ή υπό εγκατάλειψη λύσεις, καθώς ήταν ρυπογόνες ή αντίθετες με γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς και εξελίξεις, ώστε να καλυφθούν τυχόν ενεργειακά κενά.

Σε αυτές βλέπουμε την επαναφορά της χρήσης άνθρακα, αλλά και τη συνέχιση χρήσης του ρωσικού LNG.

Στην Ευρώπη τώρα, όπου στόχος δεν είναι μόνο η διασφάλιση επάρκειας, αλλά και η αποφυγή μιας οικονομικής επιβράδυνσης, ο κοινοτικός επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, μιλώντας στους «Financial Times», έκανε σαφές ότι η Ε.Ε. ετοιμάζεται «για τα χειρότερα», εξετάζοντας λύσεις όπως η επιβολή δελτίου για κρίσιμα προϊόντα, όπως τα καύσιμα αεροσκαφών ή το ντίζελ, αλλά και η νέα αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου (μόλις τον περασμένο μήνα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. συμμετείχαν στην ιστορικά μεγαλύτερη αποδέσμευση που είχε στόχο να συγκρατήσει τις τιμές).

Είναι «προετοιμασία για τα χειρότερα σενάρια», ακόμα και αν δεν φτάσαμε ακόμα σε αυτό το σημείο, είπε ο επίτροπος, σημειώνοντας ότι «καλύτερα να είμαστε προετοιμασμένοι, παρά να βρεθούμε προ εκπλήξεων». Οπως είπε, παρότι η Ε.Ε. «δεν βρίσκεται ακόμη σε κρίση ασφάλειας εφοδιασμού», οι Βρυξέλλες καταρτίζουν σχέδια για την αντιμετώπιση των «δομικών, μακροχρόνιων επιπτώσεων» της σύγκρουσης. «Εκτίμησή μας είναι ότι πρόκειται για μια παρατεταμένη κατάσταση και τα κράτη πρέπει να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν όσα απαιτούνται». Προς το παρόν και για το τρέχον έτος, είπε ο Γιόργκενσεν, δεν προβλέπεται τροποποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Διαβάστε ακόμη

Παραιτήθηκε ο CEO της Air India – Ιστορικές ζημιές για την αεροπορική

Κλιμακώνεται η σύγκρουση OpenAI – Έλον Μασκ εν μέσω δικαστικής αντιπαράθεσης

Σε χαμηλό 4,5 ετών ο δομικός πληθωρισμός στη Σουηδία (γράφημα)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα