Κλειστά για τη ναυσιπλοΐα είναι ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ, με το Ιράν -μάλιστα- να προειδοποιεί ότι οποιοδήποτε σκάφος προσπαθήσει να διέλθει από αυτό το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα θα αποτελέσει στόχο του. Συγκεκριμένα,  Εμπραχίμ Τζαμπάρι, ανώτερος σύμβουλος του αρχηγού των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), απείλησε ότι οι δυνάμεις θα πυρπολήσουν τα πλοία που θα επιχειρήσουν να περάσουν, σύμφωνα το πρακτορείο Reuters τη Δευτέρα, με βάση δηλώσεις που μεταδόθηκαν από ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Την ίδια ώρα, δεκάδες πετρελαιοφόρα γεμάτα με φορτίο έχουν αγκυροβολήσει εντός του Περσικού Κόλπου, μετά τις επιθέσεις δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στην περιφερειακή εφοδιαστική αλυσίδα, επιβραδύνοντας τις εξαγωγές και απειλώντας τη βραχυπρόθεσμη παραγωγή.

«Το στενό είναι κλειστό και όποιος επιθυμεί να το περάσει, οι ήρωές μας στο ναυτικό σώμα του IRGC και ο στρατός θα πυρπολήσουν τα πλοία αυτά. Μην έρχεστε σε αυτή την περιοχή», δήλωσε ο στρατηγός Τζαμπαρί σε σχόλια που μεταδόθηκαν από την κρατική τηλεόραση του Ιράν IRIB.

«Δεν θα επιτρέψουμε την εξαγωγή πετρελαίου από αυτή την περιοχή μέχρι να νιώσουν την πίεση του να βρίσκονται σε δύσκολη θέση», πρόσθεσε.

Η προειδοποίηση έρχεται καθώς τα πλοία ήδη δείχνουν προσοχή στην περιοχή, μετά από ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν το Σάββατο, μετά τις οποίες το Ιράν έχει εξαπολύσει αντιποίνων επιθέσεις κατά γειτονικών κρατών του Κόλπου που φιλοξενούν βάσεις των ΗΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι, τα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται ανάμεσα στο Ομάν και το Ιράν, συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Πρόκειται για ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία διέλευσης ενέργειας στον κόσμο, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να εντείνει τη σοβαρή κρίσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μετά και από κοινές αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και τα ιρανικά αντίποινα.

40 δεξαμενόπλοια σε αναμονή

Τουλάχιστον 40 δεξαμενόπλοια τύπου VLCC, το καθένα με φορτίο περίπου 2 εκατ. βαρελιών, παραμένουν αυτή τη στιγμή σε αναμονή εντός του Κόλπου, σύμφωνα με στοιχεία ιχνηλάτησης πλοίων της Kpler. Πολλοί πλοιοκτήτες και πλοίαρχοι δήλωσαν ότι περιμένουν να ξεκαθαρίσει η κατάσταση ασφαλείας πριν επιχειρήσουν να διέλθουν από τα Στενά. Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν επίσης συστήσει στα πλοία να παραμείνουν σε ασφαλές σημείο.

«Οι δυσλειτουργίες πιθανότατα θα αυξηθούν μετά τις πρόσφατες εξελίξεις, καθώς αναμένουμε ότι οι πλοιοκτήτες θα υιοθετήσουν στάση “αναμονής και παρακολούθησης”», έγραψαν σε σημείωμά τους οι αναλυτές της Fearnley Securities, Φρέντρικ Ντίμπβαντ και Σίγκουρντ Γκιόνε Γκάμπριελσεν.

Αν και το Ιράν δεν έχει επισήμως κλείσει τη διέλευση από το στρατηγικό αυτό πέρασμα μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων το Σάββατο, έχει προειδοποιήσει τα πλοία να μην προχωρήσουν. Τουλάχιστον τρία είχανδεχθεί επιθέσεις έως το πρωί της Δευτέρας, όπως μεταδίδει το Bloomberg. Πάνω από τα μισά από τα μεγαλύτερα ναυτασφαλιστικά κλαμπ παγκοσμίως έχουν πλέον καταργήσει την ασφάλιση πολεμικού κινδύνου για πλοία που εισέρχονται στον Κόλπο. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα Στενά, που συνδέουν ορισμένους από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως με τους αγοραστές τους, είναι στην πράξη απροσπέλαστα. Τις τελευταίες 24 ώρες, μόνο λίγα μεγάλα δεξαμενόπλοια φαίνεται να εξήλθαν από τη θαλάσσια οδό. Μόνο δύο ιρανικά δεξαμενόπλοια που τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις φαίνεται να πλησιάζουν για να εισέλθουν, σύμφωνα με στοιχεία ιχνηλάτησης.

