Πίσω από τις ετήσιες ανακοινώσεις για αυξήσεις στις συντάξεις, κρύβεται ένας μηχανισμός που λειτουργεί ως φυσικό «φρένο» στις αποδοχές των συνταξιούχων. Ένας κανόνας που δεν είναι πάντα ορατός, αλλά καθορίζει το τελικό αποτέλεσμα.

Η αναπροσαρμογή των συντάξεων βασίζεται σε έναν συγκεκριμένο υπολογισμό: λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του πληθωρισμού και της οικονομικής ανάπτυξης του προηγούμενου έτους.

Με απλά λόγια, τα δύο αυτά ποσοστά προστίθενται και το αποτέλεσμα διαιρείται διά του δύο. Έτσι προκύπτει η ετήσια αύξηση.

Για το 2026, με πληθωρισμό 2,6% και ανάπτυξη 2,2% το 2025, η αύξηση διαμορφώνεται στο 2,4%.

Ωστόσο, ακόμη και αυτό το αποτέλεσμα υπόκειται σε έναν πρόσθετο περιορισμό: η τελική αύξηση δεν μπορεί να ξεπερνά τον πληθωρισμό. Αυτός είναι ο «κόφτης» που προβλέφθηκε στον νόμο 4387/2016.

Οι πραγματικές επιπτώσεις στις αυξήσεις

Η λειτουργία αυτού του μηχανισμού έχει ως αποτέλεσμα οι αυξήσεις να κινούνται διαχρονικά χαμηλότερα από το συνολικό επίπεδο τιμών.

Από το 2023 έως και το 2026, οι συντάξεις αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 15,55%, ενώ ο πληθωρισμός για την ίδια περίοδο ανήλθε στο 19,3%.

Αν δεν υπήρχε ο περιορισμός, οι συνταξιούχοι θα είχαν δει επιπλέον ενίσχυση κοντά στο 4%.

Το αίτημα για αλλαγή του συστήματος

Το ζήτημα τέθηκε ευθέως από εκπροσώπους συνταξιουχικών οργανώσεων σε συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας.

Βασικό αίτημα ήταν η αναθεώρηση του μαθηματικού τύπου, ώστε οι αυξήσεις να αντανακλούν πλήρως την πραγματική επιβάρυνση από τον πληθωρισμό.

Παρά τις πιέσεις, δεν υπήρξε σαφής δέσμευση για αλλαγές, αν και το αίτημα θεωρείται ρεαλιστικό, δεδομένου ότι σε άλλες περιπτώσεις οι ονομαστικές αυξήσεις κινούνται πάνω από τον πληθωρισμό.

Το μέτωπο των αναδρομικών

Στη συζήτηση τέθηκε και το θέμα των αναδρομικών, με τους συνταξιούχους να ζητούν καθολική καταβολή, ανεξάρτητα από το αν έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Σήμερα, περίπου 370.000 συνταξιούχοι έχουν καταθέσει αγωγές, ενώ σχεδόν 800.000 βρίσκονται εκτός διεκδίκησης, παρά το γεγονός ότι υπέστησαν τις ίδιες περικοπές.

Το οικονομικό επιχείρημα της κυβέρνησης είναι σαφές: το κόστος για καθολική πληρωμή εκτιμάται στα 2,4 δισ. ευρώ, ποσό που θεωρείται δύσκολα διαχειρίσιμο δημοσιονομικά.

Η προσωπική διαφορά και οι εκκρεμότητες

Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα είναι η λεγόμενη προσωπική διαφορά, η οποία συνεχίζει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό ποσό. Σύμφωνα με τη θέση του υπουργείου, η προσωπική διαφορά θα διατηρηθεί χωρίς να ενσωματώνεται στις αυξήσεις της σύνταξης.

Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν αλλαγές ως προς τη φορολογική της μεταχείριση.

Το πλαίσιο που ισχύει σήμερα διαμορφώνει ένα σύστημα αυξήσεων που λειτουργεί με σαφείς περιορισμούς. Αν και εξασφαλίζει δημοσιονομική σταθερότητα, δημιουργεί την αίσθηση ότι οι συντάξεις δεν ακολουθούν πλήρως την άνοδο του κόστους ζωής. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι πιέσεις για αλλαγές θα οδηγήσουν σε προσαρμογές ή αν ο υφιστάμενος μηχανισμός θα παραμείνει ως έχει.

Διαβάστε ακόμη

ΠΑΣΟΚ: Ποιοι εκλέγονται στη νέα Κεντρική Επιτροπή – Πολιτικές υποχωρήσεις και ελιγμοί στο Συνέδριο

Νέο φορολογικό νομοσχέδιο: Τι αλλάζει σε καταθέσεις, crypto και κύρια κατοικία

Μαξίμου: Φρένο στη «ρουλέτα» των πρόωρων – Γκάζι στην οικονομική άμυνα για τον πόλεμο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα