Η αύξηση της ακρίβειας στα τρόφιμα και η σημαντική μεταβολή του κόστους ενός καθημερινού γεύματος φέρνουν πιο κοντά την πρώτη ουσιαστική αλλαγή, έπειτα από περισσότερο από δύο δεκαετίες, στο καθεστώς των διατακτικών σίτισης. Στο τραπέζι βρίσκεται η αναπροσαρμογή του ημερήσιου ορίου από τα σημερινά 6 ευρώ στα 10 ευρώ, εξέλιξη που θα μπορούσε να αυξήσει αισθητά την αξία της παροχής που λαμβάνουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι.
Η κυβέρνηση εξετάζει το σχετικό αίτημα των κοινωνικών εταίρων, με βασικό επιχείρημα ότι το όριο των 6 ευρώ έχει παραμείνει αμετάβλητο για 22 χρόνια, την ώρα που οι τιμές των τροφίμων, της εστίασης και συνολικά το κόστος διαβίωσης έχουν κινηθεί σημαντικά υψηλότερα.
Η ενδεχόμενη αλλαγή έχει διπλή οικονομική διάσταση. Για τους εργαζομένους σημαίνει μεγαλύτερη πρόσθετη παροχή, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τρόφιμα και γεύματα. Για τις επιχειρήσεις δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο ενίσχυσης του προσωπικού χωρίς το αντίστοιχο κόστος που θα είχε μια ισόποση αύξηση στις τακτικές αποδοχές, εφόσον διατηρηθεί η ευνοϊκή φορολογική και ασφαλιστική μεταχείριση.
Οι διατακτικές σίτισης χορηγούνται από τους εργοδότες συνήθως μέσω κουπονιών, vouchers ή ηλεκτρονικών καρτών και χρησιμοποιούνται σε συνεργαζόμενα εστιατόρια, καφετέριες, επιχειρήσεις εστίασης και σουπερμάρκετ.
Με το σημερινό ημερήσιο όριο των 6 ευρώ, ένας εργαζόμενος με 22 εργάσιμες ημέρες τον μήνα μπορεί να λαμβάνει παροχή αξίας έως 132 ευρώ. Με την αύξηση στα 10 ευρώ, το αντίστοιχο ποσό ανεβαίνει στα 220 ευρώ τον μήνα, δηλαδή κατά 88 ευρώ περισσότερο.
Σε ετήσια βάση, ανάλογα με τον αριθμό των εργάσιμων ημερών για τις οποίες χορηγείται η παροχή, η αξία των διατακτικών θα μπορεί να ξεπερνά τα 2.500 ευρώ, ενισχύοντας έμμεσα το διαθέσιμο εισόδημα.
Το φορολογικό πλεονέκτημα και το όριο των 10 ευρώ
Η σημασία της σχεδιαζόμενης αναπροσαρμογής δεν περιορίζεται στο ονομαστικό ποσό της διατακτικής. Το κρίσιμο στοιχείο βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η συγκεκριμένη παροχή φορολογικά και ασφαλιστικά.
Σήμερα, η αξία των διατακτικών σίτισης που χορηγεί ο εργοδότης απολαμβάνει ειδική μεταχείριση μέχρι το προβλεπόμενο ημερήσιο όριο των 6 ευρώ. Η αναπροσαρμογή του πλαφόν στα 10 ευρώ θα διευρύνει ουσιαστικά το περιθώριο μέσα στο οποίο οι επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη παροχή προς το προσωπικό τους.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ήδη μεγάλης διάδοσης του μέτρου στην αγορά εργασίας. Περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους στην Ελλάδα λαμβάνει διατακτικές ή κάρτα σίτισης, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση, ενώ για σημαντικό αριθμό μισθωτών η παροχή αποτελεί εδώ και χρόνια μέρος του συνολικού πακέτου αποδοχών.
Για τις επιχειρήσεις, οι διατακτικές αποτελούν παράλληλα εργαλείο πρόσθετων εταιρικών παροχών, καθώς μπορούν να ενισχύσουν πρακτικά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων με διαφορετική επιβάρυνση σε σχέση με μια συμβατική μισθολογική αύξηση.
Η σχεδιαζόμενη αύξηση συνδέεται και με την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί στην αγορά. Το ποσό των 6 ευρώ, το οποίο καθιερώθηκε σε εντελώς διαφορετικό περιβάλλον τιμών, καλύπτει πλέον πολύ μικρότερο μέρος του κόστους ενός γεύματος. Η μετάβαση στα 10 ευρώ ημερησίως επιχειρεί επομένως να προσαρμόσει το όριο στις σημερινές συνθήκες.
Διαφορετικό καθεστώς για δωροεπιταγές και κουπόνια αγορών
Οι δωροεπιταγές και τα γενικά κουπόνια αγορών δεν πρέπει να συγχέονται με τις διατακτικές σίτισης, καθώς υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες. Κατά κανόνα αντιμετωπίζονται ως παροχές σε είδος προς τον εργαζόμενο και δεν απολαμβάνουν αυτομάτως την ίδια μεταχείριση.
Κομβικό σημείο αποτελεί το ετήσιο όριο των 300 ευρώ για τις παροχές σε είδος. Όταν η συνολική αξία των σχετικών παροχών προς έναν εργαζόμενο παραμένει εντός του προβλεπόμενου ορίου, δεν δημιουργείται αντίστοιχη φορολογική επιβάρυνση. Η υπέρβασή του ενεργοποιεί τους κανόνες φορολόγησης των παροχών σε είδος.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τα λογιστήρια των επιχειρήσεων, καθώς μια κάρτα σίτισης και μια γενικής χρήσης δωροεπιταγή μπορεί να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση, ακόμη και όταν η ονομαστική τους αξία είναι ίδια.
Ο διαφορετικός χρόνος απόδοσης του ΦΠΑ
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί ο ΦΠΑ, καθώς τα κουπόνια διακρίνονται σε συγκεκριμένου και πολλαπλών σκοπών. Η κατηγοριοποίηση καθορίζει κυρίως το πότε δημιουργείται η υποχρέωση απόδοσης του φόρου.
Στα κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού, ο τόπος φορολόγησης και ο συντελεστής ΦΠΑ είναι γνωστοί ήδη κατά την έκδοση. Κατά συνέπεια, ο φόρος μπορεί να προσδιοριστεί και να αποδοθεί από το στάδιο της έκδοσης ή της μεταβίβασης του κουπονιού.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ένα voucher που προορίζεται αποκλειστικά για την αγορά συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων από συγκεκριμένη επιχείρηση στην Ελλάδα, όταν τα αγαθά που καλύπτει υπάγονται στον ίδιο συντελεστή ΦΠΑ.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των κουπονιών πολλαπλών σκοπών. Εκεί δεν είναι γνωστό εξαρχής ποιο προϊόν ή υπηρεσία θα επιλέξει ο καταναλωτής και, επομένως, ούτε ποιος ακριβώς συντελεστής ΦΠΑ θα εφαρμοστεί.
Μια δωροεπιταγή σουπερμάρκετ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προϊόντα που υπάγονται σε διαφορετικούς συντελεστές. Σε αυτή την περίπτωση, ο ΦΠΑ υπολογίζεται κατά την εξαργύρωση, όταν πλέον είναι γνωστή η πραγματική αγορά.
Η πιθανή αναπροσαρμογή του ορίου των διατακτικών σίτισης στα 10 ευρώ αποκτά έτσι ευρύτερη σημασία για την αγορά εργασίας. Δεν πρόκειται μόνο για μια τεχνική αλλαγή σε ένα όριο που παρέμεινε αμετάβλητο επί 22 χρόνια, αλλά για παρέμβαση που μπορεί να αυξήσει την πραγματική αξία των εταιρικών παροχών σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διατροφής εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Για έναν εργαζόμενο που λαμβάνει συστηματικά τη μέγιστη ημερήσια παροχή, η διαφορά των 4 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα μεταφράζεται σε αισθητή ενίσχυση σε μηνιαία και ετήσια βάση. Για τις επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, η αύξηση του ορίου δημιουργεί ένα πρόσθετο εργαλείο πολιτικής προσωπικού, επιβράβευσης και προσέλκυσης εργαζομένων, χωρίς να μεταβάλλεται κατ’ ανάγκη ο βασικός μισθός.
Διαβάστε ακόμη
«Σπίτι μου 3»: Το νέο σχέδιο για φθηνά στεγαστικά που πάει στη ΔΕΘ
Κτηματολόγιο: Ψηφιακό «ξεμπλοκάρισμα» για ακίνητα με λάθη στον χάρτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