Σε μια πολύχρονη αναμονή για χρήματα που ενδέχεται να δικαιούνται παραμένουν χιλιάδες συνταξιούχοι, καθώς οι εκκρεμότητες στον e-ΕΦΚΑ εξακολουθούν να εμποδίζουν την ολοκλήρωση επανυπολογισμών και την καταβολή αναδρομικών. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι καθυστερήσεις αγγίζουν ακόμη και τα τέσσερα χρόνια, ενώ υπάρχουν δικαιούχοι που δεν πρόλαβαν να εισπράξουν τα ποσά και πλέον τη διαδικασία διεκδίκησης συνεχίζουν οι κληρονόμοι τους.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία μόνο ομάδα ασφαλισμένων. Αφορά συνταξιούχους με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, δικαιούχους που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τις περικοπές του 11μήνου, συνταξιούχους του Δημοσίου με αξιώσεις από την Εισφορά Αλληλεγγύης, δικαιούχους συντάξεων χηρείας και παλαιούς συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση.
Ανάλογα με την κατηγορία, τα έτη ασφάλισης και τις αποδοχές, τα αναδρομικά μπορούν να φτάσουν έως 19.643 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι μηνιαίες αυξήσεις ενδέχεται να υπερβαίνουν τα 300 ευρώ.
Επανυπολογισμός 37.003 συντάξεων με αναδρομικά έως 19.643 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες αφορά 37.003 συντάξεις ασφαλισμένων που αποχώρησαν από την εργασία μετά τον Μάιο του 2016 και είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον 30 χρόνια ασφάλισης.
Ο e-ΕΦΚΑ πραγματοποιεί σταδιακά τους απαραίτητους επανυπολογισμούς, ωστόσο η διαδικασία εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς.
Για τους δικαιούχους αυτής της κατηγορίας, οι αυξήσεις μπορούν να φτάσουν τα 240 ευρώ τον μήνα, ενώ οι αναδρομικές διαφορές ενδέχεται να ανέλθουν έως και σε 19.643 ευρώ, ανάλογα με το ασφαλιστικό ιστορικό και τις συντάξιμες αποδοχές.
Οι περισσότερες εκκρεμότητες εντοπίζονται σε τρεις μεγάλους ασφαλιστικούς φορείς:
- ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ: Περίπου 12.000 συντάξεις προς επανυπολογισμό.
- ΙΚΑ: Περισσότερες από 11.000 εκκρεμείς περιπτώσεις.
- Δημόσιο: Σχεδόν 9.000 συντάξεις.
Ακολουθούν το ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ, με περίπου 1.500 υποθέσεις, και το ΤΑΠ-ΟΤΕ, με σχεδόν 700.
Βασικό εμπόδιο αποτελούν τα ελλιπή ή λανθασμένα στοιχεία που έχουν μεταφερθεί από τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και σφάλματα στις αρχικές συνταξιοδοτικές αποφάσεις.
Για τον λόγο αυτό, δεν πρόκειται για περιπτώσεις που μπορούν να διεκπεραιωθούν όλες αυτοματοποιημένα. Το πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ πραγματοποιεί μηνιαίους επανυπολογισμούς, με προτεραιότητα στις υποθέσεις από τις οποίες προκύπτει αύξηση σύνταξης. Όταν διαπιστώνεται ενδεχόμενη μείωση, ακολουθεί πρόσθετος έλεγχος.
Αναδρομικά 11μήνου για 370.000 συνταξιούχους
Ξεχωριστό μέτωπο παραμένουν οι διεκδικήσεις για τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα κατά το 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016.
Περίπου 370.000 συνταξιούχοι έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, επιδιώκοντας την επιστροφή ποσών που παρακρατήθηκαν με περικοπές οι οποίες κρίθηκαν παράνομες.
Η απουσία οριστικής νομοθετικής διευθέτησης έχει ως αποτέλεσμα οι πληρωμές να εξαρτώνται από την εξέλιξη των δικαστικών υποθέσεων και τις διαδικασίες που ακολουθεί ο ασφαλιστικός φορέας.
Οι καθυστερήσεις φτάνουν ακόμη και τα τέσσερα χρόνια, λόγω των γραφειοκρατικών απαιτήσεων, του επανυπολογισμού παλαιών συντάξεων με βάση τον νόμο Βρούτση και του προγραμματισμού των σχετικών πιστώσεων.
Ιδιαίτερη δυσκολία αντιμετωπίζουν οι κληρονόμοι συνταξιούχων που έχουν αποβιώσει πριν ολοκληρωθεί η καταβολή των χρημάτων, καθώς υποχρεούνται να συγκεντρώσουν πρόσθετα δικαιολογητικά για να συνεχιστεί η διαδικασία.
Για περίπου 200.000 συνταξιούχους, οι αγωγές δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί. Επομένως, οι σχετικές πληρωμές αναμένεται να καθυστερήσουν περισσότερο, με πιθανότερο χρόνο έναρξης των καταβολών το 2027.
Μέχρι στιγμής, αναδρομικά έχουν εισπράξει περίπου 20.000 συνταξιούχοι, αριθμός περιορισμένος σε σχέση με το σύνολο όσων έχουν προσφύγει.
Εισφορά Αλληλεγγύης με επιστροφές έως 9.568 ευρώ
Μια ακόμη κατηγορία αφορά συνταξιούχους του Δημοσίου που διεκδικούν επιστροφές από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Οι αξιώσεις συνδέονται με κρατήσεις που επιβλήθηκαν για 23 μήνες, από τον Φεβρουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018.
Πρόκειται για το διάστημα για το οποίο η συγκεκριμένη κράτηση κρίθηκε αντισυνταγματική από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την πιλοτική απόφαση 244/2017.
Για συνταξιούχους που υπάγονται στα ειδικά μισθολόγια του Δημοσίου, τα διεκδικούμενα αναδρομικά μπορούν να φτάσουν έως 9.568 ευρώ.
Αντίστοιχα, για συνταξιούχους υπουργείων, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων δημόσιων οργανισμών, τα ποσά των επιστροφών μπορούν να ανέλθουν έως 8.550 ευρώ.
Η εξέλιξη των συγκεκριμένων υποθέσεων παραμένει σημαντική για τους δικαιούχους, καθώς αφορά κρατήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε συντάξεις προηγούμενων ετών.
Συντάξεις χηρείας με αναδρομικά άνω των 7.500 ευρώ
Στις εκκρεμείς επιστροφές περιλαμβάνονται επίσης συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, οι οποίοι έχουν δικαιωθεί για λάθη στον υπολογισμό των συντάξεών τους.
Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 έως τον Απρίλιο του 2019.
Οι λανθασμένοι υπολογισμοί οδήγησαν σε μικρότερα ποσά από εκείνα που δικαιούνταν οι συνταξιούχοι, δημιουργώντας αναδρομικές διαφορές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα χρήματα που πρέπει να επιστραφούν ξεπερνούν τα 7.500 ευρώ.
Παράλληλη ασφάλιση και διεκδικήσεις από 150.000 παλαιούς συνταξιούχους
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η εκκρεμότητα που αφορά περισσότερους από 150.000 παλαιούς συνταξιούχους, οι οποίοι είχαν ασφαλιστεί ταυτόχρονα σε δύο ή περισσότερα ταμεία.
Πρόκειται για όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και κατέβαλλαν επί χρόνια παράλληλες ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης να έχει αποτυπωθεί μέχρι σήμερα στην κύρια σύνταξή τους.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, οι ενδεχόμενες αυξήσεις μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ξεπεράσουν τα 300 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά ενδέχεται να υπερβούν τις 10.000 ευρώ.
Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή εδώ και περίπου μία δεκαετία, χωρίς να έχει δοθεί οριστική λύση για την αξιοποίηση του παράλληλου ασφαλιστικού χρόνου.
Ο e-ΕΦΚΑ αναμένει πλέον διευκρινίσεις από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, προκειμένου να καθοριστεί ο τρόπος αντιμετώπισης της εκκρεμότητας.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν αρκεί η έκδοση ερμηνευτικής εγκυκλίου ή εάν θα απαιτηθεί νέα νομοθετική ρύθμιση.
Μέχρι να αποσαφηνιστεί το πλαίσιο, οι ενδιαφερόμενοι συνταξιούχοι καλούνται να υποβάλουν αίτηση στον e-ΕΦΚΑ για την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης, ώστε να καταγραφεί επισήμως η αξίωσή τους.
Η υποβολή της αίτησης αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διεκδίκηση, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτόματη αναγνώριση πρόσθετων ποσών ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πληρωμής.
Το σύνολο των εκκρεμοτήτων αναδεικνύει το εύρος των προβλημάτων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν χιλιάδες συνταξιούχοι. Από τους επανυπολογισμούς μέχρι τις δικαστικές αποφάσεις και την παράλληλη ασφάλιση, οι καθυστερήσεις μεταθέτουν την καταβολή σημαντικών ποσών, αφήνοντας τους δικαιούχους χωρίς σαφή εικόνα για το πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.