Σημαντική αλλαγή στον χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους οι δημόσιοι υπάλληλοι για να διεκδικήσουν μισθολογικές διαφορές φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις. Η νέα ρύθμιση δεν αφορά όλες τις οικονομικές απαιτήσεις απέναντι στο Δημόσιο, αλλά εφαρμόζεται αποκλειστικά στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.
Η σημαντικότερη μεταβολή είναι ότι το χρονικό όριο παραγραφής των σχετικών αξιώσεων αυξάνεται από δύο σε τρία χρόνια, δίνοντας περισσότερο χρόνο στους εργαζομένους του Δημοσίου να κινηθούν για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους. Παράλληλα, προβλέπεται μια ακόμη ευνοϊκή διαφοροποίηση, καθώς η έναρξη της τριετούς προθεσμίας δεν συνδέεται με τη στιγμή που δημιουργήθηκε η οικονομική απαίτηση, αλλά με το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο υπάλληλος πληροφορείται ότι υπήρξε παράβαση της νομοθεσίας περί ίσης αμοιβής.
Η νέα προθεσμία αφορά μόνο συγκεκριμένες περιπτώσεις
Η επέκταση της παραγραφής δεν αποτελεί γενικό κανόνα για όλες τις μισθολογικές διεκδικήσεις των δημοσίων υπαλλήλων.
Η νέα πρόβλεψη, που περιλαμβάνεται στο άρθρο 19 του νόμου 5316/2026, εφαρμόζεται αποκλειστικά στις υποθέσεις που σχετίζονται με την παραβίαση της ίσης μεταχείρισης στις αποδοχές εργαζομένων οι οποίοι παρέχουν εργασία ίσης αξίας.
Αντίθετα, για κάθε άλλη μισθολογική απαίτηση που μπορεί να προκύψει από τη σχέση εργασίας στο Δημόσιο, εξακολουθεί να ισχύει η διετής παραγραφή, χωρίς να αλλάζει το υφιστάμενο καθεστώς.
Η συγκεκριμένη διαφοροποίηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αρκετοί εργαζόμενοι ενδέχεται λανθασμένα να θεωρήσουν ότι όλες οι οικονομικές αξιώσεις απέναντι στο Δημόσιο μπορούν πλέον να διεκδικηθούν μέσα σε διάστημα τριών ετών, κάτι που δεν προβλέπει η νέα νομοθεσία.
Τι ισχύει στον ιδιωτικό τομέα
Διαφορετικό παραμένει το καθεστώς για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.
Οι αξιώσεις που σχετίζονται με δεδουλευμένες αποδοχές, επιδόματα, υπερωρίες, αποζημιώσεις και γενικότερα κάθε οικονομική απαίτηση που απορρέει από τη σύμβαση εργασίας εξακολουθούν να παραγράφονται μετά την παρέλευση πέντε ετών.
Το ίδιο χρονικό όριο εφαρμόζεται και στις αξιώσεις που ενδέχεται να γεννηθούν από παραβίαση της νομοθεσίας περί ίσης αμοιβής στον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που σημαίνει ότι δεν επηρεάζεται από τις πρόσφατες αλλαγές.
Έτσι, το νέο πλαίσιο διαφοροποιεί μόνο τις αντίστοιχες διεκδικήσεις των δημοσίων υπαλλήλων στις ειδικές περιπτώσεις άνισης αμοιβής.
Τι προβλέπεται για τους συνταξιούχους
Καμία αλλαγή δεν επέρχεται στο καθεστώς που ισχύει για τους συνταξιούχους, καθώς οι σχετικές οικονομικές απαιτήσεις εξακολουθούν να υπόκεινται σε διετή παραγραφή.
Η προθεσμία αφορά τόσο τους ίδιους τους συνταξιούχους όσο και τους νόμιμους κληρονόμους τους, όταν πρόκειται για οικονομικές αξιώσεις που συνδέονται με συνταξιοδοτικές παροχές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Αναδρομικά ποσά που προκύπτουν από επανυπολογισμό της σύνταξης.
- Διαφορές που οφείλονται σε εσφαλμένο υπολογισμό της σύνταξης.
- Επιδόματα που δεν καταβλήθηκαν, ενώ έπρεπε να χορηγηθούν.
- Ποσά που προκύπτουν μετά από αλλαγές στη συνταξιοδοτική κατάσταση του δικαιούχου.
- Διαφορές σύνταξης που εντοπίζονται μεταγενέστερα από τον ασφαλιστικό φορέα ή τον ίδιο τον συνταξιούχο.
Η παραγραφή αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε η σχετική απαίτηση και υπήρχε η δυνατότητα δικαστικής διεκδίκησής της.
Εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί κάποια από τις προβλεπόμενες ενέργειες, το Δημόσιο μπορεί να επικαλεστεί την παραγραφή, με αποτέλεσμα να χαθεί οριστικά το δικαίωμα διεκδίκησης των συγκεκριμένων ποσών.
Πώς διακόπτεται η παραγραφή
Η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να προστατεύσουν τις οικονομικές τους αξιώσεις διακόπτοντας την παραγραφή, αρκεί να κινηθούν μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Η διακοπή μπορεί να επιτευχθεί με την κατάθεση αγωγής ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου, με την υποβολή αίτησης στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για την καταβολή της οφειλής ή με την κατάθεση σχετικής αίτησης στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για την αναγνώριση της απαίτησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της διοικητικής αίτησης. Με την κατάθεσή της η παραγραφή διακόπτεται προσωρινά. Αν όμως η αρμόδια υπηρεσία δεν απαντήσει, η προθεσμία αρχίζει να «τρέχει» ξανά μετά την πάροδο έξι μηνών από την ημερομηνία υποβολής.
Αντίθετα, η κατάθεση δεύτερης ίδιας αίτησης δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα και δεν προκαλεί νέα διακοπή της παραγραφής. Σε αυτή την περίπτωση, η διασφάλιση των δικαιωμάτων απαιτεί πλέον προσφυγή στη Δικαιοσύνη.
Οι περιπτώσεις αναστολής
Εκτός από τη διακοπή, η νομοθεσία προβλέπει και δυνατότητα αναστολής της παραγραφής σε ειδικές περιστάσεις.
Η αναστολή εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον Αστικό Κώδικα, αλλά και όταν ο δικαιούχος αδυνατεί, λόγω ανωτέρας βίας, να ασκήσει τα δικαιώματά του κατά το τελευταίο εξάμηνο πριν από τη λήξη της προθεσμίας.
Πρόκειται για εξαιρετικές περιπτώσεις, οι οποίες εξετάζονται με βάση τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης.
Η έγκαιρη κίνηση είναι καθοριστική
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι σχετικά σύντομες προθεσμίες, ιδιαίτερα για τους συνταξιούχους, δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια καθυστέρησης.
Όσοι διαπιστώνουν διαφορές στις αποδοχές τους, εκκρεμή αναδρομικά, λανθασμένο υπολογισμό σύνταξης ή οποιαδήποτε άλλη οικονομική απαίτηση που εμπίπτει στις σχετικές διατάξεις, δεν θα πρέπει να αναμένουν ότι η διοίκηση θα προχωρήσει αυτόματα στη διόρθωση.
Η έγκαιρη υποβολή αίτησης ή η άσκηση των κατάλληλων ένδικων μέσων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς αποτελεί τον βασικό τρόπο διατήρησης του δικαιώματος διεκδίκησης των ποσών που ενδεχομένως οφείλονται στους δικαιούχους.
Διαβάστε ακόμη
Μαξίμου: Οδικός χάρτης προς τις εκλογές με πρώτο σταθμό τη ΔΕΘ
Επενδυτική έκρηξη σε Ομόνοια, Σταδίου και Πανεπιστημίου – Τι αλλάζει στην καρδιά της Αθήνας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.