Σύμφωνα με καταμέτρηση της πλατφόρμας Vortexa, μόλις τέσσερα υπερδεξαμενόπλοια διέσχισαν τα Στενά την 1η Μαρτίου, έναντι 22 την προηγούμενη ημέρα.

Ο πραγματικός αριθμός των πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος, εφόσον συνυπολογιστούν και τα μικρότερα δεξαμενόπλοια. Πολλά πλοία επιλέγουν να απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους για να «εξαφανιστούν» από τα συστήματα εντοπισμού και να περιορίσουν τον κίνδυνο, ενώ οι παρεμβολές σήματος δυσχεραίνουν την παρακολούθηση. Το Joint Maritime Information Center (JMIC), πολυεθνικός ναυτικός συμβουλευτικός φορέας που εστιάζει στην περιοχή, ανέβασε το επίπεδο συναγερμού σε «κρίσιμο», το υψηλότερο, επικαλούμενο «επιβεβαιωμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά πολλαπλών εμπορικών πλοίων στον Κόλπο του Ομάν, στις προσεγγίσεις Μουσαντάμ και στα παράκτια ύδατα των ΗΑΕ». Ένα δεξαμενόπλοιο υπό αμερικανική σημαία, το Stena Imperative, επλήγη από βλήματα, σύμφωνα με το JMIC.

Ενδεικτικό της ρευστότητας της κατάστασης είναι ότι το JMIC ανέφερε πως δεξαμενόπλοιο που είχε αρχικά χαρακτηριστεί ως πληγέν, το Sea La Donna, δεν θεωρείται πλέον ότι έχει υποστεί ζημιές. Παράλληλα, νηογνώμονες —οι αρχές που διασφαλίζουν ότι τα πλοία συμμορφώνονται με το διεθνές δίκαιο— σήμαναν συναγερμό. Τα νηολόγια της Λιβερίας και των Νήσων Μάρσαλ, τα μεγαλύτερα και τρίτα μεγαλύτερα παγκοσμίως αντίστοιχα, κάλεσαν τα πλοία να τηρήσουν το ανώτατο επίπεδο ασφαλείας, γεγονός που συνεπάγεται αναστολή των φορτοεκφορτώσεων.

Η κατάρρευση της ναυτιλιακής κίνησης ήδη προκαλεί ανησυχία στις χώρες εισαγωγής, αλλά ενδέχεται τελικά να απειλήσει και τους παραγωγούς. Με περιορισμένες δυνατότητες αποθήκευσης και λίγα διαθέσιμα άδεια πλοία εντός του Κόλπου, οι παραγωγοί ενδέχεται να δουν τις δεξαμενές τους να γεμίζουν εάν η κρίση παραταθεί για εβδομάδες — και να αναγκαστούν να διακόψουν την παραγωγή.

Αναλυτές της JPMorgan & Chase εκτιμούν ότι ένα ουσιαστικό κλείσιμο διάρκειας άνω των 25 ημερών θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναστολή παραγωγής.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν επίσης ζωτικής σημασίας οδό διέλευσης για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Το Κατάρ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πέρυσι, και οι αποστολές του πρέπει να διέρχονται από τα Στενά για να φτάσουν σε αγοραστές στην Ασία και την Ευρώπη.

Αρκετά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν επίσης σταματήσει ή πραγματοποιήσει αναστροφή πορείας κατά τη διέλευσή τους.

Οι ανησυχίες έχουν επεκταθεί και στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι Χούθι της Υεμένης είχαν στοχοποιήσει εμπορικά πλοία με βλήματα. Ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως ανακατευθύνουν τα πλοία τους για να αποφύγουν την Ερυθρά Θάλασσα, μετά τις απειλές των υποστηριζόμενων από την Τεχεράνη Χούθι ότι θα επανεκκινήσουν τις επιθέσεις σε φορτηγά πλοία στην περιοχή.

Διαβάστε ακόμη

Άλμα για τους ναύλους πλοίων LNG λόγω Ιράν – Διπλασιάζονται στα $200.000 σε λιγότερο από μια μέρα

Ποιους θα πλήξει περισσότερο οικονομικά η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή (γράφημα)

Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Ερχεται και στο Δημόσιο – Ποια προβλήματα πρέπει να ξεπεραστούν

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα